Jak zorganizować sprzedaż w miejscu wyznaczonym przez gminę

@RY1@i02/2011/115/i02.2011.115.207.006b.001.jpg@RY2@

Jarosław Król prawnik z Kancelarii Adwokackiej Małecki & Rychłowski Sp. j.

Utworzenie targowiska na terenie gminy wiąże się z koniecznością przyjęcia regulacji prawnych, które umożliwią prawidłowe zarządzanie takim obiektem. Rada gminy powinna przede wszystkim określić w drodze uchwały zasady ustalania i poboru oraz terminy płatności i wysokość stawek opłaty targowej.

Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych ustanawia górną stawkę takiej opłaty, która nie może aktualnie przekroczyć 699,27 zł dziennie. Jak podkreślano w orzecznictwie sądów administracyjnych, rada gminy może różnicować stawki opłaty targowej m.in. w zależności od położenia targowiska albo rodzaju sprzedawanych towarów. Organ stanowiący gminy nie może jednak pobierać należności z tytułu samej rezerwacji miejsc na targowiskach. Jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 27 lipca 1994 r. (SA/Łd 1244/941 LexPolonica nr 299997), zdarzeniem prawnym, z którym ustawa o podatkach i opłatach lokalnych wiąże obowiązek uiszczenia opłaty targowej, jest dokonywanie sprzedaży, a przynajmniej wyjście z ofertą sprzedaży, polegającą na wystawieniu towaru z oznaczeniem jego ceny. Za niedozwoloną została uznana ponadto praktyka, która polega na podjęciu przez radę gminy uchwały różnicującej wysokość opłaty targowej, niższej na targowisku prowadzonym przez gminę i wyższej na innych targowiskach, eliminującej z rynku konkurentów gminy.

Dosyć częstym zjawiskiem występującym na lokalnych targowiskach jest prowadzenie handlu przez obcokrajowców. Jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny, wprowadzenie przez gminę kryterium podmiotowego, które wpływa na wysokość opłaty targowej, narusza granice upoważnienia ustawowego zamieszczonego w ustawie o podatkach i opłatach lokalnych. Ustalenia wyższych stawek opłaty targowej w stosunku do osób niezarejestrowanych z tytułu prowadzenia działalności handlowej w ewidencji działalności gospodarczej prowadzonej przez dany urząd oraz w stosunku do cudzoziemców są sprzeczne z normami prawa międzynarodowego oraz z zasadami równości wszystkich obywateli i sprawiedliwości społecznej oraz z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej (wyrok z 12 listopada 1992 r., SA/Gd 1410/92; LexPolonica nr 331964).

Niedozwolone jest ponadto ustanawianie opłat targowych w formie abonamentów. Jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 10 lipca 2001 r. (SA/Ka 508/01, LexPolonica nr 370013), taka forma pobierania opłat jest niezgodna z ogólną zasadą prawa podatkowego, bo nie można żądać należności podatkowej bez uprzedniego powstania zobowiązania podatkowego.

Niezależnie od ustalenia wskazania wysokości opłaty targowej rada gminy może w uchwale zarządzić pobór tych opłat w drodze inkasa oraz określić inkasentów i wysokość wynagrodzenia za inkaso. Oprócz tego może wprowadzać inne niż wymienione w ustawie zwolnienia przedmiotowe od opłat lokalnych.

Rada gminy jest odpowiedzialna również za uchwalenie regulaminu określającego zasady korzystania z targowiska gminnego oraz sposobu ustalenia opłat za korzystanie z urządzeń targowiska. Taki dokument dotyczy organizacji handlu na targowisku, przewiduje również normy właściwego zachowania się uczestników obrotu, a więc głównie nakazy i zakazy dla sprzedających i kupujących. Rada gminy nie ma jednak kompetencji do tworzenia nowych podstaw odpowiedzialności karno-administracyjnej.

KS