Trójkąt Weimarski to strategia wysokiego ryzyka

Jaka jest racja istnienia Trójkąta Weimarskiego? Powstał na innej mapie geopolitycznej, wiele lat przed wejściem Polski do NATO i UE. Polsko-niemiecko-francuską grupę stworzono zaraz po rozwiązaniu Układu Warszawskiego i RWPG, aby doraźnie zagospodarować próżnię strategiczną po środku Europy.

Dla Polski Trójkąt Weimarski był wehikułem do podróży z politycznego i gospodarczego Wschodu na Zachód. Podobną rolę grał inny Trójkąt - Wyszehradzki, założony wcześniej przez Polskę, Czechosłowację i Węgry do wspólnego rozbijania bloku wschodniego. Oba trójkąty osiągnęły swoje cele - ich świat zniknął.

Dzisiejsza Grupa Wyszehradzka miewa jednak znaczenie wewnątrz organizacji zachodnich jako trzon klubu nowych członków. Tak samo Trójkąt Weimarski może bywać istotny wewnątrz Unii Europejskiej i w niższym stopniu wewnątrz sojuszu atlantyckiego.

Podczas gdy NATO ma stałego lidera w postaci USA, to właśnie Francja i Niemcy starają się być kolektywnym liderem UE. Ich "dyrektoriat" osłabł w Unii liczącej 27 państw, nie 6, jak EWG czasów założycielskich. Jednak nie zniknął. Może teraz Paryż i Berlin chcą go wzmocnić?

Trójkąt Weimarski mógłby awansować do roli "dyrektoriatu plus". Dotąd Francja i Niemcy przewodziły jako najwięksi uczestnicy integracji europejskiej od jej startu. Pojednanie francusko-niemieckie odwróciło pęd Europy ku samozniszczeniu.

Do tej konstrukcji pasuje Polska jako największy i najaktywniejszy nowy kraj członkowski UE z dawnego bloku wschodniego. Kraj równie zasłużony historycznie, bo wniósł decydujący wkład w obalenie żelaznej kurtyny nad Łabą, tak jak Francja i Niemcy zlikwidowały odwieczną linię frontu nad Renem.

Ale "dyrektoriat plus" może antagonizować inne potęgi UE: Wielką Brytanię, Włochy i Hiszpanię, oraz całe regiony, a zwłaszcza wpływowy region nordycki.

Trójkąt Weimarski z ambicjami to strategia wysokiego ryzyka. Niebezpieczeństwo izolacji zdoła przezwyciężyć tylko skutecznością. Wtedy na Polskę spłyną prestiż i inne korzyści. Pierwsza inicjatywa odnowionego Trójkąta Weimarskiego musi być tak trafna i kreatywna, poparta tak mocną wolą, aby realnie zmienić Europę. Inaczej zostanie konwersacja przy koniaku pod kandelabrem.

@RY1@i02/2010/177/i02.2010.177.000.009a.001.jpg@RY2@

Grzegorz Kostrzewa-Zorbas

Grzegorz Kostrzewa-Zorbas

politolog