Najważniejsze zmiany w ustrojowych przepisach samorządowych

Nowa ustawa o finansach publicznych z 27 sierpnia 2009 r. (Dz.U. nr 157, poz. 1240) oraz ustawa wprowadzająca z tego samego dnia (Dz.U. nr 157, poz. 1241) likwidują centralne i terenowe fundusze ochrony gruntów rolnych, powiatowe i wojewódzkie fundusze gospodarki zasobem geodezyjnym i kartograficznym, a także gospodarstw pomocniczych i części zakładów budżetowych. Zmiany organizacyjne, które wprowadzają nowe przepisy, obejmuje także likwidację wydzielonych rachunków dochodów własnych. Zgodnie z przepisami określonymi w ustawie wprowadzającej likwidacja gospodarstw pomocniczych i części zakładów budżetowych nie może trwać dłużej niż do 31 grudnia 2010 r. Z kolei zamknięcie funduszy ochrony gruntów rolnych i funduszy gospodarki zasobem geodezyjnym i kartograficznym ma nastąpić 31 grudnia 2010 r.

Od 1 stycznia 2010 r. wiele zmieniło się również w przepisach z zakresu ochrony środowiska. Przede wszystkim nie ma już powiatowych i gminnych funduszy ochrony środowiska i gospodarki wodnej. Środkami tych funduszy powinni dysponować wójtowie, burmistrzowie, prezydenci oraz starostowie. Równocześnie na podstawie nowych rozwiązań Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej został przekształcony w państwową osobę prawną. Z kolei wojewódzkie fundusze otrzymały status samorządowych osób prawnych.

Nowelizacja ustawy - Prawo ochrony środowiska (Dz.U. z 2009 r. nr 215, poz. 1664) określa, na co dokładnie mogą być przeznaczane środowiskowe fundusze. Równocześnie gminy i powiaty, których dochody z tytułu pobieranych opłat i kar za naruszenie przepisów są większe niż dziesięciokrotność średniej krajowej dochodów z roku poprzedniego przypadających na jednego mieszkańca, liczonej odpowiednio dla gmin i powiatów, będą przekazywały nadwyżkę z tego tytułu do właściwego wojewódzkiego funduszu.

Nowe rozwiązania wprowadzają również ograniczenia dla samorządowców. Zgodnie z nimi funkcji członka zarządu Narodowego Funduszu nie będzie można łączyć z zatrudnieniem w administracji rządowej lub samorządowej.

Najbardziej pracowitym okresem będzie jednak koniec roku. Jak zawsze na jesieni trwają bowiem prace nad uchwaleniem budżetu na następny rok. Ponadto rok 2010 będzie rokiem wyborczym. Zakończenie kadencji rad gmin, rad powiatów i sejmików województw oraz wójtów, burmistrzów i prezydentów miast nastąpi 12 listopada 2010 r. Zaś nowe wybory powinny się odbyć pomiędzy 14 listopada 2010 r. a 9 stycznia 2011 r. Ostateczną datę wyborów wyznacza prezes Rady Ministrów, po zasięgnięciu opinii Państwowej Komisji Wyborczej w drodze rozporządzenia.

Tego dnia upływa termin na dokonanie wpłaty na zwiększenie części równoważącej (regionalnej) subwencji ogólnej do budżetu państwa. Od kwot niewpłaconych w terminie nalicza się odsetki jak dla zaległości podatkowych.

Organy wykonawcze jednostek samorządu terytorialnego podają do publicznej wiadomości kwartalną informację o wykonaniu budżetu. Należy również rozpocząć przygotowanie sprawozdania z wykonania budżetu w roku 2009.

Należy zwrócić udzielone z budżetu centralnego dotacje pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości oraz wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem. Zwrot następuje wraz z odsetkami naliczanymi jak dla zaległości podatkowych.

Prace nad sprawozdaniem z wykonania budżetu powinny dobiegać końca.

Do tej daty należy stosowne sprawozdanie przedłożyć radzie (sejmikowi) oraz właściwej regionalnej izbie obrachunkowej.

Do tego dnia rady gmin powinny podjąć uchwałę o utworzeniu funduszu sołeckiego w następnym roku.

W komisjach rewizyjnych powinny toczyć się prace nad wydaniem opinii o wykonaniu budżetu JST na 2009 rok, a także wydanie wniosku w sprawie udzielenia absolutorium.

Wójt (starosta) informuje właściwego marszałka województwa o wysokości przychodów gminnych (powiatowych) funduszy Gospodarki Zasobem Geodezyjnym i Kartograficznym za I kwartał 2010 r.

W tym dniu upływa termin podjęcia uchwały w sprawie absolutorium z wykonania budżetu za 2009 rok. Samorządowcy powinni również złożyć oświadczenia majątkowe.

Wójt, burmistrz, prezydent miasta, zarządy powiatów i województw podają do publicznej wiadomości informację z wykonania budżetu za rok 2009.

Zarząd jednostki samorządu terytorialnego podaje do publicznej wiadomości kwartalną informację o wykonaniu budżetu.

Gminy i powiaty realizujące programy operacyjne przedkładają zarządowi województwa informacje, wynikające z uchwał o środkach pochodzących z ich budżetów planowanych na realizację tych programów.

Samorządy powinny rozpocząć prace nad opracowaniem materiałów planistycznych do projektu budżetu na 2011 rok.

Do tego dnia prezes Rady Ministrów musi zarządzić wybory samorządowe.

Rady gmin powinny rozpocząć pracę nad wysokością podatków lokalnych w 2011 roku. Wójt (starosta) informuje właściwego marszałka województwa o wysokości przychodów gminnych (powiatowych) funduszy Gospodarki Zasobem Geodezyjnym i Kartograficznym za III kwartał 2010 r.

Tego dnia swoją kadencję kończą wójtowie, burmistrzowie i prezydenci miast oraz radni w gminach, powiatach i sejmikach województw.

Pierwszy możliwy termin wyborów samorządowych. Powinny się one odbyć nie później niż do 9 stycznia 2011 r.

Organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego przedkłada projekt budżetu na 2011 rok właściwej radzie (sejmikowi) oraz przesyła go do regionalnej izby obrachunkowej.

W komisjach rad i sejmików powinny trwać zaawansowane prace nad budżetem

W tym terminie powinien zostać uchwalony budżet na 2010 rok.

gp@infor.pl