Statut jednostki samorządu musi mieć podstawę w przepisach

Organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego nie może modyfikować zapisów ustawowych.

Rada gminy Jeleniewo podjęła uchwałę nr XXXVII/204/10 w sprawie przyjęcia statutu Zakładu Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w Jeleniewie. W par. 7 ust. 2 rada gminy ustaliła, iż kierownika zakładu zatrudnia na czas określony lub nieokreślony oraz odwołuje wójt gmin. Z kolei w par. 13 statutu radni w sposób szczegółowy unormowali zasady gospodarki finansowej zakładu, a w par. 16 ust. 2 ustalili, że nadzór nad jego działalnością finansową sprawuje skarbnik gminy. Dodatkowo w par. 20 rada przyjęła zapis, zgodnie z którym za przekroczenie wydatków budżetowych odpowiada kierownik zakładu, a także, że w przypadku naruszenia dyscypliny budżetowej stosuje się przepis ustawy o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych.

Zgodnie z art. 2 pkt 3 ustawy z 21 listopada 2008 r. o pracownikach samorządowych (Dz.U. nr 223, poz. 1458 z późn.zm.), pracownicy zakładu gospodarki komunalnej (w tym kierownik) są pracownikami samorządowymi. Zdaniem wojewody oznacza to, że pracownicy samorządowi są zatrudniani na podstawie umowy o pracę. W związku z tym rozwiązuje się z nimi umowę o pracę, a nie odwołuje, odwołanie bowiem dotyczy formy zatrudnienia dotyczącej powołania i odnosi się ona do zupełnie innego kręgu stanowisk.

W ocenie organu nadzoru przyjęte w uchwale zasady dotyczące działalności i zasad gospodarki finansowej samorządowego zakładu budżetowego, a takim jest zakład gospodarki komunalnej i mieszkaniowej, unormowane są w art. 15 ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz.U. nr 157, poz. 1240 z późn. zm.). Skoro więc ustawodawca określoną materię reguluje mocą aktu prawnego o randze ustawy, to gmina nie jest upoważniona do powtarzania oraz modyfikowania tych zapisów w podejmowanym przez siebie akcie niższej rangi, jakim jest uchwała. Jest to działanie sprzeczne z par. 137 załącznika do rozporządzenia prezesa Rady Ministrów z 20 czerwca 2002 r. w sprawie zasad techniki prawodawczej (Dz.U. nr 100, poz. 908 z późn. zm.), który stanowi, iż w uchwale i zarządzeniu nie powtarza się przepisów ustaw, ratyfikowanych umów międzynarodowych i rozporządzeń. Dodatkowo w ocenie wojewody powierzenie nadzoru nad działalnością finansową skarbnikowi jest zapisem przyjętym przez radę gminy bez umocowania prawnego. Nie ma bowiem w obowiązujących przepisach prawa przepisu, który upoważniałby skarbnika gminy do sprawowania nadzoru nad działalnością finansową samorządowego zakładu budżetowego. Sprawowanie przez skarbnika funkcji księgowego budżetu nie jest tożsame z przyznanym mu przez radę gminy nadzorem. Z kolei zasady odpowiedzialności budżetowej reguluje ustawa z 17 grudnia 2004 r. o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych (Dz.U. z 2005 r. nr 14, poz. 114 z późn. zm.), w której ustawodawca określa, co jest naruszeniem dyscypliny finansów publicznych, kto za to odpowiada i w jakim wymiarze. W związku z tym rada gminy nie jest upoważniona do normowania mocą swojej uchwały materii już określonej aktem wyższego rzędu, jakim jest ustawa.

Rozstrzygnięcie nadzorcze wojewody podlaskiego z 19 października 2010 r. NK.II.BG.0911-152/2010

Oprac. Hanna Wesołowska