Kiedy zamawiający musi wymagać umów o pracę

Zgodnie z art. 29 ust. 3a prawa zamówień publicznych (dalej: p.z.p.) zamawiający określa w opisie przedmiotu zamówienia na usługi lub roboty budowlane wymagania zatrudnienia przez wykonawcę lub podwykonawcę na podstawie umowy o pracę, osób wykonujących wskazane przez zamawiającego czynności w zakresie realizacji zamówienia, jeżeli wykonanie tych czynności polega na wykonywaniu pracy w sposób określony w art. 22 par. 1 kodeksu pracy (dalej: k.p.).

Artykuł 36 ust. 2 pkt 8a p.z.p. reguluje zawartość specyfikacji istotnych warunków zamówienia. Zgodnie z nim, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej, specyfikacja istotnych warunków zamówienia zawiera również – w przypadku gdy zamawiający przewiduje wymagania, o których mowa w art. 29 ust. 3a, określenie w szczególności:

• sposobu dokumentowania zatrudnienia osób;
• uprawnienia zamawiającego w zakresie kontroli spełniania przez wykonawcę wymagań, o których mowa w art. 29 ust. 3a, oraz sankcji z tytułu niespełnienia tych wymagań;
• rodzaju czynności niezbędnych do realizacji zamówienia, których dotyczą wymagania zatrudnienia na podstawie umowy o pracę przez wykonawcę lub podwykonawcę osób wykonujących czynności w trakcie realizacji zamówienia.

Pomocne może być również stanowisko Krajowej Izby Odwoławczej zawarte w wyroku z 7 lutego 2017 r., sygn. akt KIO 191/17, gdzie wskazano, że ustawodawca regulując brzmienie art. 29 ust. 3a p.z.p., miał na celu zobligowanie go do dokonania oceny, czy przy realizacji konkretnego zamówienia publicznego na usługi lub roboty budowlane wykonanie określonych czynności będzie zawierało cechy stosunku pracy. Dalej podkreślono, że w razie istnienia tych czynności zamawiający powinien określić wymogi zatrudnienia przez wykonawcę lub podwykonawcę na podstawie umowy o pracę osób wykonujących wskazane przez zamawiającego czynności.

Z kolei Urząd Zamówień Publicznych w stanowisku z 28 kwietnia 2017 r. wskazał, że zamawiający w każdym postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego, którego przedmiotem są usługi lub roboty budowlane, ma obowiązek dokonania oceny, czy określone czynności w zakresie realizacji zamówienia będą polegały na wykonywaniu pracy w rozumieniu art. 22 par. 1 k.p. Jeśli zamawiający stwierdzi, że tak będzie, jest zobligowany do określenia wymagań zatrudnienia przez wykonawcę lub podwykonawcę na podstawie umowy o pracę osób wykonujących wskazane przez zamawiającego czynności.

Regionalna izba obrachunkowa ma prawo kontroli zamówień publicznych. Może więc również zakwestionować brak wymogu zatrudnienia na umowę o pracę, jeśli stwierdzi, że były ku niemu przesłanki. ©℗

Podstawa prawna

Art. 29 ust. 3a i art. 36 ust. 2 pkt 8a z ustawy z 29 stycznia 2004 r. – Prawo zamówień publicznych (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 1579 ze zm.).

Art. 22 par. 1 ustawy z 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 917 ze zm.).