Kto wydaje opinie i decyduje o prawidłowości przyjętych planów

@RY1@i02/2012/017/i02.2012.017.088000300.802.jpg@RY2@

Monika Dębowska-Sołtyk, członek kolegium przy Regionalnej Izbie Obrachunkowej w Kielcach

Zgodnie z art. 230 ust. 2 pkt 1 ustawy z 27 sierpnia 2009 r. (Dz.U. nr 157, poz. 1240 z późn. zm.) o finansach publicznych zarząd jednostki samorządu terytorialnego (j.s.t.) przedstawia regionalnej izbie obrachunkowej (RIO) wieloletnią prognozę finansową wraz z projektem uchwały budżetowej w celu jej zaopiniowania. Na podstawie art. 230 ust. 3 ustawy RIO wydaje opinię do projektu uchwały w sprawie WPF lub jej zmiany. Przygotowując ją, ma szczególnie na względzie to, czy dokumenty j.s.t. zapewniają przestrzeganie przez samorząd przepisów ustawy dotyczących uchwalania i wykonania budżetów w następnych latach, na które j.s.t. zaciągnęła lub planuje zaciągnąć zobowiązania. Stosownie do art. 230 ust. 4 ustawy i na podstawie przyjętej przez samorząd WPF oraz uchwały budżetowej RIO wydaje opinię w sprawie prawidłowości planowanej kwoty długu j.s.t., która wynika z planowanych i zaciągniętych już przez samorząd zobowiązań.

Wydanie negatywnej opinii o WPF jest zasadne wówczas, gdy wartości przyjęte w WPF i w uchwale budżetowej są ze sobą w znaczący sposób niezgodne, w zakresie wynikającym z art. 229 ustawy, ale obecnie tylko w odniesieniu do roku budżetowego 2012. Wydanie opinii negatywnej o WPF, na skutek niespełnienia w latach 2014 i następnych relacji wynikającej z art. 243 ustawy, nie skutkuje koniecznością wydania negatywnej opinii o uchwale budżetowej, gdyż brak jest obecnie podstaw prawnych do takiego działania. Podstawą wydania opinii negatywnej o planowanej kwocie długu jest przekroczenie wskaźników wynikających z art. 169 i 170 ustawy o finansach publicznych z 2005 r., które obowiązują jeszcze w odniesieniu do lat budżetowych 2012 i 2013.

Stwierdzenie natomiast, że WPF narusza relację uregulowaną art. 243 ustawy z 2009 r., która ma zastosowanie począwszy od uchwalenia budżetu na rok 2014, nie jest obarczone ryzykiem wydania przez RIO opinii negatywnej o tej wieloletniej prognozie. Skutkiem uzyskania przez j.s.t. negatywnej opinii o kwocie długu jest powstanie dla samorządu obowiązku wynikającego z art. 230 ust. 5 ustawy z 2009 r. Chodzi o dokonanie takich zmian uchwał, aby zachowana została relacja wynikająca z art. 243 ustawy z 2009 r. Dla wprowadzenia tych zmian konieczne często będzie dokonanie także zmian warunków spłaty zaciągniętych kredytów, pożyczek bądź też wykupu papierów wartościowych wyemitowanych przez dany samorząd. Ustawodawca nakazuje, by zmiany te dokonano nie później niż do uchwalenia budżetu na rok 2014. Od roku 2014, kiedy to zastosowanie będzie miał art. 243 ustawy z 2009 r., przedmiotem opinii RIO będzie mogło być przestrzeganie relacji wynikającej z przepisów ww. ustaw, a więc relacji spłat zobowiązań stanowiących dług samorządu do jego dochodów w poszczególnych latach objętych prognozą. Ma to znaczenie o tyle, że znaczny wpływ na zachowanie tej relacji będzie miał okres spłaty zaciąganego długu. Zakładając bowiem że relacja wynikająca z art. 243 ustawy z 2009 r. zostanie naruszona przy planowanej spłacie długu w ciągu kolejnych trzech lat, może okazać się, że kryteria wynikające z tego przepisu zostaną zachowane przy utrzymaniu tych samych dochodów i wysokości planowanego do zaciągnięcia kredytu oraz przy wydłużeniu okresu spłaty.

Należy zaznaczyć, że j.s.t., które nie dostosują się do spełnienia obowiązku wynikającego z art. 230 ust. 5 ustawy z 2009 r., a będą chciały zaciągnąć kredyty, pożyczki czy wyemitować obligacje, nie uzyskają pozytywnej opinii RIO w sprawie możliwości spłaty tego zobowiązania. W efekcie nie będą mogły uzyskać planowanych przychodów z tego tytułu. Automatycznym następstwem braku realizacji planowanych przychodów z tytułu pożyczek, kredytów czy emisji papierów wartościowych może być rozbieżność samorządowych planów finansowych z ustawowymi wskaźnikami z art. 243 ustawy z 2009 r.

POL