Pieniądze z KPO wciąż dostępne dla samorządów

Nowy Fundusz Bezpieczeństwa i Obronności zasilą pieniądze z instrumentu Zielona Transformacja Miast. 7 marca Katarzyna Pełczyńska-Nałęcz, minister funduszy i polityki regionalnej, podczas wspólnej konferencji prasowej z marszałkiem Sejmu i ministrem obrony narodowej zapowiedziała, że nowy fundusz będzie służył m.in. samorządom, które muszą i chcą przeorientować politykę inwestycyjną w kierunku bezpieczeństwa, budowania infrastruktury podwójnego zastosowania, takiej jak schrony i drogi o takim przeznaczeniu. Dodała, że takie przedsięwzięcia są dzisiaj bardzo potrzebne zwłaszcza na wschodzie Polski. Katarzyna Pełczyńska-Nałęcz wyjaśniła również, że przesunięcie środków z KPO na fundusz będzie dołączone do trwającej rewizji KPO. Minister oszacowała, że rozmowy z Komisją Europejską w tej sprawie zakończą się na początku kwietnia. Zapowiedziała, że prawdopodobnie fundusz będzie zakotwiczony ustawowo.

Trwają nabory w BGK

Budżet nowego funduszu, w sumie 30 mld zł, mają zasilić środki przesunięte z zielonej transformacji miast.

Zapytaliśmy w związku z tym Bank Gospodarstwa Krajowego, czy są przewidziane jakieś zmiany w naborach wniosków na zieloną transformację. Usłyszeliśmy, że na razie wszystko będzie się odbywać według dotychczas przyjętego planu. A to oznacza, że samorządy nadal mogą ubiegać się o pożyczkę na inwestycje, których celem jest ograniczenie negatywnego wpływu człowieka na środowisko. Mogą to być np. projekty zwiększające tereny zielone w miastach, wykorzystujące OZE jako źródło energii w mieście, wdrażające energooszczędne oświetlenie, rozwijające system gospodarowania wodami czy rozwijające infrastrukturę transportu niskoemisyjnego. BGK wylicza, że w ramach pożyczki na zieloną transformację podpisano dotychczas 501 umów na 1,473 mld zł.

– Złożonych wniosków jest z kolei 1280, na łączną kwotę 6,748 mld zł. Pula środków w instrumencie wynosi ok. 40 mld zł – powiedział Bartosz Polek, ekspert ds. informacji i PR w BGK.

Poza tym gminy mogą starać się o środki na przedsięwzięcia termomodernizacyjne lub remontowe w mieszkaniowym zasobie gminy, a także na inwestycje polegające na zakupie, montażu, budowie lub modernizacji instalacji odnawialnego źródła energii (OZE). Dotychczas zawarto 128 umów na 36 mln zł.

Ponadto w ramach Programu BGK, realizowanego w tym samym instrumencie, gminy oraz powiaty mogą ubiegać się o środki na przedsięwzięcia polegające na tworzeniu mieszkań przeznaczonych dla gospodarstw domowych o niskich i umiarkowanych dochodach z uwzględnieniem efektywności energetycznej. Zawarto już 51 umów na 18,6 mln zł. Pula środków w tym instrumencie sięga 1,036 mld zł.

Wreszcie są też pieniądze na inwestycje w energooszczędne budownictwo mieszkaniowe dla gospodarstw domowych o niskich i średnich dochodach. Z tego instrumentu mogą skorzystać JST. Do tej pory zawarto 88 umów na 451 mln zł. Pula środków do wykorzystania to 1,097 mld zł.

– Nabór na pożyczki na zieloną transformację miast jest otwarty, ostatecznym terminem na zawarcie umów pożyczki jest 31 sierpnia 2026 r. W instrumentach dotyczących energooszczędnego budownictwa mieszkaniowego dla gospodarstw domowych o niskich i średnich dochodach nabór kończy się 30 września 2025 r. Wnioski o granty na poprawę efektywności energetycznej w budynkach mieszkalnych wielorodzinnych można składać do II kw. 2026 r. – mówi Bartosz Polek.

Wachlarz celów

Na co jeszcze mogą ubiegać się o wsparcie JST w ramach KPO? Jak wskazuje Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej (MFiPR) – na projekty mające na celu poprawę bezpieczeństwa cyfrowego w administracji rządowej, rozwój dostępu do szybkiego internetu w obszarach białych plam, podnoszenie kompetencji cyfrowych, inwestycje w odnawialne źródła ciepła oraz wdrażanie technologii związanych z gospodarką o obiegu zamkniętym (GOZ). W ofercie jest także nowy program wspierający rozwój sieci dystrybucyjnej na obszarach wiejskich, który ma ułatwić przyłączenie odnawialnych źródeł energii.

Na początku marca ruszył też nabór w programie mającym na celu rozwój sieci dystrybucyjnej energii elektrycznej poprzez wsparcie inwestycji w jej budowę, rozbudowę, modernizację i cyfryzację na obszarach wiejskich. Dofinansowanie obejmie również projekty wspierające rozwój sieci, aby ułatwić wykorzystanie odnawialnych źródeł energii na tych obszarach. Do dyspozycji jest 4,195 mld zł.

Jeszcze w I kw. 2025 r. planowany jest nabór na inwestycje w zwiększanie potencjału zrównoważonej gospodarki wodnej na obszarach wiejskich. Z kolei w II kw. 2025 r. uruchomiony zostanie nabór na inwestycje w źródła ciepła w systemach ciepłowniczych (część dotacyjna).

MFiPR podsumowuje, że do tej pory na projekty realizowane przez samorządy zostało przeznaczone ponad 3 mld zł. W związku z tym, że proces kontraktacji cały czas trwa, trudno jest dokładnie wyliczyć, ile środków zostało jeszcze do wydania.

Pieniądze są do wzięcia z puli KPO też w obszarze działalności Ministerstwa Klimatu i Środowiska. Dotychczas rozdysponowano ponad 3,375 mld zł. Kolejne prawie 2,330 mld zł zostanie wydane pod warunkiem podpisania czy aneksowania umów przez samorządy. MKiŚ informuje, że w ramach KPO samorządy mogą ubiegać się jeszcze o ok. 950 mln zł na wymianę źródeł ciepła w systemach ciepłowniczych. Wspierane będą m.in. instalacje wykorzystujące do produkcji ciepła: OZE, paliwa gazowe w kogeneracji z wyłączeniem paliw węglowych, pompy ciepła, źródła geotermalne. Ogłoszenie naboru planowane jest na przełomie marca i kwietnia 2025 r.

Fundusze na cyfryzację

Pieniądze czekają też w resorcie cyfryzacji. Jeszcze w I kw. tego roku ma zostać ogłoszone postępowanie na zakup wyposażenia 100 tys. sal lekcyjnych w szkołach zawodowych oraz instytucjach kształcenia ogólnego. Z kolei na przełomie I i II kw. 2025 r. planowane jest ogłoszenie przetargu na zakup 735 tys. sztuk sprzętu (laptopów, laptopów przeglądarkowych i tabletów) dla organów prowadzących szkoły, z przeznaczeniem dla uczniów. W tym samym czasie Ministerstwo Cyfryzacji planuje również ogłoszenie postępowania na zakup wyposażenia 16 tys. laboratoriów sztucznej inteligencji oraz laboratoriów nauk przyrodniczych, technologii, inżynierii i matematyki (STEM) w szkołach. Wyposażenie otrzymają zarówno szkoły podstawowe, jak i ponadpodstawowe.

13 marca Krzysztof Gawkowski, wicepremier oraz minister cyfryzacji, opowiedział na konferencji prasowej o szkoleniach w ramach inwestycji „E-kompetencje” finansowanych z Krajowego Planu Odbudowy. Nabór wniosków prowadzony przez Centrum Projektów „Polska cyfrowa” rozpoczął się 17 marca i potrwa do 14 kwietnia 2025 r. O pieniądze mogą wnioskować organizacje pozarządowe (NGO), partnerstwa NGO z jednostkami samorządu terytorialnego (NGO jako lider, JST jako partner projektu), instytucje edukacyjne, uniwersytety trzeciego wieku oraz instytucje kultury.

Celem jest przeszkolenie ponad 254 tys. osób i podniesienie poziomu umiejętności cyfrowych wśród nauczycieli, urzędników, obywateli oraz osób zagrożonych wykluczeniem cyfrowym.

Jak informuje Ministerstwo Cyfryzacji, w ramach programu 179 mln zł zostanie przeznaczone na szkolenia dla nauczycieli wychowania przedszkolnego, którzy wprowadzą podstawy edukacji cyfrowej w najmłodszych grupach wiekowych. Kolejne 35 mln zł trafi do nauczycieli szkolnych, którzy będą wykorzystywać nowoczesne technologie w procesie dydaktycznym. 97 mln zł otrzymają urzędnicy, co pozwoli na zwiększenie efektywności obsługi obywateli w administracji publicznej i wzmocnienie cyberbezpieczeństwa w instytucjach państwowych.

Dzięki dofinansowaniu w wysokości 170 mln zł obywatele zyskają możliwość podniesienia podstawowych kompetencji cyfrowych, w tym obsługi e-usług administracyjnych, zabezpieczania danych osobowych oraz świadomego korzystania z informacji w internecie. Wsparciem objęte zostaną także osoby wykluczone cyfrowo; na ich edukację przeznaczono 144 mln zł. Szkolenia szczególnie będą kierowane do seniorów, mieszkańców wsi, osób bezrobotnych i grup społecznie marginalizowanych.

Trwa nabór na poprawę bezpieczeństwa cyfrowego podmiotów Krajowego Systemu Cyberbezpieczeństwa (zakończy się 31 marca). Budżet konkursu to 350 mln zł. Ruszył też program „E-kompetencje”, czyli podnoszenie kompetencji cyfrowych.

– Do końca II kw. planowane jest poza tym uruchomienie naboru wniosków o granty na wsparcie w zakresie cyberbezpieczeństwa dla podmiotów realizujących zadania własne gminy dotyczące zbiorowego zaopatrzenia w wodę, które wykorzystują technologie informacyjne (IT) oraz operacyjne (OT) stosowane w przemysłowych systemach sterowania (ICS). Łączna wartość środków przewidzianych na wsparcie to ok. 313 mln zł netto – informuje Monika Gembicka z biura komunikacji Ministerstwa Cyfryzacji.

PAO

Organizator:

Współorganizator: