Urzędnik szybciej zwróci wadium

Dziś firmy same muszą finansować realizację zamówienia, zaciągają więc kredyty, a dopiero po zakończeniu prac mogą liczyć na zapłatę. Po zmianach zamawiający będzie mógł na bieżąco przekazywać wykonawcy zaliczki na wykonanie zamówienia, o ile taka możliwość zostanie przewidziana w ogłoszeniu o zamówieniu lub w specyfikacji istotnych warunków zamówienia. Udzielanie zaliczki nie będzie dopuszczalne, jeżeli wykonawca został wybrany w trybie negocjacji bez ogłoszenia lub z wolnej ręki. Warunkiem udzielania przedsiębiorcy kolejnych zaliczek będzie wykonanie przez niego tej części zamówienia, na którą już otrzymał zaliczkę. Zamawiający będzie miał prawo zażądać także od wykonawcy wniesienia zabezpieczenia zaliczki. Wniesienie zabezpieczenia zaliczki będzie obowiązkowe, jeżeli wartość zaliczek będzie przekraczała 20 proc. wysokości wynagrodzenia wykonawcy.

Zmienić mają się także zasady zadawania przez wykonawców pytań do specyfikacji. Przedsiębiorcy będą mogli kierować do zamawiającego pytania do końca dnia, w którym upływa połowa wyznaczonego terminu do składania ofert, przy czym przedłużenie terminu do składania ofert nie będzie powodować przedłużenia terminu do składania wniosków o wyjaśnienie treści specyfikacji. W ten sposób zostanie ograniczona możliwość blokowania przetargów przez zadawanie kilkuset pytań do specyfikacji. Gdy wniosek o wyjaśnienie specyfikacji wpłynie po upływie terminu lub będzie dotyczył udzielonych wyjaśnień, zamawiający będzie mógł udzielić wyjaśnień albo pozostawić wniosek bez rozpoznania.

Zmianie ulegną także zasady wnoszenia przez wykonawcę zabezpieczenia należytego wykonania umowy. Nawet przy dużych kontraktach zamawiający sam zdecyduje, czy zażąda od wykonawców zabezpieczenia czy nie. Dotychczas zamawiający musiał obowiązkowo żądać wniesienia zabezpieczenia przy większych zamówieniach oraz przy umowie zawieranej na okres dłuższy niż cztery lata. W pozostałych sytuacjach żądanie zabezpieczenia było prawem, a nie obowiązkiem urzędnika. Jeśli Senat zaakceptuje zmiany uchwalone przez posłów, zlikwidowany zostanie w ogóle obowiązek żądania przez zamawiających wniesienia zabezpieczenia należytego wykonania umowy. Decyzja w tej sprawie zostanie pozostawiona woli zamawiającego. Węższy będzie także zakres tego zabezpieczenia. Ma ono objąć tylko roszczenia związane z niewykonaniem lub nienależytym wykonaniem umowy. Natomiast nie obejmie, jak dotychczas, roszczeń z tytułu gwarancji jakości.

Zamawiający będzie również szybciej zwracał wadia przedsiębiorcom, którzy przegrali przetarg i nie uzyskali zamówienia. Urzędnik będzie mógł zatrzymać wadium tylko tego wykonawcy, którego oferta została uznana za najkorzystniejszą w przetargu. Zamawiający będzie miał także obowiązek zwrócić wadium niezwłocznie na wniosek wykonawcy, który wycofał ofertę przed upływem terminu składania ofert. Gdyby wynik przetargu się zmienił na skutek wniesienia środków odwoławczych, zamawiający będzie żądał ponownego wniesienia wadium przez wykonawcę, którego oferta została wybrana jako najkorzystniejsza.

Obecnie przetrzymywanie przez zamawiających wadiów stanowi duże obciążenie finansowe dla wykonawców. Na razie wykonawcy mogą liczyć na zwrot wadiów dopiero, gdy upłynie termin związania ofertą albo gdy zawarto umowę i wniesiono zabezpieczenie, a także gdy zamawiający unieważnił postępowanie, a protesty zostały ostatecznie rozstrzygnięte lub upłynął termin ich wnoszenia. Zamawiający zwraca dziś wadium także na wniosek wykonawcy, gdy wycofał się on z przetargu lub został wykluczony albo gdy oferta wykonawcy została odrzucona.

Ewa Grączewska-Ivanova