Ewidencja noclegów i pól biwakowych powinna być dostępna

Jednym z podstawowych zadań gminy jest podejmowanie działań z zakresu promocji i turystyki, a także dbanie o związaną z tym infrastrukturę rekreacyjną. Tworzenie warunków i bazy do prowadzenia działalności w zakresie kultury fizycznej i turystyki (w tym inwestycje budowlane) należy odróżnić jednak od wykonywania tej działalności. Gmina może ją bowiem prowadzić sama w formach dozwolonych prawem bądź udostępnić bazę do prowadzenia innym podmiotom.

Szereg konkretnych obowiązków jednostek samorządu terytorialnego w tym zakresie wynika z ustawy o usługach turystycznych. Przewiduje ona, że do zadań własnych gmin należy zaszeregowanie pól biwakowych. Dokonuje tego wójt (burmistrz, prezydent miasta) właściwy ze względu na miejsce położenia obiektu. On także prowadzi ewidencję pól biwakowych. Szefowie gmin są również odpowiedzialni za prowadzenie ewidencji innych obiektów niż hotelarskie, które prowadzą podobne usługi przy spełnianiu odpowiednich wymagań co do wyposażenia, warunków sanitarnych i przeciwpożarowych. Do gminnych rejestrów muszą być ponadto wpisywane wynajmowane przez rolników pokoje i miejsca na ustawianie namiotów w prowadzonych przez nich gospodarstwach rolnych. Muszą spełniać one także podobne wymagania co do wyposażenia.

Ewidencja takich obiektów hotelarskich oraz pół biwakowych powinna być na bieżąco aktualizowana, tak by osoby zainteresowane miały pewność, że usługa, z której chcą skorzystać, jest jeszcze prowadzona w danym miejscu i przez dany podmiot. Dodatkowo ewidencja taka powinna być powszechnie dostępna, np. poprzez zamieszczenie jej w internecie w biuletynie informacji publicznej gminy.

Ewidencja pól biwakowych i miejsc noclegowych na terenie gminy powinna być prowadzona w formie kartoteki składającej się z kart ewidencyjnych, oddzielnie dla każdego rodzaju obiektu. Podstawą założenia karty ewidencyjnej jest zgłoszenie takiego obiektu. Przedsiębiorca zgłaszający do ewidencji inny obiekt, w którym są świadczone usługi hotelarskie, jest obowiązany dołączyć zaświadczenie o numerze identyfikacyjnym REGON, wydane przez właściwy urząd statystyczny, a także odpis z Krajowego Rejestru Sądowego albo zaświadczenie o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej. Założenie karty ewidencyjnej obiektu należy wpisać do wykazu kart ewidencyjnych, opatrując wpis datą i podpisem osoby uprawnionej do prowadzenia ewidencji.

Zadania w zakresie ewidencjonowania i zaszeregowania bardziej wyspecjalizowanych punktów świadczących usługi turystyczne, np. hoteli, spoczywają na marszałku województwa.

Ustawa o usługach turystycznych nakłada bowiem na świadczącego usługi hotelarskie między innymi obowiązek zgłoszenia obiektu do ewidencji obiektów hotelarskich. Ewidencja taka prowadzona jest niezależnie od ewidencji działalności gospodarczej. Marszałek województwa właściwy ze względu na miejsce położenia obiektu musi dokonywać zaszeregowania obiektów hotelarskich do poszczególnych rodzajów, czyli: hotele, motele, pensjonaty, kempingi, domy wycieczkowe, schroniska młodzieżowe, schroniska. Prowadzi także ich ewidencję. Do prowadzenia ewidencji miejsc noclegowych właściwy jest jednak również wójt, burmistrz, prezydent miasta, który odpowiada za zaszeregowanie oraz prowadzenie ewidencji pól biwakowych.

Gminy powinny również dbać o utrzymanie szlaków turystycznych na swoich (lub dzierżawionych) terenach i w ich gestii znajduje się prawidłowe ich oznakowanie. Muszą też je wyposażyć w odpowiednie urządzenia techniczne, by zapewnić bezpieczeństwo turystom, którzy z nich korzystają. Będą to dla przykładu miejsca do odpoczynku i dające schronienie przez złymi warunkami atmosferycznymi, schody, łańcuchy czy poręcze. Dużą część szlaków znakuje też Polskie Towarzystwo Turystyczno-Krajoznawcze.

Często zdarza się, że szlaki lub ich część, jak np. trasy narciarskie, przebiegają przez tereny prywatne. W takich sytuacjach gmina jest zobowiązana do zawierania umów dzierżawy z właścicielami terenów, przez które one przebiegają, co nie jest sprawą łatwą, a często wręcz niemożliwą do osiągnięcia. W dodatku sprawę komplikuje brak jasnych rozwiązań ustawowych w tym zakresie. W ostatnich latach środowisko prawników specjalizujących się w prawie turystycznym i sportowym przedstawiło własne propozycje zmian przepisów w zakresie umożliwienia dostępu do terenów dla uprawiania sportu, turystyki i rekreacji. Przewidują one m.in., że prawo szlaku turystyczno-sportowego jest ograniczonym prawem rzeczowym ustanawianym na rzecz gminy. Prawo szlaku miałoby uprawniać organy gminy do wyznaczania szlaków po terenach niebędących własnością gminy, jeżeli potrzeba takiego korzystania z cudzego terenu wynika z jego walorów krajobrazowych, przyrodniczych, lokalizacji i ukształtowania terenu czy też tradycji korzystania z tego miejsca. Niestety projektowanym zmianom nie nadano jeszcze trybu legislacyjnego.

Na gminach ciąży również ustawowy obowiązek utrzymania (a nie zawsze posiadania) własnych obiektów turystycznych, rozwijania infrastruktury turystycznej oraz zapewnienia bezpieczeństwa turystom odwiedzającym daną gminę. Samorządy powinny także współpracować z lokalnymi przedsiębiorcami. Współpraca ta nie powinna ograniczać się do załatwiania spraw urzędowych, ale polegać na tworzeniu sprzyjającej ich działalności budowli i obiektów użyteczności publicznej. Nie może być tak, że gminy, które czerpią znaczące dochody z działalności turystycznej na swoim terenie, i zaniedbują obowiązki w zakresie utrzymania koniecznej do jej realizacji infrastruktury. Samorządy mogą tworzyć np. we współpracy z przedsiębiorcami bezpłatne punkty informacji turystycznej z możliwością rezerwacji miejsc noclegowych (muszą one jednak uwzględniać w podobnym stopniu wszystkich usługodawców).

● wykonywać czynności i prowadzić sprawy związane z promocją turystyczną gminy,

● prowadzić ewidencję bazy noclegowej,

● prowadzić ewidencję działalności gospodarczej i rejestrację osób, które chcą świadczyć usługi turystyczne,

● prowadzić współpracę ze stowarzyszeniami związanymi z turystyką i wypoczynkiem,

● utrzymywać szlaki turystyczne przebiegające przez gminę oraz bazy turystyczne.

● przedsiębiorca zaprzestał na okres dłuższy niż rok świadczenia usług hotelarskich,

● przedsiębiorca uzyskał decyzję o zaszeregowaniu obiektu do rodzaju i nadaniu kategorii podlegającym wpisaniu do ewidencji prowadzonej przez marszałka województwa,

● przedsiębiorcą świadczącym usługi hotelarskie w obiekcie była jednostka organizacyjna, która uległa likwidacji,

● przedsiębiorca zmarł, a jego następcy prawni nie zgłosili zamiaru świadczenia usług hotelarskich w obiekcie,

● obiekt przestał spełniać wymagania sanitarne lub przeciwpożarowe lub inne.

Katarzyna Sawicka

go@infor.pl

Ustawa z 29 sierpnia 1997 r. o usługach turystycznych (Dz.U. z 2004 r. nr 223, poz. 2268 z późn. zm.).

Rozporządzenie ministra gospodarki i pracy z 19 sierpnia 2004 r. w sprawie obiektów hotelarskich i innych obiektów, w których są świadczone usługi hotelarskie (Dz.U. z 2004 r. nr 188, poz. 1945).