Kreml potrzebuje wsparcia UE

Plany Kremla są ambitne: przebudować Rosję z archaicznego państwa surowcowego w nowoczesną gospodarkę. Dymitrij Miedwiediew wie, że nie uda się to bez know-how i pieniędzy z Zachodu.

Wdrożony tuż po rozpoczynającym się w poniedziałek szczycie UE - Rosja projekt Partnerstwo dla Modernizacji ma pomóc Moskwie w budowie nowoczesnego państwa.

- Zamiast prymitywnej gospodarki surowcowej stworzymy rozumną gospodarkę, wykorzystującą unikatową wiedzę, nowe technologie - obiecywał Dmitrij Miedwiediew. Moskwa ma wiele do zrobienia. Niemal wszystkie branże wymagają zmian. Gazprom, który do niedawna stanowił bazę ekspansji gospodarczej, traci zęby - jego gaz jest droższy niż konkurencji z Norwegii czy Kataru. Wieloletnie zaniedbania sprawiły, że gazociągi na terenie Rosji podczas wydobycia i tranzytu tracą 40 proc. gazu.

Przestawienie gospodarki na nowe tory staje się koniecznością. Dlatego Kreml planuje wybudowanie miasteczka naukowców najbardziej perspektywicznych branż, m.in. informatyki i nanotechnologii. Trwa budowa wielkiego portu w Ust-Łudze nad Bałtykiem, w którym towary z Europy mają być ładowane na pociągi i przewożone do Chin. W planie jest druga nitka magistrali bajkalsko-amurskiej, a nawet most łączący Krym z Kubaniem, które miałyby się zjednoczyć w wielkie centrum turystyki.

Jest jednak pewien problem. Wiele zachodnich koncernów - jak ostatnio francuski Carrefour - wycofuje się z Rosji. Odstrasza je mieszanka biurokracji i łapówkarstwa. - Mieliśmy przypadek przedsiębiorcy, który chciał zbudować w Moskwie piętrowy parking. Okazało się, że musi uzyskać w sumie 314 dokumentów, co zajęłoby mu trzy lata - opowiadała nam Jelena Panfiłowa z Transparency International.

Sytuację utrudniają jeszcze niski poziom gwarancji własności i niesprzyjające przepisy bankowe. - Aby uniknąć trwałej stagnacji, niezbędne jest przejście na zachodnie standardy dotyczące księgowości i monitoringu systemu kredytowego - mówił nam Walerij Iniuszyn, naczelny analityk moskiewskiego UniCredit Banku. - Przepisy gospodarcze bezustannie się zmieniają, a zagranicznym firmom trudno znaleźć prawnika, który gwarantowałby profesjonalne podejście do ochrony ich interesów - dodaje Jewgienij Morgunow z Rosyjskiej Akademii Nauk.

Problemem jest też niekonkurencyjna siła robocza. - Nasi robotnicy są znacznie drożsi niż azjatyccy - mówi Morgunow. Dodatkowo mężczyźni są dziesiątkowani przez alkoholizm. Statystyczny Rosjanin ma szansę dożyć najwyżej 60. roku życia. Nic dziwnego, że powiązany z Kremlem Instytut Rozwoju Współczesnego jako jeden z warunków modernizacji kraju wskazuje konieczność przymusowego leczenia uzależnionych od alkoholu studentów, urzędników i wojskowych.

Według ujawnionej w maju nowej strategii politycznej Rosjanie zamierzają zachęcić do inwestycji w kraju takie firmy, jak Deutsche Bahn, Fiat, Philips czy Renault. - Jeśli nie zainteresują ich rosyjskie warunki, można zaproponować wariant "technologie w zamian za surowce" - wskazuje Morgunow. Nowe, pragmatyczne otwarcie w relacjach z UE nie oznacza jednak rezygnacji z realizacji własnych interesów. Wyciszenie kwestii problematycznych ma ułatwić Moskwie ekspansję gospodarczą - przejmowanie firm energetycznych, informatycznych i transportowych w krajach europejskich, ze szczególnym uwzględnieniem republik nadbałtyckich.

@RY1@i02/2010/103/i02.2010.103.000.008a.001.jpg@RY2@

Fot. Reuters/Forum

Michał Potocki

michal.potocki@infor.pl