Wykorzystanie prokury w zamówieniach publicznych

Zgodnie z zawartą w Kodeksie cywilnym (art. 109¹ par. 1 definicją prokura jest udzielonym przez przedsiębiorcę podlegającego obowiązkowi wpisu do rejestru przedsiębiorców pełnomocnictwem, które obejmuje umocowanie do czynności sądowych i pozasądowych, które są związane z prowadzeniem przedsiębiorstwa.

Wobec powyższego z prokurą możemy mieć do czynienia w przypadku przedsiębiorstw podlegających obowiązkowi wpisu do rejestru przedsiębiorstw. Zgodnie z art. 36 ustawy z 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (t.j.: Dz.U. z 2015 r. poz. 1142) przepisy o rejestrze przedsiębiorstw stosuje się do następujących podmiotów:

● spółek jawnych,

● europejskich zgrupowań interesów gospodarczych,

● spółek partnerskich,

● spółek komandytowych,

● spółek komandytowo-akcyjnych,

● spółek z ograniczoną odpowiedzialnością,

● spółek akcyjnych,

● spółek europejskich,

● spółdzielni,

● spółdzielni europejskich,

● przedsiębiorstw państwowych,

● instytutów badawczych,

● przedsiębiorców określonych w przepisach o zasadach prowadzenia na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej działalności gospodarczej w zakresie drobnej wytwórczości przez zagraniczne osoby prawne i fizyczne,

● towarzystw ubezpieczeń wzajemnych,

● towarzystw reasekuracji wzajemnej,

● innych osób prawnych, jeżeli wykonują działalność gospodarczą i podlegają obowiązkowi wpisu do rejestru, o którym mowa we wskazanej powyżej ustawie,

● oddziałów przedsiębiorców zagranicznych działających na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej,

● głównych oddziałów zagranicznych zakładów ubezpieczeń,

● głównych oddziałów zagranicznych zakładów reasekuracji,

● instytucji gospodarki budżetowej.

Oddzielna lub łączna

Zgodnie z art. 109² par. 1 k.c. prokura powinna być pod rygorem nieważności udzielona na piśmie. Prokurentem może być osoba fizyczna mająca pełną zdolność do czynności prawnych. Udzielające prokury oświadczenie przedsiębiorcy powinno wyraźnie wskazywać na wolę udzielenia prokury, a nie np. pełnomocnictwa. Można przyjąć, iż posłużenie się w treści oświadczenia słowem "prokura" będzie wystarczające dla jej ustanowienia, wskazane byłoby jednak odwołanie się do treści art. 109¹ k.c.

Przepisy nie ograniczają liczby prokurentów, których może ustanowić przedsiębiorca. Każdy z prokurentów ma identyczny zakres umocowania - może dokonywać wszystkich czynności związanych z prowadzeniem przedsiębiorstwa. Przedsiębiorca może również ustanowić prokurę łączną.

Jeżeli kilku osobom została udzielona prokura łączna, to konieczne jest ich współdziałanie w zakresie wykonywanej prokury. W razie wygaśnięcia prokury jednego z prokurentów łącznych nie jest możliwe samodzielne wykonywanie prokury przez pozostałych (pozostałego) prokurentów łącznych, jeśli do dokonania czynności wymagana była większa liczba prokurentów.

W przypadku prokury oddzielnej każdy z ustanowionych prokurentów może samodzielnie i jednoosobowo dokonywać czynności w zakresie posiadanego umocowania.

Więcej niż pełnomocnik

Pełnomocnictwo ogólne obejmuje umocowanie do czynności zwykłego zarządu (art. 98 k.c.). Do czynności przekraczających zakres zwykłego zarządu potrzebne jest pełnomocnictwo określające ich rodzaj, chyba że ustawa wymaga pełnomocnictwa do poszczególnych czynności. Prokura zgodnie z podaną powyżej definicją dotyczy czynności związanych z prowadzeniem przedsiębiorstwa.

Z powyższego wynika, iż prokura daje szersze uprawnienia do reprezentowania przedsiębiorcy niż pełnomocnictwo.

Przykładem wyższości prokury nad pełnomocnictwem ogólnym mogą być np. czynności związane z wniesieniem środków odwoławczych przewidzianych w ustawie - Prawo zamówień publicznych. Jeżeli odwołanie podpisuje pełnomocnik przedsiębiorcy, musi on dysponować pisemnie udzielonym pełnomocnictwem rodzajowym do wniesienia środka odwoławczego. Prokurent natomiast ma pełne prawo wnieść w imieniu przedsiębiorcy stosowny środek odwoławczy, bez konieczności posiadania żadnych dodatkowych pełnomocnictw.

Artykuł 109⁶ k.c. umożliwia prokurentowi ustanowienie pełnomocnika do poszczególnej czynności lub pewnego rodzaju czynności. Wskazany przepis oznacza, iż prokurent może udzielać zarówno pełnomocnictwa rodzajowego, jak i do poszczególnych czynności dotyczących pro,wadzenia przedsiębiorstwa. Zastrzeżenie w treści umocowania prokurenta zabraniające mu udzielania dalszych pełnomocnictw nie wywołuje skutków prawnych wobec osób trzecich. W doktrynie odrzuca się możliwość udzielenia przez prokurenta pełnomocnictwa ogólnego do prowadzenia przedsiębiorstwa. Prokurent może więc upoważnić pełnomocnika np. do reprezentacji wykonawcy przed składem orzekającym Krajowej Izby Odwoławczej lub do zawarcia umowy na wykonanie zamówienia publicznego.

Odwołanie prokury

Prokurę można w każdym momencie odwołać. Udzielenie i wygaśnięcie prokury przedsiębiorca powinien zgłosić do rejestru przedsiębiorców.

Udzielona prokura wygasa wskutek wykreślenia przedsiębiorcy z rejestru, a także ogłoszenia upadłości, otwarcia likwidacji oraz przekształcenia przedsiębiorcy. Ponadto prokura wygasa ze śmiercią prokurenta. Śmierć przedsiębiorcy ani utrata przez niego zdolności do czynności prawnych nie powodują jej wygaśnięcia.

Uprawnienia prokurenta

● wnosić środki ochrony prawnej przewidziane ustawą - Prawo zamówień publicznych bez konieczności posiadania dodatkowych pełnomocnictw,

● występować w imieniu przedsiębiorcy we wszystkich sprawach związanych z procedurą udzielenia zamówienia publicznego (w tym może podpisać umowę),

● udzielić pełnomocnictwa rodzajowego do reprezentowania przedsiębiorcy w sprawach związanych z postępowaniem o udzielenie zamówienia publicznego, np. do reprezentowania przedsiębiorcy przed Krajową Izbą Odwoławczą.

@RY1@i02/2016/005/i02.2016.005.211000100.802.jpg@RY2@

Marek Okniński