Miasto Plus pokazało inteligentną stronę samorządów

To pierwsze tego rodzaju wydarzenie na kongresowej mapie Polski, skierowane przede wszystkim do samorządowców, ekspertów, przedstawicieli mediów i firm oferujących inteligentne usługi i produkty. Impreza, która odbyła się 20-21 września, przyciągnęła około 500 gości z całego kraju i zagranicy. Organizatorzy zaproponowali interesującą formułę dyskusji. W każdym z 11 paneli prelegenci najpierw zaprezentowali doświadczenia z całej Polski w projektowaniu, koordynowaniu i implementowaniu innowacyjnych rozwiązań w małych i dużych gminach, miastach i aglomeracjach. Przedstawiano także dobre praktyki we wdrażaniu najnowocześniejszych technologii dostępnych na polskim i europejskim rynku. Stanowiło to punkt wyjścia do dalszych rozważań nad kierunkiem rozwoju polskich miast i gmin.

Jednym z tematów poruszanych w trakcie toruńskiego forum było finansowanie innowacji. Skarbnik Torunia Magdalena Flisykowska-Kacprowicz zwróciła uwagę na sztywne reguły zadłużeniowe (zwłaszcza art. 243 ustawy o finansach publicznych), którymi związane są samorządy. A to może stanowić czynnik utrudniający podjęcie decyzji lokalnych władze o zaangażowaniu w innowacyjne projekty, z założenia charakteryzujące się wyższym ryzykiem inwestycyjnym.

Nie zawsze jednak innowacyjność odnosi się do finalnego produktu. Czasami sam proces inwestycyjny nosi znamiona nowoczesnego, niestosowanego dotąd rozwiązania. Przykładem może być fundusz municypalny Banku Gospodarstwa Krajowego, który został szczegółowo omówiony podczas warsztatów zorganizowanych podczas drugiego dnia "Miasta Plus". W uproszczeniu mechanizm polega na objęciu akcji lub udziałów w spółkach projektowych powołanych do realizacji samorządowych projektów inwestycyjnych (minimalne zaangażowanie funduszu w jeden projekt to 5 mln zł). Rola samorządu polega z reguły na dostarczeniu nieruchomości, która jest bazą projektu. Z kolei fundusz inwestuje pieniądze pozwalające na jego realizację. Z czasem gmina będzie stopniowo wykupować udziały aż do momentu przekazania stronie samorządowej pełnej kontroli nad spółką projektową i nieruchomością.

Potrzebne partnerstwo

Szeroko dyskutowany był również temat partnerstwa publiczno-prywatnego (PPP). W Polsce realizowanych jest w tej chwili około 100 projektów w tej formule, choć samych przedsięwzięć tego rodzaju (biorąc pod uwagę także te w przygotowaniu) jest około 400.

Jak wskazali uczestnicy forum, ten sposób inwestowania wciąż jest w powijakach. Jedną z głównych przyczyn jest problem z podziałem ryzyka między strony publiczną a prywatną.

Inteligentne zarządzanie

Gorącym tematem ostatnich miesięcy, który spotkał się też z dużym zainteresowaniem uczestników, było inteligentne zarządzanie gminami poprzez centra usług wspólnych (CUW). Z początkiem tego roku weszły w życie przepisy, które umożliwiają tworzenie tego rodzaju organizacji. Choć jak dotąd w kraju powstało ich tylko ponad 20, zaproszeni goście uznali to za dobry wynik.

- CUW to ogromne przedsięwzięcie, które wymaga czasu. W związku z tym można mówić o sporej aktywności samorządów na tym polu - komentuje dr Ewa Weber, sekretarz miasta Zabrze. Zgodził się z nią Mariusz Szczubiał, zastępca skarbnika Torunia, który podczas forum zaprezentował koncepcję CUW, nad którą jego miasto obecnie pracuje.

Eksperci przyznali jednak, że prace nad tworzeniem kolejnych CUW mogłyby przyspieszyć, gdyby samorządy we właściwy sposób podchodziły do ich tworzenia. Często się zdarza, że lokalne władze powołują CUW do życia, zanim na dobre rozpoczną prace nad docelową infrastrukturą informatyczną, która pomogłaby w jego funkcjonowaniu. W toku dyskusji pojawiły się też wątpliwości, czy aby na pewno CUW jest lepszym remedium na obecne problemy lokalnych władz niż dotychczas stosowane przez nie metody. Problemem jest też brak odpowiednich kadr, które zajmą się tworzeniem CUW.

- Zdaliśmy się na współpracę z fachowcami, czyli firmą, która specjalizuje się w tworzeniu CUW. Mamy świadomość, że gospodarujemy publicznymi środkami, że pracujemy na żywym organizmie, jakim jest samorząd. Dlatego wolimy uniknąć kosztownych błędów, z których potem będą nas rozliczać mieszkańcy - relacjonuje Mariusz Szczubiał.

Zaproszeni goście nie mieli jednak wątpliwości, że warto się zaangażować w tworzenie CUW. Przynoszą one bowiem korzyści nie tylko administracji samorządowej (bo choćby usprawniają obieg dokumentów), lecz mieszkańcom - bo wspólna obsługa administracyjna jest w stanie istotnie obniżyć koszty działalności urzędów.

Otwarte miasta

W czasie toruńskiego kongresu uhonorowano najaktywniejsze we wprowadzaniu zmian samorządy. I Ranking Otwartych Miast przygotowany przez Deloitte i DGP wygrał Poznań. Na podium znalazły się także Gdynia i Olsztyn. Kolejne miejsca zajęły: Lublin, Rzeszów (4. miejsce ex aequo), Warszawa, Legnica, Bydgoszcz, Łódź, Bielsko-Biała i Toruń.

Patrycja Otto

Tomasz Żółciak

dgp@infor.pl