Zamawiający sam zadecyduje, czy zażądać od wykonawców zabezpieczenia

Wkrótce w zamówieniach publicznych zniknie ustawowy nakaz żądania od wykonawcy zabezpieczenia należytego wykonania umowy. Stanie się tak za sprawą uchwalonej 25 września 2009 r. nowelizacji ustawy - Prawo zamówień publicznych oraz ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych. Dotychczas zamawiający musiał obowiązkowo żądać wniesienia zabezpieczenia przy większych zamówieniach oraz przy umowie zawieranej na okres dłuższy niż cztery lata. W pozostałych sytuacjach żądanie zabezpieczenia było prawem, a nie obowiązkiem urzędnika.

Jeśli Senat zaakceptuje zmiany uchwalone przez posłów, zlikwidowany zostanie w ogóle obowiązek żądania przez zamawiających wniesienia zabezpieczenia należytego wykonania umowy. Decyzja w tej sprawie zostanie pozostawiona woli zamawiającego. Dzięki temu w czasach kryzysu gospodarczego wykonawcy mają być mniej obciążeni podczas z realizacji publicznych kontraktów. Z kolei więcej swobody mają także otrzymać zamawiający w zakresie formułowania warunków wykonywania zamówień. Dyskusyjne jest jednak to, czy taka zmiana przy poważnych postępowaniach nie osłabi sytuacji finansowej zamawiającego. Zabezpieczenie należytego wykonania umowy w założeniu ma służyć pokryciu roszczeń z tytułu niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania. Jeśli zamawiający sam zrezygnuje z takiej ochrony, zawsze będzie miał prawo dochodzić od wykonawcy ewentualnego odszkodowania na zasadach ogólnych, ale instytucja zabezpieczenia pozwalałby mu od razu skorzystać ze zgromadzonych środków.

Nowelizacja przewiduje także istotną zmianę zakresu zabezpieczeniem należytego wykonania umowy. Zabezpieczenie ma objąć tylko roszczenia związane z niewykonaniem lub nienależytym wykonaniem umowy. Nie obejmie jednak jak dotychczas roszczeń z tytułu gwarancji jakości. Zmiana ta spowoduje mniejsze obciążenie wykonawców. Dotąd zbyt długi okres trwania gwarancji nie pozwalał wykonawcom na uwolnienie środków finansowych i wykorzystanie ich na cele związane bezpośrednio z prowadzeniem przez nich działalności gospodarczej. Z drugiej jednak strony rezygnacja z objęcia zabezpieczeniem należytego wykonania roszczeń z tytułu gwarancji jakości osłabia pozycję zamawiającego, który zostanie pozbawiony w ten sposób wygodnego instrumentu zaspokajania swoich roszczeń gwarancyjnych.

Ewa Grączewska-Ivanova

Ustawa z 25 września 2009 r. o zmianie ustawy - Prawo zamówień publicznych oraz ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych. Trafiła teraz do Senatu. Wejdzie w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.