Gmina może zwolnić z wpłaty za opiekę

Resort pracy nie przewiduje zmiany przepisów pozwalającej na odstąpienie od ustalenia opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej (DPS) w sytuacji, gdy musi je ponosić osoba, której rodzice nie wywiązywali się należycie z obowiązków opiekuńczo-wychowawczych. Argumentuje, że już teraz jest to możliwe.

Gminy mają problem, gdy dorosłe dzieci odmawiają podpisania umowy z ośrodkiem pomocy społecznej, który kieruje ich rodzica do DPS. Kontrakt taki zobowiązuje ich do ponoszenia częściowych kosztów pobytu bliskiego w tej placówce. Jako powód takiego zachowania wskazują to, że dotychczasowe postępowanie rodzica było moralnie naganne, bo np. przez wiele lat stosował on przemoc, nie płacił alimentów lub porzucił dziecko.

Tymczasem zgodnie z kolejnością wynikającą z ustawy z 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 182 z późn. zm.) to dzieci, jako zstępni, powinny ponosić częściową odpłatność w sytuacji, gdy dochód rodzica mieszkańca nie pokrywa całego kosztu pobytu.

- Przepisy ustawy nie zawierają rozwiązania, jak chociażby niegodność alimentacyjna, która występuje w kodeksie rodzinnym i opiekuńczym. Pozwala ono na odstąpienie od ustalenia alimentów, jeżeli jest to niezgodne z zasadami współżycia społecznego - mówi Zdzisław Markiewicz, dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w Opolu.

Wprowadzenie podobnego mechanizmu do pomocy społecznej proponował też w swoim wystąpieniu do Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej Stanisław Trociuk, zastępca rzecznika praw obywatelskich.

Jednak resort pracy nie widzi potrzeby zmiany przepisów w tym zakresie. Wskazuje, że już obecnie możliwe jest częściowe lub całkowite zwolnienie z odpłatności. Może to nastąpić, jeżeli podczas rodzinnego wywiadu środowiskowego, który poprzedza ustalenie opłaty i podpisanie umowy, dorosłe dziecko przedstawi powody uzasadniające takie działanie, a gmina uzna, że zaszły przesłanki wynikające z art. 64 ustawy o pomocy społecznej. Zgodnie z nimi ośrodek może zwolnić osobę zobowiązaną do płacenia, w szczególności gdy: jest w ciąży lub samotnie wychowuje dziecko, już płaci za pobyt innego członka rodziny w placówce, małżonkowie oraz wstępni lub zstępni utrzymują się z jednego wynagrodzenia lub w rodzinie występują uzasadnione okoliczności, takie jak długotrwała choroba czy niepełnosprawność. Zdaniem MPiPS użyty w tym przepisie zwrot w szczególności powoduje, że katalog przesłanek wyłączających ma charakter otwarty.

- Powołanie się na ten przepis może jednak spowodować, że zwolnienie od opłaty w trakcie kontroli zostanie uznane za narażenie na straty budżetu gminy. Dlatego najlepszym rozwiązaniem byłoby jasne uregulowanie tej kwestii w przepisach - uważa Zdzisław Markiewicz.

Ważne

70 proc. dochodu mieszkańca może być przeznaczone na pokrycie opłaty za pobyt w DPS. Resztę dopłacają rodzina oraz gmina

Michalina Topolewska

 michalina.topolewska@infor.pl