Polacy chcą mniejszości

Ich zdaniem władze w Berlinie nie przestrzegają postanowień traktatu o dobrym sąsiedztwie i przyjaznej współpracy z 1991 r., który gwarantował osobom pochodzenia polskiego prawo do rozwijania własnej odrębności. Niemcy nie wydali rozporządzeń wykonawczych do traktatu, więc polskie szkolnictwo czy instytucje kulturalne nie otrzymują dotacji. W rezultacie jedynie 2,5 proc. polskich dzieci uczy się języka ojczystego.

Berlin zasłania się bezsilnością, gdyż edukacja pozostaje w gestii krajów związkowych. Jednak zgodnie z prawem międzynarodowym przepisy prawa krajowego nie mogą usprawiedliwiać nieprzestrzegania umów międzynarodowych.

Niemieccy Polacy, których liczba jest szacowana na 1,5 - 2 mln, nie są też uznawani za mniejszość narodową (na co Polska wyraziła zgodę, podpisując traktat z 1991 r.), choć Niemcy mieszkający w Polsce cieszą się takim statusem. W rezultacie polskie organizacje nad Renem nie są zwolnione z konieczności przekroczenia progu w wyborach do Bundestagu, nie mogą liczyć na znaczące wsparcie finansowe czy zwrot majątku zagrabionego w czasie faszystowskiej dyktatury.

"Jak dotychczas mimo wielu rozmów na ten temat nie udało się znaleźć rozwiązania systemowego dla tej kwestii. Nastawienie do problemów grupy polskiej jest zróżnicowane: najbardziej nieprzychylne wydaje się w Bawarii i Hesji, najbardziej konstruktywne w Nadrenii Północnej-Westfalii, Bremie, Dolnej Saksonii i Berlinie" - czytamy w raporcie polskiej ambasady w RFN z 2009 r.

Berlin za mniejszość narodową uznaje jedynie Duńczyków, Fryzyjczyków, Romów i Serbołużyczan. Niemcy utrzymują, że Polacy nie zasługują na status mniejszości narodowej, ponieważ nie zamieszkują zwarcie określonego obszaru. Jednak w przeszłości mniejszość polska cieszyła się takim statusem. Aż do lutego 1940 r., gdy odebrano jej go dekretem Hermanna Goeringa, pozbawiając zarazem polskie organizacje własności na terenie III Rzeszy.

Michał Potocki