Prawica buduje rząd na Słowacji

Cztery opozycyjne partie we wtorek wieczorem ogłosiły rozpoczęcie rozmów koalicyjnych. Chadecy z SDKU-DS, konserwatywni liberałowie z Wolności i Solidarności (SaS), Ruch Chrześcijańsko-Demokratyczny (KDH) i umiarkowani Węgrzy z Mostu w wyborach 12 czerwca obsadzili w sumie 79 mandatów w 150-osobowej Radzie Narodowej. - Jeśli się nie dogadamy, wyborcy nas wykopią - mówił szef tej ostatniej partii Bela Bugar podczas konsultacji u prezydenta Ivana Gaszparovicza.

Szef państwa odgrywa dość dwuznaczną rolę. Z jednej strony po kolei zaprosił do siebie szefów wszystkich ugrupowań parlamentarnych, ale z drugiej strony wcześniej misję tworzenia rządu powierzył dotychczasowemu premierowi. Gaszparovicz ma do spłacenia dług wobec Fico, który poparł go w ostatnich wyborach prezydenckich w 2009 r. Choć populistyczno-lewicowy Kierunek - Socjaldemokracja (Smer-SD) relatywnie wygrał wybory, otrzymując 35 proc. głosów i zdobywając 62 mandaty, jego podstawowym problemem jest brak silnych sojuszników. Jego dotychczasowy partner, skrajni narodowcy Jana Sloty, ledwo weszli do parlamentu, a potencjalnej dwupartyjnej koalicji brakuje do większości pięciu posłów. Fico i Slota mają jeszcze nadzieję na zwerbowanie KDH, obiecując jej poparcie konkordatu, na którym temu ugrupowaniu bardzo zależy. - Definitywna jest tylko śmierć, cała reszta jest względna - mówił Slota. Narodowcy usiłują za wszelką cenę uniknąć sytuacji, w której w nowym rządzie zasiedliby Węgrzy.

Właśnie napięte ostatnio stosunki słowacko-węgierskie są głównym przedmiotem negocjacji koalicyjnych centroprawicy. Fico zawdzięcza niezły wynik wyborczy zdecydowanej reakcji na decyzję Budapesztu w sprawie przyznania słowackim Węgrom obywatelstwa. Premier Słowacji zapowiedział wówczas odbieranie potencjalnym chętnym węgierskich paszportów. Prawica chce załagodzić spór.

Poza tym trwa dyskusja, czy Bratysława powinna - jako członek strefy euro - udzielić pomocy finansowej bankrutującej Grecji. Niektóre partie potencjalnej koalicji domagają się, aby w zamian zażądać od Unii Europejskiej wyrównania różnic w dopłatach bezpośrednich dla słowackich rolników w stosunku do farmerów ze starej Unii.

Michał Potocki