Aby wesprzeć poszkodowane gminy, musi być uchwała rady

Bydgoszcz, Łódź, Białystok to tylko niektóre miasta zamierzające wspomóc samorządy, które ucierpiały wskutek ostatniej nawałnicy. Pomoc finansowa lub rzeczowa udzielana w podobnej sytuacji jest zgodna z przepisami o finansach publicznych.

Zgodnie z art. 10 ust. 2 ustawy z 8 marca 1990 r. samorządzie gminnym (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 446 ze zm.) gminy, związki międzygminne oraz stowarzyszenia jednostek samorządu terytorialnego mogą sobie wzajemnie bądź innym jednostkom samorządu terytorialnego udzielać pomocy, w tym finansowej. Trzeba pamiętać, że takie wsparcie gminy dla innej JST może być udzielone tylko na realizację zadań publicznych wykonywanych przez daną jednostkę. Z kolei z art. 220 ust. 1 ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 1870 ze zm.) wynika, że z budżetu JST można udzielić pomocy innym jednostkom w formie dotacji celowej lub pomocy rzeczowej.

Istotne znaczenie ma również art. 216 ust. 2 pkt 5 tej ostatniej ustawy. Zgodnie z nim wspomniana pomoc finansowa winna być określona odrębną uchwałą przez organ stanowiący JST, czyli w gminie przez radę gminy/miasta. Nie ma przeciwwskazań, by była ona przeznaczona m.in. na usuwanie skutków klęsk żywiołowych. W tym zakresie jednostki samorządowe dość często stanowią o pomocy finansowej w formie dotacji celowej, np. na odbudowę dróg gminnych po powodziach, huraganach czy innych podobnych zjawiskach.

W uchwale rada gminy powinna określić wysokość udzielanej pomocy, a szczegółowe warunki jej udzielenia winny znaleźć się w umowie zawartej pomiędzy zainteresowanymi podmiotami samorządowymi (kwestie dotyczące umowy reguluje art. 250 ustawy o finansach publicznych). Nie ma przepisów regulujących wysokość dopuszczalnych kwot pomocy finansowej. Pozostaje to wyłącznie w gestii podmiotu udzielającego pomocy, aczkolwiek musi on uwzględniać możliwości finansowe budżetu.

Jednostka udzielająca pomocy musi również pamiętać o zachowaniu stosownej procedury związanej ze zmianą uchwały budżetowej. Często bowiem pomoc taka jest tylko planowana w wydatkach budżetu, bez podjęcia wspomnianych wyżej uchwał organu stanowiącego o pomocy finansowej. A to stanowi poważne naruszenie prawa, w szczególności art. 216 ust. 2 pkt 5 ustawy o finansach publicznych. Takie naruszenia stwierdzają regionalne izby obrachunkowe w toku postępowań nadzorczych nad uchwałami budżetowymi. ⒸⓅ

Marcin Nagórek

radca prawny