Dom dziecka może być utworzony na terenie innego powiatu

Od 8 sierpnia zmieniły się zasady związane z organizowaniem różnych form pieczy zastępczej poza terenem powiatu, który jest podmiotem prowadzącym placówki. Dzięki rozszerzeniu listy placówek starostowie będą mogli elastyczniej tworzyć sieć opieki nad dziećmi, które wymagają umieszczenia poza rodziną biologiczną. Modyfikacje w tym zakresie wprowadziła nowelizacja z 13 czerwca 2013 r. ustawy z 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 135 z późn. zm.).

Co do zasady zadania związane z pieczą zastępczą są realizowane przez starostę właściwego ze względu na miejsce jej prowadzenia.

Samodzielnie lub na zlecenie

Może on zakładać rodzinne domy dziecka oraz instytucjonalne jej formy. Może też zlecać ich prowadzenie organizacjom pozarządowym na podstawie przepisów ustawy z 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i wolontariacie (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 234, poz. 1536 z późn. zm.). W określonych przypadkach może organizować ją poza podlegającym powiatowi terenem.

Dotychczas taka możliwość dotyczyła zawodowych rodzin zastępczych oraz publicznych rodzinnych domów dziecka. Brakowało jednak podstawy prawnej do takiego działania w odniesieniu do niepublicznych, czyli działających na zlecenie, rodzinnych domów dziecka oraz placówek opiekuńczo-wychowawczych. Prawo do tego dała wspomniana nowelizacja. W przypadku placówek starosta może organizować nie tylko ośrodki typu rodzinnego, lecz także te o profilu socjalizacyjnym, specjalistyczno-terapeutycznym i interwencyjnym.

Tak jak w pozostałych przypadkach zlecenie pełnienia pieczy zastępczej placówce na terenie innego samorządu wymaga zawarcia porozumienia między starostą powiatu, który chce zorganizować lub zlecić prowadzenie pieczy, ze starostą powiatu, w którym mieszkają prowadzący daną formę pieczy lub mieści się siedziba placówki.

Samorządowa umowa

W takim porozumieniu powinny być uregulowane kwestie związane z tym, kto względem np. niepublicznej placówki typu rodzinnego wykonuje zadania organizatora rodzinnej pieczy zastępczej, czyli podmiotu odpowiedzialnego za wspieranie opiekunów. Ważne jest też ustalenie, komu przysługują świadczenia i dodatki na przebywające u nich dzieci. Ponadto porozumienie może wskazywać, że wszystkie te zadania są wykonywane przez ten powiat, który podpisuje umowę np. z rodziną zastępczą zawodową, rodzinnym domem dziecka.

Nowelizacja precyzuje też przepisy związane z ponoszeniem opłaty za pobyt dziecka w placówce pieczy zastępczej przez rodziców biologicznych. Są oni bowiem zobowiązani do jej wnoszenia w wysokości przyznanych świadczeń i dodatków, które przysługują w przypadku umieszczenia ich potomka w rodzinie zastępczej spokrewnionej, niezawodowej, zawodowej lub rodzinnym domu dziecka. Jeśli jest to placówka opiekuńczo-wychowawcza, regionalna placówka opiekuńczo-terapeutyczna, interwencyjny ośrodek preadopcyjny, muszą oni ponieść koszty wynoszące tyle, ile wynosi średni miesięczny koszt utrzymania, który w tych jednostkach jest ustalony. W tym drugim przypadku, jeżeli nie ma możliwości uzyskania tej kwoty od rodziców w całości lub części, to koszty ponoszą osoby dysponujące dochodem dziecka. Nie może to jednak być więcej niż 50 proc. tego dochodu.

Michalina Topolewska

michalina.topolewska@infor.pl

Podstawa prawna

Art. 1 ustawy z 13 czerwca 2013 r. o zmianie ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (Dz.U. z 2013 r. poz. 866).