Wybór ubezpieczyciela z przetargiem

Przepisy prawa zamówień publicznych nie rozróżniają, kto uiszcza wynagrodzenie wykonawcy oraz na czyją rzecz wykonawca ma obowiązek spełnić przedmiot umowy. Procedurami tego prawa są objęte także sytuacje, gdy płatność za usługę realizowana jest nie przez zamawiającego, ale przez osobę trzecią. Dlatego przyjmuje się, że płatność może być dokonana przez podmiot trzeci, a także, że na jego rzecz może też być wykonane świadczenie, które stanowi przedmiot umowy o zamówienie publiczne. Z taką sytuacją mamy do czynienia także przy grupowych umowach ubezpieczenia na życie dla pracowników zawieranych przez pracodawcę zobowiązanego do stosowania prawa zamówień publicznych – na co zwrócił uwagę Urząd Zamówień Publicznych w związku z wątpliwościami, które pojawiły się przy zawieraniu takich umów.

Wątpliwości brały się ze szczególnego sposobu płatności przy tego typu umowach, czyli z tego, że składka płacona jest przez pracownika, a jedynie formalnie przekazywana jest przez pracodawcę ubezpieczycielowi. Wskazywano, że skoro korzyści z ubezpieczeń grupowych płyną dla ubezpieczonych (pracowników) i oni ponoszą koszty składki, to nie powinny być stosowane procedury zamówień publicznych. Takiej opinii nie podziela Urząd Zamówień Publicznych. Według niego zawarcie przez pracodawcę zobowiązanego do stosowania prawa zamówień publicznych wspomnianych umów ubezpieczenia stanowi udzielenie zamówienia publicznego. Zamawiający ma zatem obowiązek stosowania procedur prawa zamówień publicznych, jeśli wartość zamówienia przekracza 14 tys. euro. W przeciwnym razie pracodawcy-zamawiającemu grożą sankcje. Prezes UZP może nałożyć karę od 3 tys. do 150 tys. zł, w zależności od wartości zamówienia.

Urząd wskazał, że przez zamówienie publiczne należy rozumieć odpłatną umowę zawieraną między zamawiającym a wykonawcą, której przedmiotem są usługi, dostawy lub roboty budowlane (art. 2 pkt. 13 ustawy). Zgodnie z regułami prawa cywilnego z umową odpłatną mamy do czynienia przy dowolnym wzajemnym świadczeniu, które mieści się w ramach odpłatnych czynności prawnych, czyli czynności, w których każda ze stron uzyskuje jakąś korzyść majątkową. Zatem zamówieniem publicznym jest umowa zawierana między zamawiającym a wykonawcą, w wykonaniu której korzyść majątkową otrzymuje zarówno zamawiający (korzyść w postaci dostawy, usługi lub robót budowlanych), jak i wykonawca (korzyść w postaci zapłaty lub innej postaci niepieniężnej podlegającej ocenie pieniężnej. tj. usługi, rzeczy, wierzytelności lub prawa).

Przy grupowych umowach ubezpieczenia pracodawca jest zamawiającym, a zakład ubezpieczeń wykonawcą. Umowa dotyczy usługi świadczonej przez ubezpieczyciela na rzecz pracowników zamawiającego. Korzyść z tego świadczenia uzyskuje także pracodawca – czyni ono bowiem zadość interesowi prawnemu zamawiającego w postaci objęcia ubezpieczeniem jego pracowników. Taka umowa ma też charakter umowy odpłatnej. Składki na ubezpieczenie pracowników w całości odprowadza pracodawca na konto wskazane przez ubezpieczyciela. Składka na pojedynczego pracownika obciąża jego wynagrodzenie po jego wcześniejszej akceptacji takiego obciążenia. Pracodawca-zamawiający z wynagrodzenia pracowników i za ich zgodą potrąca składki i je przekazuje ubezpieczycielowi. W takim przypadku roszczenie o zapłatę składki będzie mogło być kierowane przez ubezpieczyciela tylko przeciwko zakładowi pracy, a nie pracownikom.

Taki pogląd potwierdza również specjalny Wspólny Słownik CPV stosowany przy zamówieniach publicznych. Zgodnie z nim zamówienie obejmujące pracownicze ubezpieczenie grupowe opisane jest kodami 66511000-3 (usługi ubezpieczenia na życie), 66512100-3 (usługi ubezpieczenia od następstw nieszczęśliwych wypadków), 66512210-7 (usługi dobrowolnego ubezpieczenia zdrowotnego), 66512220-0 (usługi ubezpieczenia medycznego). Zatem w przypadku pracowniczych ubezpieczeń zdrowotnych, medycznych i od następstw nieszczęśliwych wypadków należy co do zasady przestrzegać reguł zamówień publicznych.