Po pieniądze na tworzenie żłobków tylko do końca grudnia

Od ubiegłego roku rząd realizuje program "Maluch", którego celem jest wspieranie samorządów w tworzeniu placówek. Dzięki niemu gminy mogą otrzymać dofinansowanie (do 50 proc.) kosztów związanych z uruchomieniem żłobka. Jak zapowiedział niedawno minister pracy i polityki społecznej Władysław Kosiniak-Kamysz, w przyszłym roku na realizację programu będzie więcej pieniędzy niż w br. Poza tym gminy będą mogły otrzymać wyższą niż obecnie, bo wynoszącą do 80 proc., dotację na żłobki z budżetu.

Jak kilkanaście dni temu poinformowała Janina Szumlicz, dyrektor departamentu polityki rodzinnej w Ministerstwie Pracy i Polityki Społecznej, w ubiegłym roku liczba placówek prawie się podwoiła. W 2010 roku w całym kraju zarejestrowane były 392 żłobki. W tym jest już 712, dają pracę około 9 tys. osób, z czego większość (jeden na siedmioro dzieci) to opiekunowie, 17 proc. stanowią pielęgniarki, ok. 30 proc. to tzw. zatrudnienie towarzyszące (ochrona, kuchnia itp.).

Opieka kosztuje

Ale żłobek to kosztowna inwestycja przede wszystkim w utrzymaniu. Z danych resortu pracy wynika, że średni miesięczny koszt pobytu dziecka wynosił w 2011 roku 1033 zł, z czego 328 zł było pokrywane przez rodziców (resztę płaciła gmina). Dla rodziców zapewnienie potomkom opieki także jest sporym wydatkiem. Chociaż większość placówek (prawie dwie trzecie) należy do samorządów, 77 proc. żłobków otrzymuje dotacje z budżetów gmin. Dlatego placówek wciąż brakuje i rozmieszczenie ich nie jest optymalne (działają tylko w 211 gminach, a więc w co dziesiątej).

Jest jednak szansa, że sytuacja ta będzie się zmieniać. Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej ogłosiło konkurs zamknięty (nr DWF_1.5_2_2012) pt. "Wspieranie rozwiązań na rzecz godzenia życia zawodowego i rodzinnego". W jego ramach można składać wnioski o dofinansowanie projektów ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki (Priorytet I Zatrudnienie i Integracja Społeczna Działanie 1.5 - Wspieranie rozwiązań na rzecz godzenia życia zawodowego i rodzinnego). Do podziału jest ok. 50 mln zł.

Wymagane informacje

Projekty mogą dotyczyć wdrażania i upowszechniania godzenia życia zawodowego i rodzinnego oraz wspierania powrotu do pracy po przerwie związanej z urodzeniem i wychowaniem dzieci poprzez wsparcie tworzenia oraz funkcjonowania żłobków oraz klubów dziecięcych (zgodnie z ustawą z 4 lutego 2011 r. o opiece nad dziećmi w wieku do lat 3, wsparcia usług świadczonych przez dziennego opiekuna, a także propagowania idei równych szans, w tym poprzez organizowanie ogólnopolskich kampanii informacyjno-promocyjnych z wykorzystaniem środków masowego przekazu oraz nowoczesnych metod komunikacji, identyfikację i promocję najlepszych praktyk oraz prowadzenie działalności informacyjno-doradczej w obszarze równego dostępu do zatrudnienia.

Wnioskodawcy, których projekty mają na celu organizację opieki nad dziećmi, powinni we wniosku zawrzeć co najmniej opis sposobu organizacji opieki nad dziećmi (liczbę podopiecznych, wielkość grup, przedział wiekowy, dni i godziny otwarcia, dzienny oraz tygodniowy wymiar zajęć a także, ewentualnie, sposób organizacji posiłków oraz transportu). We wniosku muszą być także opisane warunki lokalowe placówki (przeznaczenie budynku, w którym będzie odbywać się opieka, kondygnacje, powierzchnia sali przypadająca na jedno dziecko, dostęp do łazienki, rodzaj oświetlenia oraz, ewentualnie, dostęp do kuchni). - Należy także, co nie mniej istotne, poświęcić miejsce na opisanie kadry zaangażowanej do opieki nad dziećmi, w tym liczbę wychowawców, opiekunów, ich kwalifikacje, liczbę dzieci przypadającą na jedną osobę, a także pielęgniarek, położnych oraz ich profesjonalnych umiejętności - zastrzega Halina Karska z resortu pracy i polityki społecznej.

Wspólnie łatwiej

Powyższy projekt łatwiej zrealizować jeżeli podmioty wnoszące do niego zasoby ludzkie, organizacyjne, techniczne lub finansowe tworzą partnerstwa. Wowczas wspólnie będą realizować projekt, zwany dalej projektem partnerskim, na warunkach określonych w porozumieniu lub umowie partnerskiej.

Istotą odróżniającą partnerstwo jest wspólne zarządzanie. Oznacza to powołanie grupy sterującej, która na zasadzie konsensusu podejmować będzie decyzje o zasadniczych kwestiach związanych z realizacją projektu. Partnerstwo musi powstać lub zostać zainicjowane przed jego rozpoczęciem.

Grupa sterująca (GS) powinna być odpowiedzialna za zarządzanie projektem i jego monitoring. Oznacza to kontrolę realizacji na poziomie strategicznym, weryfikację zgodności projektu z celami i utrzymanie założonych ram: zakresu, kosztów i terminów. W przypadku zmian w projekcie muszą one być najpierw przedstawione grupie, a potem przez nią zatwierdzone.

GS ocenia i akceptuje, na zasadzie konsensusu, zaproponowane przez beneficjenta (lidera projektu) działania. Zajmuje się także ich koordynacją i spójnością z innymi projektami, jak również zmianami w zakresie personelu.

Projekt partnerski jest realizowany na podstawie umowy o dofinansowanie zawartej z beneficjentem (liderem) działającym w imieniu i na rzecz partnerów w zakresie określonym porozumieniem lub umową partnerską. W przypadku takich projektów, porozumienie lub umowa określa co najmniej: cel partnerstwa, zakresy odpowiedzialności stron wobec osób trzecich za zobowiązania, zadania i obowiązki partnerów w związku z realizacją projektu, plan finansowy w podziale na wydatki uczestników oraz zasady zarządzania finansowego, w tym przepływów finansowych i rozliczeń (w szczególności sposobu przekazywania przez beneficjenta środków na pokrycie kosztów realizacji zadań w ramach projektu), zasady komunikacji i przepływu informacji, podejmowania decyzji, pełnomocnictwo lub upoważnienie do reprezentowania partnerów przez beneficjenta, sposób monitorowania i kontroli.

W przypadku partnerstwa, w którym jest więcej niż trzy podmioty, konieczne jest zawarcie w umowie opisu procedur (m.in. odnośnie do zarządzania ryzykiem, konfliktem, identyfikacja problemu) oraz sposobów rozwiązywania kwestii dotyczących podejmowania decyzji i sprawowania roli lidera. Umowa musi być zawarta w formie pisemnej przed dniem zawarcia umowy o dofinansowanie.

- Wnioskodawca nie przedkłada umowy o partnerstwie na etapie składania wniosku - zastrzega jednak Halina Karska. - Jest ona weryfikowana na etapie sporządzania umowy o dofinansowanie, jednakże informacja o planowanym partnerstwie powinna znaleźć się we wniosku.

Nie ma przy tym ograniczeń co do zawierających umowę o partnerstwie rodzajów podmiotów. Zawsze jednak za prawidłową realizację odpowiedzialny jest wnioskodawca (lider) jako strona umowy o dofinansowanie. - Dlatego też takie funkcje jak rozliczanie projektu, obowiązki w zakresie sprawozdawczości czy kontroli nie mogą być realizowane przez partnera - tłumaczy Karska.

Bardzo istotnym ograniczeniem jest jednak zakaz zawierania partnerstwa między podmiotami, które są już ze sobą powiązane, a więc nie istnieje możliwość nawiązania równoprawnych relacji partnerskich (na przykład gdy jeden ma powyżej 50 proc. kapitału drugiego podmiotu). W szczególności niedopuszczalna jest sytuacja polegająca na zawarciu partnerstwa przez podmiot z własną jednostką organizacyjną. W przypadku administracji samorządowej i rządowej oznacza to, iż organ nie może uznać za partnera podległej mu jednostki budżetowej (nie dotyczy to jednostek nadzorowanych przez organ administracji oraz tych, które podlegają organowi administracji na podstawie odrębnych przepisów i mających osobowość prawną).

Szczegółowe uregulowania w zakresie finansowania projektów partnerskich i podstawowych wymagań dotyczących realizacji zostały wskazane w dokumencie "Zakres realizacji projektów partnerskich określony przez Instytucję Zarządzającą PO Kapitał Ludzki" z 20 grudnia 2011 r. - Należy pamiętać, że idea partnerstwa nie dopuszcza możliwości zlecania świadczenia usług czy zakupu towarów pomiędzy beneficjentem a partnerami, w tym także angażowania pracowników lub współpracowników lidera - przypomina Halina Karska.

Wzory koniecznych dokumentów oraz szczegółowe zasady konkursu można znaleźć na stronie www.kapitalludzki.gov.pl.

Czego trzeba przestrzegać

Wnioskodawcy, których projekty mają na celu utworzenie żłobka, klubu dziecięcego lub świadczenia opieki przez dziennego opiekuna, są zobowiązani do przestrzegania standardów zawartych w odpowiednich regulacjach prawnych. Są to przede wszystkim:

- ustawa z 4 lutego 2011 r. o opiece nad dziećmi w wieku do lat 3 (Dz.U. nr 45, poz. 235 z późn. zm.);

- rozporządzenie ministra pracy i polityki społecznej z 25 marca 2011 r. w sprawie wymagań lokalowych i sanitarnych dotyczących żłobków i klubów dziecięcych (Dz.U. nr 69, poz. 367);

- rozporządzenie ministra pracy i polityki społecznej z 25 marca 2011 r. w sprawie zakresu programów szkoleń dla opiekuna w żłobku lub klubie dziecięcym, wolontariusza oraz dziennego opiekuna (Dz.U. nr 69, poz. 368).

@RY1@i02/2012/241/i02.2012.241.08800100a.803.jpg@RY2@

Struktura żłobkowych finansów

Aleksandra Kozicka-Puch

dgp@infor.pl

OPINIA EKSPERTA

@RY1@i02/2012/241/i02.2012.241.08800100a.804.jpg@RY2@

Andrzej Krawczyk, partner zarządzający, Akademia Rozwoju Systemów Sieciowych Sp. z o.o.

W ramach programu Kapitał Ludzki możliwe jest kwalifikowanie wydatków objętych wsparciem w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego na zasadzie cross-financingu (CF), czyli finansowanie poszczególnych projektów, ich części lub grup, objętych wsparciem, za pomocą środków z innego funduszu. Może on jednak dotyczyć tylko takich wydatków, których poniesienie wynika z potrzeby realizacji projektu i stanowi uzupełnienie działań. Zasadniczo powinny to być wydatki związane z zakresem merytorycznym projektu. CF powinien być powiązany z głównymi, realizowanymi w ramach projektu, zadaniami.

Rodzaje wydatków kwalifikowalnych w ramach takiego wsparcia mogą dotyczyć zakupu oraz leasingu pojazdów oraz mebli (bez względu na wartość), większości sprzętu rozumianego jako środki trwałe, dostosowywania lub adaptacji budynków, pomieszczeń i miejsc pracy.

Zgodnie z przyjętą przez instytucję zarządzającą interpretacją jako sprzęt w ramach CF należy rozumieć środki trwałe (z wyłączeniem pojazdów i mebli), których wartość początkowa jest równa lub wyższa od 350 zł. Poniżej tej kwoty zakup nie jest traktowany jako CF. Definicja sprzętu odnosi się do artykułów spełniających warunki określone w definicji środka trwałego, bez względu na jego zaewidencjonowanie jako środek trwały, zgodnie z polityką rachunkowości jednostki. Regule CF podlegają również artykuły, których wartość początkowa jest równa lub wyższa od 350 zł i kupowane przez beneficjenta w celu przekazania uczestnikom projektu.

W ramach dostosowania budynków, pomieszczeń i miejsc pracy możliwe jest wykonanie np. podjazdu dla niepełnosprawnych, adaptacja pomieszczeń pod kątem realizacji szkoleń lub dostosowanie do potrzeb organizacji opieki nad dziećmi, które to działania związane są z programem. Możliwe są także inwestycje mające na celu konieczność spełnienia przez budynek lub pomieszczenie wymogów sanitarnych czy bhp.

Należy jednak pamiętać, że "remont" (który nie jest dopuszczalny w ramach CF) i "dostosowanie", nie są tym samym. Remontem jest wykonywanie prac związanych z elewacją lub innych, niedotyczących bezpośrednio realizacji projektu prac (np. wymiana okien). Natomiast za dostosowanie uznawane jest wykonanie takich robót budowlanych, w wyniku których pomieszczenie będzie pełnić funkcję, która została przewidziana dla niego w projekcie.

Trzeba także mieć na uwadze, że w przypadku Działania 1.5 wartość wydatków w ramach CF nie może stanowić więcej niż 15 proc. wydatków kwalifikowalnych stanowiących budżet.

Poziom cross-financingu weryfikowany jest na etapie ubiegania się o środki. Wnioskodawca musi oszacować koszty CF i wskazać je w części dotyczącej budżetu. Koszty te podlegają weryfikacji w ramach oceny merytorycznej przez komisję oceny projektów.

Cross-financing nie obejmuje też budowy nowych budynków, wykonywania dużych prac budowlanych, remontów, a jedynie wyposażenie i wykonywanie robót dostosowawczych związanych z realizowanymi projektami. Wydatki związane z amortyzacją sprzętu nie są traktowane jako CF. I to bez względu na to, czy wnioskodawca dokona jednorazowego odpisu, czy rozłoży je zgodnie ze stawkami amortyzacyjnymi określonymi w przepisach. W związku z tym o przyporządkowaniu wydatku do CF decyduje to, czy wnioskodawca w ramach projektu kwalifikuje koszty amortyzacji czy zakupu sprzętu, wydatki te bowiem nie mogą się dublować. Środki w ramach CF wykazane powyżej dopuszczalnej łącznej kwoty określonej we wniosku nie są kwalifikowane. Wnioskodawcę obowiązuje przy tym wartość wydatków w ramach CF, a nie ich limit procentowy.