Każde województwo powinno mieć plan zagospodarowania

Prowadzenie prawidłowej polityki przestrzennej to zadanie własne nie tylko gmin, ale także pozostałych jednostek samorządu terytorialnego, a więc również województwa. Także i one mają obowiązek sporządzania planów zagospodarowania przestrzennego, jak również prowadzenia analiz i studiów oraz opracowywania koncepcji i programów odnoszących się do obszarów i problemów zagospodarowania przestrzennego. W przypadku planów wojewódzkich różna jest jednak od gminnej procedura ich uchwalania. Inne jest także znaczenie planów wojewódzkich w porównaniu z miejscowymi planami zagospodarowania przestrzennego uchwalonymi przez gminę.

Plan zagospodarowania przestrzennego województwa powinien być sporządzony dla obszaru w granicach administracyjnych województwa. Uwzględnia się w nim ustalenia strategii rozwoju województwa oraz określa się, m.in.:

● podstawowe elementy sieci osadniczej województwa i ich powiązań komunikacyjnych oraz infrastrukturalnych, w tym kierunki powiązań transgranicznych,

● system obszarów chronionych, w tym obszary ochronne środowiska, przyrody i krajobrazu kulturowego, ochrony uzdrowisk oraz dziedzictwa kulturowego i zabytków oraz dóbr kultury współczesnej,

● rozmieszczenie inwestycji celu publicznego o znaczeniu ponadlokalnym,

● obszary wsparcia,

● obszary narażone na niebezpieczeństwo powodzi,

● granice terenów zamkniętych i ich stref ochronnych.

Dodatkowo w każdym planie zagospodarowania przestrzennego województwa powinny być uwzględnione ustalenia koncepcji przestrzennego zagospodarowania kraju. Umieszczone muszą być w nim także inwestycje celu publicznego o znaczeniu ponadlokalnym, które zostały ustalone w dokumentach przyjętych przez Sejm, Radę Ministrów, właściwego ministra lub sejmik województwa, zgodnie z ich właściwością

Inicjatywa przygotowania planu zagospodarowania przestrzennego województwa należy do sejmiku województwa. To on bowiem podejmuje uchwałę o przystąpieniu do sporządzania planu zagospodarowania przestrzennego województwa. Po podjęciu przez sejmik województwa uchwały o przystąpieniu do sporządzania planu zagospodarowania przestrzennego województwa marszałek ma obowiązek dokonania w prasie ogólnopolskiej oraz przez obwieszczenie w urzędach gmin, starostwach powiatowych, urzędzie marszałkowskim i urzędzie wojewódzkim obwieszczenia o podjęciu uchwały o przystąpieniu do sporządzania planu. Powinno ono określać formę, miejsce i termin składania wniosków dotyczących planu. Termin ten nie może być jednak krótszy niż trzy miesiące od dnia ogłoszenia. Obowiązkiem marszałka województwa jest także zawiadomienie na piśmie o podjęciu uchwały o przystąpieniu do sporządzania planu instytucji i organów właściwych do uzgadniania i opiniowania planu, rozpatrywani wniosków zgłaszanych do planu oraz sporządzania projektu planu wraz z prognozą oddziaływania na środowisko. Marszałek województwa uzyskuje także od wojewódzkiej komisji urbanistyczno-architektonicznej opinię o projekcie planu oraz występuje o opinię w tym samym zakresie do właściwych instytucji i organów, a także do wojewody, zarządów powiatów, wójtów, burmistrzów gmin i prezydentów miast położonych na terenie województwa. Opinia jest również niezbędna z rządowych i samorządowych organów administracji publicznej na terenach przyległych do granic województwa. Plan wojewódzki powinien być także skonsultowany z ministrem właściwym do spraw budownictwa, gospodarki przestrzennej i mieszkaniowej pod kątem stwierdzenia jego zgodności z koncepcją przestrzennego zagospodarowania kraju i programami rządowymi. Przedstawienie projektu planu temu ministrowi jest także obowiązkiem marszałka województwa.

Plan zagospodarowania przestrzennego województwa uchwala sejmik województwa. Poza przekazaniem organowi stanowiącemu województwa projektu planu obowiązkiem marszałka jest także przekazanie wojewodzie uchwały sejmiku o uchwaleniu planu zagospodarowania przestrzennego województwa wraz z dokumentacją prac planistycznych. Do wojewody należy bowiem ocena zgodności planu z przepisami prawnymi oraz ogłoszenie go w wojewódzkim dzienniku urzędowym.

Koszty sporządzenia planu zagospodarowania przestrzennego województwa obciążają budżet tego samorządu. Jeżeli jednak konieczność sporządzenia planu wojewódzkiego wynika z zamierzeń realizacji inwestycji celu publicznego, to koszty sporządzenia planu obciążają budżet państwa albo inwestora realizującego inwestycję celu publicznego o znaczeniu krajowym.

Każdy plan zagospodarowania przestrzennego województwa podlega okresowej ocenie. Zarząd województwa, co najmniej raz w czasie kadencji sejmiku dokonuje przeglądu zmian w zagospodarowaniu przestrzennym, opracowuje raport o jego stanie oraz sporządza ocenę realizacji inwestycji, podlegającą zaopiniowaniu przez wojewódzką komisję urbanistyczno-architektoniczną. Wyniki tego przeglądu oraz raport są przedstawiane sejmikowi województwa.

Ustalenia planu zagospodarowania przestrzennego województwa wprowadza się do planu miejscowego po uprzednim uzgodnieniu terminu realizacji inwestycji celu publicznego o znaczeniu ponadlokalnym i warunków wprowadzenia ich do planu miejscowego. Uzgodnienia te przeprowadza marszałek województwa z wójtem, burmistrzem albo prezydentem miasta.

Koszty wprowadzenia ustaleń planu zagospodarowania przestrzennego województwa do planu miejscowego gminy są ustalane w umowie zawartej pomiędzy marszałkiem województwa a wójtem, burmistrzem albo prezydentem miasta. Takie same zasady obowiązują przy zwrocie wydatków na odszkodowania, a także przy kwotach przeznaczonych na pokrycie zwiększonych kosztów realizacji zadań gminnych. Jeżeli marszałek województwa nie dojdzie do porozumienia z wójtem, burmistrzem, prezydentem miasta w przedmiocie ustalenia tych kosztów, to rozstrzygnięcie sporu pomiędzy nimi należy do właściwości sądów powszechnych.

● na poziomie gminy: studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego oraz miejscowe plany zagospodarowania przestrzennego,

● na poziomie województwa: plan zagospodarowania przestrzennego województwa,

● na poziomie kraju: koncepcja przestrzennego zagospodarowania kraju.

● na poziomie województwa: koncepcje i programy odnoszące się do obszarów i problemów zagospodarowania przestrzennego w województwie,

● na poziomie kraju: programy zawierające zadania rządowe służące realizacji inwestycji celu publicznego o znaczeniu krajowym.

Arkadiusz Jaraszek

arkadiusz.jaraszek@infor.pl

Ustawa z 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 2003 r. nr 80, poz. 717 z późn. zm.).