Jak strona konsorcjum może zabezpieczyć swoje prawa

Wykonawcy mogą wspólnie ubiegać się o udzielenie zamówienia publicznego (art. 23 ustawy - Prawo zamówień publicznych). W tym celu zawierają między sobą umowy konsorcjum, w ramach których zobowiązują się do współpracy w trakcie ubiegania się o udzielenie zamówienia, bardzo często też do wspólnego opracowania łącznej oferty, a następnie do wspólnej realizacji inwestycji.

W efekcie zawarcia umowy konsorcjum powstaje obowiązek określonego współdziałania, sama zaś umowa z uwagi na swą specyfikę zaliczana jest do kategorii umów nienazwanych (nieprzewidzianych wprost w kodeksie cywilnym). Do rzadkości - co jest jednak również dopuszczalne w prawie zamówień publicznych - należy zawarcie przez oferentów umowy spółki cywilnej. W doktrynie dość zgodnie przyjmuje się, że instytucja konsorcjum nosi charakter umowy cywilnej, najbliższej konstrukcji umowy spółki, lecz nie tożsamej z nią, gdyż dla spółki koniecznym elementem winno być określenie wspólnego celu gospodarczego.

Uczestnicy konsorcjum (partnerzy) z reguły wyznaczają spośród siebie reprezentanta - lidera - do wykonywania w imieniu konsorcjum czynności wobec zamawiającego.

Na rynku zdecydowanie dominuje konsorcjum zdecentralizowane, w ramach którego uczestnicy konsorcjum stają się bezpośrednio stronami umów zawieranych z zamawiającym w imieniu wszystkich uczestników konsorcjum przez lidera. Niewątpliwie dopuszczenie do udziału w postępowaniu wykonawców działających łącznie jest czynnikiem dynamizującym rynek, umożliwia bowiem efektywne łączenie potencjałów poszczególnych przedsiębiorstw i podejmowanie się przez nich realizacji zadań o większych rozmiarach.

Jednak funkcjonowanie w ramach konsorcjum stwarza dla jego uczestników niezależnie od ewidentnych korzyści także zagrożenia, które nie występują w przypadkach działania samodzielnego. Przedsiębiorca samodzielnie realizujący zadanie inwestycyjne musi liczyć się z odpowiedzialnością wynikającą z postanowień umowy o wykonanie zamówienia publicznego, zawartej z zamawiającym oraz wynikającą z umów zawartych z podwykonawcami. Natomiast uczestnik konsorcjum, niezależnie od powyższego musi liczyć się z bezpośrednio dotykającymi go konsekwencjami niewykonania czy też nienależytego wykonania kontraktu oraz umowy z podwykonawcami przez innego uczestnika konsorcjum. Przy czym nie zawsze dysponuje instrumentami, dzięki którym może wymusić na konsorcjancie należyte działania bądź też uchylić się od negatywnych ich następstw. Dlatego też niezwykle istotne jest właściwe ukształtowanie treści umowy konsorcjum jako zasadniczego źródła wewnętrznych praw i obowiązków konsorcjantów.

Zasadniczym zagrożeniem każdego konsorcjum jest niewywiązywanie się przez jednego z uczestników z obowiązków kontraktowych, przez co pozostali uczestnicy mogą ponosić dotkliwe konsekwencje w postaci kar umownych, a nawet być narażeni za zerwanie kontraktu przez zamawiającego. Umowa konsorcjum winna dokonać przydziału każdemu z partnerów określonego zakresu robót. Jednocześnie w treści umowy winny zostać zawarte postanowienia uprawniające pozostałe strony - a zwłaszcza lidera - do natychmiastowej reakcji na wypadek uchybień jednej z nich oraz sankcje z tego tytułu.

Podstawowym uprawnieniem, które najczęściej przypisywane jest liderowi jest prawo przejęcia do realizacji we własnym zakresie lub powierzenia do realizacji pozostałym partnerom robót, które inny partner wykonuje nienależycie lub ze zwłoką. Lider winien także otrzymać w umowie konsorcjum szerokie prerogatywy związane z kontrolą sposobu wykonywania umowy przez partnerów. Należy jednak pamiętać, że jeśli niesolidny partner odmówi przekazania robót, lider nie może użyć w tym celu przymusu fizycznego. Optymalną formułą byłoby więc złożenie przez partnerów na rzecz lidera oświadczenia w formie aktu notarialnego w trybie art. 777 par. 1 pkt 4 kodeksu postępowania cywilnego o poddaniu się egzekucji z obowiązku wydania terenu budowy liderowi na jego żądanie oparte na odpowiednim zapisie umowy konsorcjum. W takiej sytuacji oświadczenie to stanowi samodzielny tytuł egzekucyjny, którego dochodzenie nie wymaga uzyskania prawomocnego wyroku sądowego. W praktyce jednak można oczekiwać oporu konsorcjantów przed złożeniem wspomnianego oświadczenia, gdyż wyposaża ono lidera w olbrzymie uprawnienia, które mogą być nadużywane.

§ 1

1. Strony dokonują podziału robót przypadających każdej ze stron w ramach realizacji kontraktu z zamawiającym w następujący sposób :

a/ Lider wykona .................................................. (wskazać poszczególne rzeczowe pozycje robót - np. fundamenty) .....................................................................................................................................................

b/ Partner X wykona ........................................................................................................................................

c/ Partner Y wykona ........................................................................................................................................

2. Strony ustalają, że wynagrodzenie, jakie przysługiwać będzie każdej ze stron za wykonanie przypadającego jej zakresu robót odpowiadać będzie następującemu podziałowi procentowemu zwanemu udziałami w konsorcjum, określającemu udział wartości robót przydzielonych każdemu z partnerów w wynagrodzeniu należnym konsorcjum od zamawiającego na podstawie kontraktu:

a/ Lider otrzyma ....................... proc. łącznego wynagrodzenia należnego konsorcjum,

b/ Partner X otrzyma ....................... proc. wynagrodzenia,

c/ Partner Y otrzyma ....................... proc. wynagrodzenia.

§ 2

1. Lider uprawniony jest do dokonywania kontroli sposobu, jakości i terminowości realizacji robót przez pozostałych partnerów, którzy na jego żądanie obowiązani są złożyć liderowi wyczerpujące informacje oraz przedstawić dokumenty potwierdzające należyte wykonywanie kontraktu oraz niniejszej umowy konsorcjum.

2. W razie niewykonywania, nienależytego wykonywania bądź też wykonywania ze zwłoką przez któregokolwiek z partnerów przedmiotu kontraktu w sposób, który naraża konsorcjum na nałożenie kar umownych przez zamawiającego, zlecenie wykonania zastępczego osobom trzecim, odstąpienie od umowy czy też zastosowanie przez zamawiającego innych niekorzystnych dla konsorcjum działań przewidzianych prawem lub warunkami umowy - Lider na podstawie jednostronnego pisemnego oświadczenia przekazanego wszystkim Partnerom władny jest :

- przejąć całość lub część zakresu robót partnera w niewykonanej części do realizacji we własnym zakresie lub powierzyć je do wykonania pozostałym partnerom,

- obniżyć wynagrodzenie przypadające w ramach podziału wynagrodzenia określonego w par. 1 partnerowi, którego roboty przejęto, stosownie do ich zakresu.

W takim przypadku partner, którego roboty przejęto, zapłaci pozostałym partnerom karę umowną w wysokości ............... par. wynagrodzenia należnego za wykonanie robót, które zostały przejęte.

3. Strony oświadczają, że niniejsza umowa konsorcjum, której celem jest realizacja inwestycji w postaci ........................... (nazwa) .......................... nie może być wypowiedziana przez żadną ze stron. Strony pozbawione są również możliwości odstąpienia od niniejszej umowy konsorcjum. W przypadku gdyby którakolwiek ze stron złożyła oświadczenie o wypowiedzeniu lub odstąpieniu - mimo niedopuszczalności takiego odstąpienia lub wypowiedzenia - zastosowanie mają postanowienia ust. 2.

Zgodnie z art. 141 ustawy - Prawo zamówień publicznych uczestnicy konsorcjum ponoszą solidarną odpowiedzialność wobec zamawiającego za wykonanie umowy oraz wniesienie zabezpieczenia należytego wykonania umowy. Oznacza to, iż roszczenia z wymienionych tytułów zamawiający może według swego uznania kierować do wszystkich, niektórych lub tylko jednego z konsorcjantów. W przypadku zabezpieczenia należytego wykonania umowy oraz wniesienia wadium celowe jest ukształtowanie umowy z zamawiającym w ten sposób, aby czynność w postaci ustanowienia zabezpieczenia spoczywała bezpośrednio na liderze konsorcjum, co oczywiście nie wyklucza odpowiedzialności solidarnej pozostałych uczestników.

Rolą umowy konsorcjum będzie przypisanie pozostałym uczestnikom obowiązku odpowiedniego refundowania liderowi poniesionych kosztów. Podobnie w przypadku wykorzystania przez zamawiającego całości lub części zabezpieczenia w przypadku nienależytego wykonania umowy przez jednego z uczestników oraz w razie przepadku wadium. Konieczne jest wówczas sprecyzowanie trybu, w jakim ww. uczestnik naprawi pozostałym powstałą z tego tytułu szkodę.

§ 3

1. W przypadku gdy wniesienie wadium oraz gwarancji należytego wykonania kontraktu zostanie dokonane na zlecenie partnerów przez jedną instytucję finansową ("gwaranta"), koszty należne z tego tytułu gwarantowi strony poniosą proporcjonalnie do udziałów w konsorcjum. Wraz ze zleceniem ustanowienia gwarancji strony złożą gwarantowi oświadczenie, że w razie zrealizowania przez zamawiającego wypłaty z gwarancji każda ze stron będzie zobowiązana na wypadek roszczeń regresowych wobec gwaranta proporcjonalnie do udziału w konsorcjum.

2. W przypadku gdy warunki postępowania będą przewidywać również możliwość wniesienia zabezpieczenia należytego wykonania kontraktu oraz wadium w formie gwarancji bankowych lub ubezpieczeniowych wystawionych na zlecenie każdej ze stron, każda ze stron poniesie koszty ustanowienia oraz wniesie gwarancję proporcjonalnie do udziałów w konsorcjum.

3. Jeżeli złożenie gwarancji wadialnej lub gwarancji należytego wykonania kontraktu w sposób określony w ust. 1 lub 2 nie zostanie przewidziane w warunkach postępowania, gwarancje, o których mowa, przedłoży w imieniu konsorcjum zamawiającemu lider.

4. W przypadku wymienionym w ust. 3 koszty ustanowienia gwarancji zostaną poniesione przez partnerów proporcjonalnie do udziałów w konsorcjum. Niezależnie od powyższego każdy z partnerów, nie później niż 3 dni przed przedłożeniem przez lidera gwarancji zamawiającemu, przedstawi liderowi gwarancję bankową lub ubezpieczeniową albo inną formę zabezpieczenia, zaakceptowaną przez lidera, które przewidywać będzie możliwość zaspokojenia się lidera z takiego zabezpieczenia, w razie utraty wadium lub dokonania przez zamawiającego wypłaty kwoty zabezpieczenia należytego wykonania bez winy lidera. Wysokość zabezpieczenia przedstawiona liderowi przez partnerów odpowiadać będzie proporcjonalnie udziałowi w konsorcjum każdego z partnerów. W przypadku gdy lider przyczyni się do przepadku wadium lub wypłaty na rzecz zamawiającego zabezpieczenia, odpowiedzialność partnerów ulega zmniejszeniu proporcjonalnie do stopnia przyczynienia się lidera.

5. Strona odpowiedzialna za niewykonanie, nienależyte wykonanie lub za zwłokę w realizacji kontraktu ponosi względem zamawiającego pełną odpowiedzialność za usunięcie uchybień oraz odszkodowawczą. Strona ta obowiązana jest do zwrotu innej stronie wszelkich kosztów, które ta strona poniosła na rzecz zamawiającego lub osób trzecich w następstwie ww. niedotrzymania zobowiązania. Odpowiedzialność za pominięcie jakiegoś elementu koniecznego do realizacji kontraktu ponosi ta strona, w której zakresie robót pominięty element powinien być zawarty. W przypadku gdy odpowiedzialność za uchybienie warunkom kontraktu ponoszą dwie strony, będą one solidarnie odpowiedzialne za zadośćuczynienie innej stronie, która poniosła z tego tytułu koszty lub innego rodzaju odpowiedzialność.

6. W przypadku gdy odpowiedzialność za uchybienie warunkom kontraktu nie będzie mogła być wyraźnie przypisana konkretnej stronie, wszelkie konsekwencje poniosą wszystkie strony stosownie do udziałów w konsorcjum. W przypadku gdy odpowiedzialność za uchybienie warunkom kontraktu ponoszą wszystkie strony, poniosą one odpowiedzialność proporcjonalnie do stopnia przyczynienia się przez każdą z nich, jeżeli zaś ustalenie stopnia takiego przyczynienia się przez każdą ze stron nie będzie możliwe, to wówczas strony będą odpowiadać stosownie do udziałów w konsorcjum.

7. W razie wystąpienia przez zamawiającego lub osobę trzecią z roszczeniami wobec strony, za które to roszczenia odpowiedzialna będzie inna strona, strona, która ponosi odpowiedzialność za ich powstanie, podejmie wszelkie niezbędne działania mające na celu uchronienie wspomnianej strony od odpowiedzialności, łącznie z aktywnym udziałem w sporze oraz - o ile to możliwe - przystąpi do toczącego się postępowania sądowego lub administracyjnego.

Niezależnie od tego umowa konsorcjum winna wprowadzać zabezpieczenia służące wyegzekwowaniu od uczestników konsorcjum ww. obowiązków związanych z refundacją kosztów czy też naprawieniem szkody poniesionej przez lidera, spowodowanej utratą wadium czy też zabezpieczeń z winy pozostałych partnerów.

Oprócz odpowiedzialności za utratę wadium czy też zabezpieczenia należytego wykonania strony ponoszą także odpowiedzialność z tytułu uchybienia przez konsorcjum warunkom kontraktu wyrażającą się w konieczności ponownego wykonania robót, zapłaty odszkodowania, ponoszenia kosztów wykonania zastępczego lub obniżenia wynagrodzenia. Umowa konsorcjum winna regulować to zagadnienie, bowiem wdanie się przez partnerów konsorcjum w przeciągający się spór, który z nich winien spełnić żądania zamawiającego, może sprowokować tego ostatniego do zachowań radykalnych, łącznie z odstąpieniem od kontraktu.

Wyrokiem z 17 września 2008 r., sygn. II CSK 119/08, Sąd Najwyższy stwierdził, iż jeżeli jeden z wykonawców/uczestników konsorcjum/umowy zawartej w wyniku udzielenia zamówienia publicznego zawarł umowę z podwykonawcą, któremu nie zapłacił wynagrodzenia, to odpowiedzialność wykonawców w stosunku do inwestora spełniającego to świadczenie na rzecz podwykonawcy jest solidarna. Oznacza to, iż jeżeli zamawiający zapłacił - a jest do tego zobowiązany - podwykonawcy, wówczas może w trybie regresowym ściągnąć za

płaconą kwotę od pozostałych partnerów konsorcjum.

Niestety możliwości uchylenia się pozostałych partnerów konsorcjum od tej odpowiedzialności są istotnie ograniczone. Celowe jest wprowadzenie do treści umowy konsorcjum postanowień stwierdzających, iż umowy podwykonawcze powinny być zawierane przez wszystkich partnerów konsorcjum, tworzących konstrukcję wielości wierzycieli. Jednak w razie zawarcia przez pojedynczego partnera wbrew tym zapisom umowy z podwykonawcą we własnym imieniu cytowany zapis umowy konsorcjum nie wywoła skutków prawnych w stosunku do umowy z podwykonawcą.

Można również umieścić w umowie konsorcjum wymóg uzyskania zgody pozostałych partnerów na zawarcie przez pojedynczego partnera we własnym imieniu umowy z podwykonawcą. Jednak aby był to zapis skuteczny, w praktyce istnieje konieczność wprowadzenia także do umowy z podwykonawcą warunku uzależniającego jej wejście w życie od uzyskania zgody pozostałych partnerów. W przeciwnym razie zapis umowy konsorcjum sam przez się nie wywoła skutków prawnych wobec podwykonawcy. Również nieskuteczne będzie zastrzeżenie umowne wprowadzone do umowy konsorcjum, ograniczające odpowiedzialność partnerów jedynie do przypadków, w których zawarto umowę podwykonawczą za zgodą pozostałych partnerów.

W myśl cytowanego wyroku Sądu Najwyższego odpowiedzialność ta wynika bowiem bezpośrednio z ustawy. W tej sytuacji niezależnie od sformalizowania procedury zawierania umów podwykonawczych zasadne jest wprowadzenie dodatkowych mechanizmów zabezpieczających.

§ 4

1. Każdy z partnerów konsorcjum powinien uzyskać pisemną zgodę pozostałych partnerów na zawarcie umowy powierzającej podwykonawcy realizację części lub całości robót przypisanych do wykonania partnerowi na mocy postanowień § 1 niniejszej umowy konsorcjum . W celu uzyskania zgody partner powinien przedłożyć pozostałym partnerom projekt umowy z podwykonawcą wraz z podstawowymi informacjami odnośnie do doświadczenia zawodowego oraz standingu finansowego podwykonawcy.

2. Partnerzy w ciągu 7 dni od otrzymania projektu powinni pisemnie wyrazić zgodę na zawarcie umowy lub - w razie uzasadnionych zastrzeżeń co do treści umowy lub osoby podwykonawcy - odmówić wyrażenia zgody. Partnerzy mogą również uzależnić wyrażenie zgody od wprowadzenia do umowy niezbędnych uzupełnień lub przekazania dodatkowych wyjaśnień odnośnie do podwykonawcy.

3. W razie zawarcia umowy z podwykonawcą bez zgody pozostałych partnerów konsorcjum służy im prawo domagania się od partnera, który zawarł umowę, zapłaty kary umownej w wysokości ............ proc. wynagrodzenia należnego partnerowi za wykonanie robót przypisanych do wykonania partnerowi na mocy postanowień § 1 niniejszej umowy konsorcjum.

4. W ciągu 7 dni od dnia zawarcia niniejszej umowy konsorcjum każdy z partnerów przedłoży liderowi weksel niezupełny wraz z deklaracją wekslową zawierającą upoważnienie dla lidera do realizacji weksla na zaspokojenie roszczeń zamawiającego względem partnerów konsorcjum w przypadku dokonania przez zamawiającego jako dłużnika solidarnego zapłaty wynagrodzenia podwykonawcy

Jednym z możliwych sposobów uniknięcia wspomnianej wyżej odpowiedzialności partnerów konsorcjum wobec zamawiającego, jest zastosowanie w rozliczeniach między partnerami konstrukcji przekazu. Najczęściej umowy konsorcjum ukształtowane są w ten sposób, iż zamawiający dokonuje płatności należnego konsorcjum na mocy kontraktu wynagrodzenia na ręce lidera (z reguły jest to wydzielone, zarządzane przez lidera subkonto). Następnie lider dokonuje kolejnych płatności - w oparciu o faktury bądź też noty księgowe - na rzecz poszczególnych partnerów należnych im kwot wynagrodzenia, proporcjonalnie od zakresu wykonanych robót.

Możliwość zastosowania przekazu przy wykonywaniu zobowiązań wiąże się z tym, że obowiązujące prawo zasadniczo nie wymaga ani tego, by dłużnik osobiście spełniał świadczenie, ani tego, by wierzyciel osobiście świadczenie odbierał. Partner konsorcjum, który jest dłużnikiem podwykonawcy z tytułu zapłaty wynagrodzenia za wykonanie robót podwykonawczych, może upoważnić lidera, który jest z kolei dłużnikiem partnera z tytułu obowiązku przekazania mu należnej części wynagrodzenia płaconego przez zamawiającego, aby zapłacił tę kwotę do rąk podwykonawcy. U podstaw tej konstrukcji leżą zatem dwa stosunki prawne: stosunek między liderem a partnerem nazywany jest stosunkiem pokrycia, zaś między partnerem a podwykonawcą stosunkiem waluty.

W opisanym wypadku (wzór nr 4) płatność przez lidera bezpośrednio na rzecz podwykonawcy eliminuje ryzyko niewypłacalności partnera. Partner zabezpieczony jest przed zbyt pochopną wypłatą na rzecz podwykonawcy, który nie spełnił warunków umowy podwykonawczej, poprzez wprowadzenie wymogu legitymowania się przez podwykonawcę dokumentami umownymi, podpisanymi obustronnie w postaci protokołów odbioru, zaakceptowanego przez partnera lub inspektora nadzoru zakresu zaawansowania robót itp.

§ 5

1. Lider po otrzymaniu w imieniu konsorcjum wynagrodzenia należnego konsorcjum od zamawiającego z tytułu realizacji kontraktu w terminie 3 dni przekaże partnerom należną im część wynagrodzenia za wykonanie poszczególnych zakresów robót przydzielonych im do realizacji zgodnie z par. 1 umowy konsorcjum.

2. Strony ustalają, iż w razie zawarcia przez partnerów umów podwykonawczych lider stosownie do art. 921 ¹ i następnych kodeksu cywilnego przekaże bezpośrednio na rzecz podwykonawców kwotę wynagrodzenia należnego im od partnerów za wykonanie umów podwykonawczych, pomniejszając zarazem o tę płatność kwotę wynagrodzenia przekazanego przez lidera partnerom zgodnie z ust. 1.

3. Z chwilą zawarcia przez partnera umowy podwykonawczej partner przekaże liderowi kopię powyższej umowy, zaś lider złoży podwykonawcom jako odbiorcom przekazu oświadczenie, iż przekaz przyjmuje.

4. Podstawą wypłaty wynagrodzenia podwykonawcom jest spełnienie przez podwykonawców wszelkich wymogów, od których umowy podwykonawcze uzależniają wypłatę wynagrodzenia w postaci podpisanego przez obie strony protokołu odbioru. W razie odmowy przez partnera podpisania protokołu odbioru robót podwykonawcy liderowi przysługuje prawo żądania od partnera wyjaśnień co do przyczyn odmowy oraz wglądu do dokumentów umowy podwykonawczej. W przypadku stwierdzenia przez lidera braku podstaw do odmowy zapłaty wynagrodzenia podwykonawcy lider uprawniony jest do dokonania płatności na rzecz podwykonawcy mimo braku podpisanego obustronnie protokołu odbioru, zaś partner zrzeka się podnoszenia z tego tytułu jakichkolwiek roszczeń względem lidera.

Z kolei podwykonawca zabezpieczony jest przed nieuzasadnioną odmową potwierdzeniu odbioru robót przez partnera - a należy zauważyć, iż jest to typowy sposób uchylania się lub odwlekania płatności przez niewypłacalny podmiot - poprzez wyposażenie lidera w prawo samodzielnej oceny zasadności odmowy oraz dokonania płatności mimo braku dokumentów formalnych.

W rozważanym wyżej przypadku wydaje się, iż lider uprawniony jest do dokonywania płatności na rzecz podwykonawców odbiorców przekazu nawet wówczas, gdy już po przyjęciu przekazu (patrz par. 5 ust. 3 wzoru nr 4) dokonane zostanie komornicze zajęcie wierzytelności partnera - w tym wierzytelności, jakimi dysponuje partner względem lidera z tytułu obowiązku przekazania części wynagrodzenia otrzymanego od zamawiającego. Z chwilą przyjęcia przekazu partner nie jest już bowiem uprawniony do otrzymania od lidera płatności kwot wynagrodzenia od zamawiającego, które powinny być przekazane podwykonawcom.

W tej sytuacji partner nie dysponuje już względem lidera wierzytelnością o zapłatę na swoją rzecz wynagrodzenia, która podlegałoby zajęciu, wierzytelność o zapłatę po przyjęciu przekazu przysługuje wyłącznie podwykonawcy. Oczywiście zawarcie tego rodzaju przekazu nie może być dokonywane w celu uniemożliwienia egzekucji czy też pokrzywdzenia innych wierzycieli partnera - w takie sytuacji organ egzekucyjny dysponuje różnego rodzaju środkami procesowymi, aby temu zapobiec. Stąd też zawieranie umowy obejmującej przekaz wynagrodzenia na rzecz podwykonawców powinno dotyczyć tylko tych partnerów, których standing finansowy nie budzi żadnych wątpliwości.

Na koniec wypada podkreślić, iż raczej niemożliwe jest skonstruowanie umowy konsorcjum zawierającej całkowite kompendium zabezpieczeń dla każdego z partnerów. Dzieje się tak dlatego, iż umowa konsorcjum zakłada - mimo pewnego umownego uprzywilejowania lidera - równość stron względem zamawiającego, bowiem każdy z partnerów konsorcjum staje się zarazem stroną kontraktu z zamawiającym.

W takiej sytuacji może się okazać, iż w przypadku partnera, który nie wykonuje swych robót, a zarazem odmawia ich przekazania pozostałym partnerom - przez co wszystkich naraża zbiorowo na dotkliwe konsekwencje ze strony zamawiającego - wszelkie instrumenty nacisku ze strony pozostałych partnerów pozostaną bezskuteczne.

Wbrew pozorom niewłaściwy dobór partnerów konsorcjum może wywołać groźniejsze skutki niż w przypadku zawarcia umowy z niewłaściwym podwykonawcą. Nawet w razie złożenia wobec niesolidnego partnera przez pozostałych partnerów oświadczenia o odstąpieniu od umowy konsorcjum - pomijając już zasadnicze wątpliwości co do dopuszczalności i skuteczności takiego oświadczenia - partner nadal pozostanie stroną kontraktu z zamawiającym, z wszelkimi tego dotykającymi całe konsorcjum konsekwencjami.

1. Konsorcjum nie jest definiowane w polskim prawie. Jest to twór powołany w drodze umowy przez podmioty prowadzące działalność gospodarczą, które zobowiązują się wspólnie dążyć do osiągnięcia wytyczonego celu gospodarczego. Konsorcjum nie musi mieć oznaczonej struktury organizacyjnej (organów), nie musi też być wyposażone w majątek własny, wyodrębniony z majątków jego uczestników. Konsorcjum nie podlega też żadnemu obowiązkowi rejestrowemu, a jedynym dokumentem potwierdzającym istnienie konsorcjum jest umowa podpisana przez jego uczestników.

2. Zamawiający, aby stwierdzić, czy należycie umocowano pełnomocnika do reprezentowania podmiotów występujących wspólnie w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego, nie potrzebuje umowy konsorcjum, lecz stosownego rejestru wskazującego na sposób reprezentacji każdego z konsorcjantów w przypadku osób prawnych i jednostek organizacyjnych niemających osobowości prawnej albo stwierdzenia osobistego działania w przypadku konsorcjantów będących osobami fizycznymi.

@RY1@i02/2011/197/i02.2011.197.210000400.802.jpg@RY2@

Leszek Mokosa, główny specjalista ds. prawno-handlowych Mostostal Warszawa

Leszek Mokosa

główny specjalista ds. prawno-handlowych Mostostal Warszawa

Art. 23 ustawy z 29 stycznia 2004 r. - Prawo zamówień publicznych (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 113, poz. 759 z późn. zm.).

Art. 921 ¹ - 921 ⁵ ustawy z 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (DzU. nr 16, poz. 93 z późn. zm.).