Czy zawsze można unieważnić postępowanie przetargowe

@RY1@i02/2011/168/i02.2011.168.207.0005.001.jpg@RY2@

Bartosz Frączyk radca prawny, wspólnik w Kancelarii Frączyk & Frączyk w Krakowie

Unieważnienie postępowania o udzielenie zamówienia publicznego może nastąpić tylko w przypadku zaistnienia przesłanek taksatywnie wymienionych w ustawie (art. 93 p.z.p.). Zamawiający nie może zastrzec możliwości unieważnienia przetargu bez podania przyczyny. Zgodnie z ww. przepisem zamawiający unieważnia obligatoryjnie postępowanie o udzielenie zamówienia, jeżeli: nie złożono żadnej oferty niepodlegającej odrzuceniu albo nie wpłynął żaden wniosek o dopuszczenie do udziału w postępowaniu od wykonawcy niepodlegającego wykluczeniu; w postępowaniu prowadzonym w trybie zapytania o cenę nie złożono co najmniej dwóch ofert niepodlegających odrzuceniu; w postępowaniu prowadzonym w trybie licytacji elektronicznej wpłynęły mniej niż dwa wnioski o dopuszczenie do udziału w licytacji elektronicznej albo nie została złożona żadna oferta; cena najkorzystniejszej oferty lub oferta z najniższą ceną przewyższa kwotę, którą zamawiający zamierza przeznaczyć na sfinansowanie zamówienia; w przypadkach, w których jest to dopuszczalne, zostały złożone oferty dodatkowe o takiej samej cenie; wystąpiła istotna zmiana okoliczności powodująca, że prowadzenie postępowania lub wykonanie zamówienia nie leży w interesie publicznym, czego nie można było wcześniej przewidzieć lub postępowanie obarczone jest niemożliwą do usunięcia wadą uniemożliwiającą zawarcie niepodlegającej unieważnieniu umowy w sprawie zamówienia publicznego. Ponadto zamawiający może fakultatywnie unieważnić postępowanie o udzielenie zamówienia, jeżeli środki pochodzące z budżetu Unii Europejskiej oraz niepodlegające zwrotowi środki z pomocy udzielonej przez państwa członkowskie Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA), które zamawiający zamierzał przeznaczyć na sfinansowanie całości lub części zamówienia, nie zostały mu przyznane, a możliwość unieważnienia postępowania na tej podstawie została przewidziana przez zamawiającego. Możliwość unieważnienia ma związek z tym, że zamawiający w takich przypadkach może zapewnić finansowanie zamówienia z innych źródeł. Obowiązek wykazania przesłanek uprawniających do unieważnienia ciąży na zamawiającym. W postępowaniach, w których dopuszczalne jest składanie ofert częściowych, może ono zostać unieważnione w jednej lub kilku częściach.

Istotne z punktu widzenia możliwości wywołania wątpliwości w praktyce są przesłanki unieważnienia, takie jak: wystąpienie istotnej zmiany okoliczności powodującej, że prowadzenie postępowania lub wykonanie zamówienia nie leży w interesie publicznym, czego nie można było wcześniej przewidzieć, oraz wystąpienie niemożliwej do usunięcia wady uniemożliwiającej zawarcie niepodlegającej unieważnieniu umowy w sprawie zamówienia. Istotna zmiana okoliczności to choćby wystąpienie nieprzewidywalnych zdarzeń na skutek siły wyższej (powódź, pożar). Interes publiczny to szerszy niż interes zamawiającego, skonkretyzowany interes ogółu, społeczności, dla której zamówienie ma być przeznaczone, postrzegany z punktu widzenia rachunku ekonomicznego kosztów realizacji zadań oraz jakości usług. Wada nieusuwalna natomiast to przykładowo wada oświadczeń woli w rozumieniu art. 82 - 88 kodeksu cywilnego występująca po stronie oferenta lub zamawiającego, pozostająca w związku przyczynowym z niemożliwością zawarcia umowy.

W stosunku do decyzji zamawiającego o unieważnieniu postępowania wykonawcom przysługuje odwołanie wnoszone do prezesa Krajowej Izby Odwoławczej. Przy zamówieniach, których wartość jest mniejsza od tzw. progów unijnych (art. 11 ust. 8 p.z.p.), odwołanie nie przysługuje, a wykonawca może poinformować zamawiającego o niezgodnej z przepisami ustawy czynności. Na orzeczenie izby przysługuje stronom i uczestnikom skarga do sądu okręgowego właściwego dla siedziby albo miejsca zamieszkania zamawiającego.

Nie należy zapominać, iż w przypadku unieważnienia postępowania o udzielenie zamówienia z przyczyn leżących po stronie zamawiającego, wyłącznie tym wykonawcom, którzy złożyli oferty niepodlegające odrzuceniu, przysługuje roszczenie o zwrot uzasadnionych kosztów uczestnictwa w postępowaniu, w szczególności kosztów przygotowania oferty. Chodzi tu przy tym wyłącznie o faktycznie poniesione wydatki. Wykonawcom nie przysługują korzyści, jakie mogliby osiągnąć, realizując umowę, ani rekompensata poniesionych strat z tytułu niedojścia umowy do skutku.

HW