Eurostat sprawdzi rachunki

Urząd statystyczny Eurostat powinien otrzymać szerokie uprawnienia do kontrolowania danych finansowych przekazywanych przez kraje UE - przekonuje Komisja Europejska. Według Brukseli dzięki powołaniu unijnego superaudytu w przyszłości będzie można zapobiec ponownemu fałszowaniu wyników gospodarczych, jakiego dopuściła się Grecja.

Z inicjatywą wystąpił komisarz ds. ekonomicznych UE Olli Rehn, któremu podlega Eurostat. Jego propozycję poparła cała ekipa szefa KE Jose Manuela Barroso. - Kolejnym etapem będzie zatwierdzenie jej przez kraje UE, a następnie Parlament Europejski. Mamy nadzieję, że nastąpi to możliwie szybko - mówi DGP rzecznik Rehna Amadeu Tardio.

Dziś Eurostat ma bardzo ograniczone uprawnienia. Zbiera od urzędów wszystkich krajów Unii dane statystyczne i publikuje ich zestawienia. Nie ma jednak możliwości zweryfikowania, na ile uzyskane informacje odpowiadają prawdzie.

- Wiele z tych danych ma bardzo wymierny skutek finansowy. Wskaźnik deficytu budżetowego określa, na ile dany kraj jest wiarygodny na rynkach finansowych, a informacje o poziomie dochodu narodowego decydują, czy przysługują mu fundusze strukturalne - komentuje dla DGP Hugo Brady, ekspert londyńskiego Center for European Reform.

Brukseli zależy na szybkim przekształceniu Eurostatu w unijny audyt, bo niemal każdego dnia pojawiają się nowe sygnały o fałszerstwa przeprowadzonych przez Grecję. Dziś władze w Atenach mają wyjaśnić, jak duża część deficytu budżetowego kraju została ukryta dzięki spekulacjom na derywatach, w których uczestniczył m.in. amerykański bank Goldman Sachs. Dzięki już ujawnionym nieprawidłowościom od początku roku rzeczywista dziura w budżecie Grecji za zeszły rok urosła z 3,7 do 12,7 proc. PKB. W tym roku Ateny obiecują ograniczenie deficytu do 8,7 proc. PKB. Szczegóły planu mają przedstawić w połowie marca. Eksperci mają jednak wątpliwości, czy będzie on wiarygodny.

KE próbowała uzyskać dodatkowe uprawnienia kontrolne dla Eurostatu już w 2005 r. Wówczas nic z tego nie wyszło. Dziś - po doświadczeniach greckich - kraje UE najpewniej przystaną na reformę proponowaną przez Brukselę. Jeśli tak się stanie, inspektorzy Eurostatu uzyskają prawo do weryfikacji danych tych krajów, które mają większą dziurę w finansach publicznych niż 3 proc. PKB. Będą mogli przeprowadzać niezapowiedziane inspekcje w urzędach statystycznych wybranych państw i żądać danych pozwalających zweryfikować podawane informacje.

Część analityków ma jednak wątpliwości, czy sam Eurostat jest dziś niezależny.

- Unijny urząd statystyczny lepiej traktuje duże państwa - uważa belgijski minister finansów Didier Reynders.

Na razie metodologia zapisów księgowych jest ustalana przez specjalne komitety, w których uczestniczą eksperci Eurostatu oraz wybranych państw Unii. Nie jest jasne, czy wraz ze wzmocnieniem kompetencji urzędu zostałaby także przeprowadzona reforma systemu jego funkcjonowania.

W 52-letniej historii Eurostatu nie zdarzyło się, aby na jego czele stał dyrektor generalny pochodzący z któregoś z południowych lub wschodnich krajów UE, uważanych za mniej zdyscyplinowane w sprawach finansowych. Obecnie instytucją kieruje Walter Radermacher, do 2008 roku szef niemieckiego urzędu statystycznego.

@RY1@i02/2010/035/i02.2010.035.000.009a.001.jpg@RY2@

Fot. AP

Przywódcy Unii podejmą ostateczną decyzję w sprawie kompetencji Eurostatu

jedrzej.bielecki@infor.pl