Kiedy zamawiający wykluczy wykonawcę

Od 11 maja 2011 r. obowiązuje nowelizacja ustawy - Prawo zamówień publicznych.

- Czy nowe przepisy zwiększyły liczbę przypadków umożliwiających wykluczenie przedsiębiorców z udziału w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego - pyta pan Piotr z województwa łódzkiego.

Tak. Nowelizacja umożliwia zamawiającemu wykluczanie z postępowania wykonawców, z którymi np. rozwiązał albo wypowiedział umowę z powodów, za które ponoszą oni odpowiedzialność. Zamawiający może tak postąpić, jeżeli rozwiązanie albo wypowiedzenie umowy albo odstąpienie od niej nastąpiło w okresie 3 lat przed wszczęciem postępowania, a wartość niezrealizowanego zamówienia wyniosła co najmniej 5 proc. wartości umowy.

W uzasadnieniu zmian podkreślono m.in., że wprowadzenie takiej przesłanki wykluczenia jest uzasadnione tym, że niewykonanie albo nienależyte wykonanie zamówienia prowadzące do rozwiązania umowy stanowi poważne naruszenie obowiązków wykonawcy wobec zamawiającego. Naruszenie to stawia zamawiającego w trudnej sytuacji. Grozi np. niezrealizowaniem zadania publicznego w terminie. Stwarza niebezpieczeństwo utraty środków finansowych. Pociąga za sobą konieczność zabezpieczenia inwestycji w okresie przejściowym do wyboru kolejnego wykonawcy. Wymaga również ponownego przeprowadzenia postępowania w celu wyboru wykonawcy zamówienia, będącego - co należy podkreślić - już wcześniej przedmiotem postępowania przeprowadzonego zgodnie z przepisami ustawy.

Ponadto w uzasadnieniu nowelizacji podkreślono, że nowy przepis jest zgodny z unijnymi dyrektywami, które przewidują dopuszczalność wykluczenia każdego wykonawcy, który jest winny poważnego wykroczenia zawodowego, udowodnionego dowolnymi środkami przez zamawiającego. Poważne wykroczenie zawodowe stanowi bowiem niewykonanie lub nienależyte wykonanie zamówienia przez wykonawcę w związku z okolicznościami, za które ponosi odpowiedzialność, skutkujące wypowiedzeniem umowy w sprawie jego realizacji przez zamawiającego.

Natomiast przedstawiciele przedsiębiorców wyrażają pogląd, że możliwość wykluczania wykonawców bez decyzji niezależnej instytucji, np. sądu, oznacza, że zamawiający zyskają o wiele silniejszą pozycję względem przedsiębiorców. Przy obecnym stopniu sformalizowania zamówień publicznych bardzo łatwo będzie wykazać, że firma nie wypełniła wszystkich obowiązków. Podkreśla się m.in., że restrykcyjne przepisy utrudnią przedsiębiorcom działanie, a także zachęcą ich do poszukiwania luk, umożliwiających obejście regulacji. Takim sposobem może być np. występowanie w przetargach nowo powstałych spółek, korzystających z doświadczenia prawdziwego wykonawcy zamówienia. Oznacza to jednak dodatkowe koszty, procedury i formalności, które spoczną na barkach przedsiębiorców.

krzysztof.tomaszewski@infor.pl

Art. 1 - 3 ustawy z 25 lutego 2011 r. o zmianie ustawy - Prawo zamówień publicznych (Dz.U. nr 87, poz. 484).