Preferencje lokalne przeczą uczciwej konkurencji

Zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy Prawo zamówień publicznych zamawiający zobowiązany jest przeprowadzić postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego w sposób zapewniający zachowanie uczciwej konkurencji i równego traktowania wykonawców. Konsekwencją tego przepisu jest brak możliwości ustalania warunków udziału w przetargu, które dają prawo do ubiegania się o zamówienie wyłącznie firmom zlokalizowanym na wskazanym przez zamawiającego terenie np. miasta, województwa.

Wyrok KIO

Przykładowo zamawiający nie może bez narażania się na zarzut naruszenia art. 7 ust. 1 Prawa zamówień publicznych określać warunku, który umożliwia udział w przetargu wyłącznie firmom mającym siedzibę na terenie miasta w którym siedzibę ma również zamawiający.

Argumentacja uzasadniająca wprowadzenie tego rodzaju warunku oparta na możliwości złożenia oferty wspólnej (tzw. oferty konsorcjum) nie znajduje potwierdzenia w obowiązującym stanie prawnym - co między innymi potwierdza wyrok Krajowej Izby Odwoławczej z 28 kwietnia 2008 r. sygn. akt; KIO/UZP 350/08. Zespół orzekający uzasadnił, że możliwość ubiegania się wspólnie o uzyskanie zamówienia publicznego jest prawem wykonawców, a nie ich obowiązkiem, tym samym zamawiający nie może tak skonstruować warunku, aby praktycznie nie istnieli wykonawcy, którzy mogą samodzielnie ubiegać się o udzielenie zamówienia publicznego.

Europejskie potwierdzenie

Wydając ten wyrok KIO uznała za własny i podzieliła pogląd wyrażony w wyroku ETS z 27 października 2005r. w sprawie C-234/03, mającej za przedmiot wniosek o wydanie, na podstawie art. 234 WE, orzeczenia w trybie prejudycjalnym, złożony przez Audiencia Nacional (Hiszpania), postanowieniem z 16 kwietnia 2003, które wpłynęło do Trybunału 2 czerwca 2003, w postępowaniu Contse SA, Vivisol Srl, Oxigen Saluda przeciwko Instituto Nacional de Gestión Sanitaria (Ingesa), dawniej Instituto Nacional de la Salud (Insalud), przy udziale: Air Liquide Medicinal SL, Sociedad Espanola de Carburos Metalicos SA zgodnie, z którym "Artykuł 49 WE sprzeciwia się temu, aby instytucja zamawiająca zawarła w dokumentacji zamówienia na świadczenie usług zdrowotnych terapii oddechowej w miejscu zamieszkania i innych wspomagających technik oddechowych, po pierwsze, przesłanki dopuszczenia, która zobowiązuje przedsiębiorstwo oferenta do posiadania w chwili składania oferty biura dostępnego dla klientów w stolicy prowincji, w której mają być świadczone te usługi, i po drugie, kryteriów oceny ofert, które uwzględniają, poprzez przyznanie dodatkowych punktów, istnienie w chwili złożenia oferty zakładów produkcyjnych produkujących tlen, uzdatniających i napełniających butle tlenem, usytuowanych w odległości mniejszej niż 1000 km od tej prowincji lub biur dostępnych dla klientów w innych miejscowościach tam określonych, oraz temu, aby w przypadku równej ilości punktów pomiędzy kilkoma ofertami, i które w przypadku otrzymania równej ilości punktów przez więcej ofert faworyzują przedsiębiorstwo, które wcześniej świadczyło daną usługę, w zakresie, w jakim kryteria te stosowane są w sposób dyskryminujący, nie są uzasadnione względami interesu publicznego, nie są odpowiednie dla zagwarantowania realizacji celu, któremu służą lub wykraczają poza to, co jest konieczne dla jego osiągnięcia, które to okoliczności powinny zostać zbadane przez sąd krajowy."

Podnieść jednocześnie należy, że w związku z art. 91 ust. 3 ustawy Prawo zamówień publicznych zamawiający nie może ustalać kryteriów oceny ofert odnoszących się do właściwości wykonawcy. Za taką właściwość może zostać uznana przykładowo odległość między siedzibą wykonawcy a siedzibą zamawiającego.

Edyta Partyn