Ochrona przyrody w kompetencjach samorządu

Przekazanie oraz uporządkowanie kompetencji pomiędzy wojewodą a jednostkami samorządu terytorialnego oraz właściwymi organami w tych jednostkach to tylko część zmian, jakie wprowadza tzw. ustawa kompetencyjna.

Zmiany obejmują 25 ustaw, m.in. ustawę o samorządzie powiatowym, prawo farmaceutyczne czy ustawę o utrzymaniu porządku i czystości w gminie. Przykładowo w ustawie o ochronie przyrody zmiany mają charakter kompetencyjny. Zgodnie z nimi sejmikowi województwa w miejsce wojewody powierzone zostaje tworzenie i likwidacja parku krajobrazowego oraz nadawanie mu statutu.

Konsekwencją takiego rozwiązania jest konieczność odrębnego uregulowania ustanawiania planu ochrony dla rezerwatu przyrody (pozostaje w kompetencji wojewody) oraz planu ochrony dla parku krajobrazowego (przechodzi do kompetencji sejmiku województwa) oraz zmiany zasad powoływania dyrektora parku krajobrazowego, którego powoływać będzie zarząd województwa po zasięgnięciu opinii regionalnej rady ochrony przyrody. Z kolei sejmikowi województwa w miejsce wojewody zostaje powierzone wyznaczanie obszaru chronionego krajobrazu. Radzie gminy zaś w miejsce wojewody zostaje powierzone ustanawianie pomnika przyrody.

Gminy będą decydowały o ustanowieniu pomnika przyrody, stanowiska dokumentacyjnego, użytku ekologicznego lub zespołu przyrodniczo-krajobrazowego. Nastąpi to w drodze uchwały rady gminy. Uchwała rady gminy określi m.in. nazwę danego obiektu lub obszaru, jego położenie, sprawującego nadzór, szczególne cele ochrony. Gmina będzie miała możliwość wprowadzenia do wyboru np.:

● zakazu niszczenia, uszkadzania lub przekształcania obiektu lub obszaru;

● zakazu wykonywania prac ziemnych trwale zniekształcających rzeźbę terenu, z wyjątkiem prac związanych z zabezpieczeniem przeciwsztormowym lub przeciwpowodziowym albo budową, odbudową, utrzymywaniem, remontem lub naprawą urządzeń wodnych;

● zakazu uszkadzania i zanieczyszczania gleby;

● zakazu dokonywania zmian stosunków wodnych, jeżeli zmiany te nie służą ochronie przyrody albo racjonalnej gospodarce rolnej, leśnej, wodnej lub rybackiej;

● zakazu likwidowania, zasypywania i przekształcania naturalnych zbiorników wodnych, starorzeczy oraz obszarów wodno-błotnych.

Również zniesienia określonych form ochrony przyrody dokona rada gminy w drodze uchwały. Projekty tych uchwał będą wymagały uzgodnienia z właściwym regionalnym dyrektorem ochrony środowiska. Nowe przepisy wejdą w życie 1 sierpnia 2009 r.