zamówienia publiczne

Nadchodzące zmiany w zamówieniach publicznych nie będą wyłącznie techniczną korektą przepisów. Dla wielu polskich przedsiębiorstw nadchodzi prawdziwy test dojrzałości organizacyjnej. Rynek przetargów staje się coraz bardziej przejrzysty, ale i bezwzględny wobec błędów czy opóźnień proceduralnych. W obliczu nowej rzeczywistości prawnej kluczem do utrzymania konkurencyjności staje się głęboka cyfryzacja i automatyzacja procesów. Czy sztuczna inteligencja (AI) okaże się niezbędnym narzędziem dla firm walczących o państwowe kontrakty? Przykład poznańskiej platformy Minerwa pokazuje, że algorytmy zaczynają dyktować nowe reguły gry.

Od niedzieli przedsiębiorcy mogą korzystać z nowych przepisów, które zrewolucjonizują rynek zamówień publicznych. Zamiast ton papieru i ciągłego udowadniania kompetencji w przetargach, wprowadzono dobrowolny system certyfikacji. Pozwoli on firmom zaoszczędzić czas, przyspieszy przygotowanie ofert i ułatwi walkę o państwowe kontrakty.

Od 12 lipca 2026 r. podmioty startujące w przetargach będą mogły uzyskać dokumenty potwierdzające brak podstaw wykluczenia z postępowania oraz zdolność do realizacji zamówień. Największą zaletą jest możliwość wielokrotnego wykorzystywania tego samego certyfikatu w różnych postępowaniach o udzielenie zamówienia publicznego, także na terenie innych państw UE.

Od 1 lipca podmioty publiczne muszą wprowadzać informacje do Centralnego Rejestru Umów. W praktyce chodzi nie tylko o umowy podpisane w trybie zamówień publicznych, lecz także np. o cywilnoprawne, dotyczące przedmiotów zakupionych na portalach aukcyjnych, opłat za przedłużenie licencji na programy komputerowe.

Ustawa o certyfikacji wykonawców zamówień publicznych wchodzi w życie za miesiąc. Eksperci ostrzegają: dla części firm nowe wymogi mogą stanowić poważną barierę.

Zdaniem Krajowej Izby Odwoławczej (KIO) żaden przepis nie zabrania przesłania oferentowi zawiadomienia o odrzuceniu oferty w odrębnym piśmie, jeszcze przed ogłoszeniem wyników, wraz z uzasadnieniem faktycznym i prawnym. To może przyspieszyć udzielenie zamówienia.

Pracodawcy i związki zawodowe wspólnie krytykują najnowszą wersję przepisów o jawności wynagrodzeń. Domagają się usunięcia regulacji dotyczących GIP i zamówień publicznych.

Rząd przyjął strategiczny dokument dla zamówień publicznych, ale prawnicy wskazują na pewne luki między wizją a obowiązującym prawem. Pomóc mogłaby nowelizacja ustawy, której jednak nie ma w planach legislacyjnych w tym zakresie.

Przy kontrolach doraźnych Urzędu Zamówień Publicznych wykonawca, który kwestionuje przejście zamawiającego na tryb z wolnej ręki, w praktyce nie ma środka zaskarżenia odmowy wszczęcia kontroli. Odmowa nie ma formy decyzji administracyjnej, a zastrzeżenia do wyniku kontroli przysługują zamawiającemu, nie wnioskodawcy. To wzmacnia znaczenie wykładni UZP, bo jej zewnętrzna weryfikacja jest dla rynku trudno dostępna.

Polska stoi przed największym boomem inwestycyjnym w swojej historii – tylko w energetyce nakłady mają sięgnąć biliona złotych. Uczestnicy debaty Dziennika Gazety Prawnej „Polski kapitał w łańcuchach dostaw – jak budować przewagę” wskazywali, że idea local contentu jest ponadpartyjna i ma ogromne znaczenie dla firm, gospodarki i kraju, natomiast pytanie brzmi, w jakim stopniu stanie się powszechna.

Zamówienie z wolnej ręki ma być wyjątkiem, a bywa skutkiem trzech luk interpretacyjnych w praktyce Urzędu Zamówień Publicznych. Zbyt droga oferta, podwyższany budżet i brak realnej kontroli wyboru trybu ułatwiają odejście od konkurencji.

Rządowa strategia zwiększania udziału krajowych dostawców w łańcuchu dostaw „Local content" docelowo nie ograniczy się tylko do spółek państwowych i sektorów strategicznych. W kolejnych etapach obejmie również gminy, miasta oraz powiaty, zmieniając sposób przygotowywania inwestycji, zamówień publicznych, oceniania ofert i planowania współpracy z wykonawcami.

Organizacje pracodawców domagają się ponownej analizy ustawy o przejrzystości wynagrodzeń. Według nich jej najnowsza wersja zagraża autonomii gospodarczej państwa i konkurencyjności firm.

Państwo ma już narzędzia do wspierania technologii podwójnego zastosowania, ale wciąż korzysta z nich zbyt rzadko i zbyt zachowawczo – pokazała dyskusja zorganizowana w studiu DGP podczas Europejskiego Kongresu Gospodarczego w Katowicach.

Obowiązujące prawo pozwala polskiej administracji wykluczać amerykańskie podmioty z przetargów na usługi chmurowe. Mało tego, z przepisów RODO wynika, że nie tylko można z tego prawa korzystać, ale wręcz trzeba.

Ustawodawca, wprowadzając ceny maksymalne paliw pakietem ustaw CPN (Ceny paliwa niżej), najwyraźniej zapominał o przedsiębiorcach biorących udział w przetargach publicznych.

Zakłada się, że w przetargach publicznych najważniejsze są jakość oferty i atrakcyjna cena. Chodzi przecież o wspólne pieniądze – miliony, czy nawet miliardy, są wydawane na infrastrukturę, usługi lub sprzęt dla instytucji. Transparentne procedury mają zapewniać, że środki są wykorzystywane efektywnie i że zwycięzca nie jest wybierany po znajomości.