Jak stosować przepisy o zamówieniach, aby nie naruszyć dyscypliny finansowej

prawnik specjalizujący się w zamówieniach publicznych, współpracownik firmy ACC Training & Consulting Group

@RY1@i02/2010/125/i02.2010.125.092.007b.001.jpg@RY2@

Fot. Archiwum

Marcin Płużański, prawnik specjalizujący się w zamówieniach publicznych, współpracownik firmy ACC Training & Consulting Group

Spośród potencjalnych naruszeń prawa zamówień publicznych stanowiących jednocześnie naruszenie dyscypliny finansów publicznych moim zdaniem szczególną uwagę należy zwrócić na wadliwy wybór trybu udzielenia zamówienia: negocjacji bez ogłoszenia, z wolnej ręki lub zapytania o cenę. Przesłanki wyboru trybu powinny bowiem być interpretowane ściśle, gdyż wybór tych trybów jest wyjątkiem od zasady nadrzędności trybów przetargowych. Co więcej, wadliwy wybór jednego z powyższych trybów jest powodem do unieważnienia umowy. Aby uniknąć błędów, warto zapoznać się z publikowanymi cyklicznie wynikami kontroli udzielania zamówień publicznych dokonywanej przez prezesa Urzędu Zamówień Publicznych.

Kolejną istotną kwestią jest naruszenie przepisów dotyczących obowiązku zawiadomienia prezesa Urzędu Zamówień Publicznych. Ustawa wprowadza stosunkowo krótkie terminy zawiadamiania prezesa, np. trzy dni od wszczęcia postępowania w trybie negocjacji bez ogłoszenia (art. 62 ust. 2) i zamówienia z wolnej ręki (art. 67 ust. 2). Należy zauważyć, że naruszeniem dyscypliny finansów publicznych jest nie tylko niezawiadomienie prezesa, ale również przekroczenie terminu na to zawiadomienie. Bez gruntownej znajomości orzecznictwa Krajowej Izby Odwoławczej i sądów okręgowych w odniesieniu do powyższych przepisów bardzo łatwo o błędy w postępowaniu. Warto też zwrócić uwagę na inne naruszenia przepisów o zamówieniach publicznych, jeżeli naruszenia te miały wpływ na wynik postępowania o udzielenie zamówienia publicznego. Jako typowe przykłady można podać odrzucenie oferty, która powinna być uznana za najkorzystniejszą, czy też wybór oferty, która podlega odrzuceniu. Tego typu naruszenia narażają też zamawiającego na zaskarżenie do sądu ważności umowy przez prezesa Urzędu Zamówień Publicznych.

Kolejna kluczowa kwestia to wadliwa zmiana umowy w sprawie zamówienia publicznego. Art. 144 uzależnia wprowadzanie do umowy istotnych zmian w stosunku do treści oferty, na podstawie której dokonano wyboru wykonawcy, od uwzględnienia przez zamawiającego możliwości dokonania takiej zmiany już w ogłoszeniu o zamówieniu lub w specyfikacji istotnych warunków zamówienia oraz od określenia przez zamawiającego warunków takiej zmiany. Oznacza to, że zamawiający powinien więc wykazać się inicjatywą w tym zakresie już na etapie przygotowania postępowania. W przeciwnym razie w trakcie realizacji umowy będzie można wprowadzić do niej jedynie nieistotne zmiany, rozumiane przez ustawodawcę w ten sposób, że wiedza o ich wprowadzeniu do umowy na etapie postępowania o udzielenie zamówienia nie wpłynęłaby na krąg podmiotów ubiegających się o to zamówienie czy też na wynik postępowania. Zmiana umowy dokonana z naruszeniem powyższych reguł podlega unieważnieniu.

ŁZ