Gminy niezainteresowane kontraktami socjalnymi

● Jednym z powodów nie zawierania kontraktów socjalnych jest brak zachęt dla pracowników gmin

● System pomocy społecznej wymaga zmian, bo koncentruje się tylko na wypłacaniu zasiłków

Ośrodki pomocy społecznej mogą podejmować działania, które powodują, że biedne i niezaradne rodziny krócej korzystają z zasiłków. Nie robią tego. Świadczy o tym chociażby to, że zaledwie 3,5 proc. spośród 2 mln rodzin, którym przyznano zasiłki z pomocy społecznej, podpisało z pracownikami gmin kontrakty socjalne. Taką tendencję potwierdza również najnowszy raport GUS. Wynika z niego, że w ponad 300 gminach aż 20 proc. ich mieszkańców utrzymuje się z pomocy społecznej.

- W ubiegłym roku spośród 1,1 tys. rodzin, które znajdowały się pod naszą opieką, z 220 zawarliśmy kontrakty socjalne. 178 z nich zakończyło się pozytywnie - mówi Halina Szremska, dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Zduńskiej Woli.

Dodaje, że najczęściej w kontrakcie socjalnym mobilizuje się osobę do zarejestrowania w powiatowym urzędzie pracy, znalezienia pracy lub udziału w unijnym projekcie. Pracownik socjalny może natomiast zobowiązać się, że pomoże takiej osobie załatwić formalności w urzędach, np. z uzyskaniem renty.

- Czasami kontrakt socjalny dotyczy prostych czynności, takich jak wyremontowanie mieszkania, zadbanie o zdrowie dzieci - mówi Małgorzata Kiepas, kierownik działu pomocy środowiskowej MOPS w Starachowicach

Wiele gmin uważa jednak, że stosowanie kontraktu socjalnego przynosi efekty tylko w przypadku części osób korzystających z pomocy społecznej

- Osoby, które od lat otrzymują zasiłki, niechętnie zgadzają się na jego podpisywanie - mówi Ewa Lasecka, dyrektor MOPS w Żyrardowie.

W Giżycku taki kontrakt jest zawierany głównie z osobami, które biorą udział w programach realizowanych za środki unijne.

- Mamy prawie 50 osób objętych kontraktem, które korzystają z poradnictwa doradców i wsparcia terapeutycznego - mówi Jarosław Borowski, dyrektor MOPS w Giżycku.

Zdaniem pracowników gmin przy stosowaniu kontraktu socjalnego niezbędna jest konsekwencja i wykorzystywanie możliwości, jakie daje prawo.

- Mieliśmy przypadek osoby, która mimo zobowiązania do zgłoszenia się do prac społecznie użytecznych nie stawiła się do pracy. Zgłosiła się do nas dopiero, gdy odmówiliśmy jej przyznania kolejnego zasiłku - tłumaczy Małgorzata Kiepas.

Iwona Sarna, dyrektor MGOPS w Pleszewie, zwraca uwagę, że trudno jest odmówić osobie zasiłku, dlatego że nie współdziała w ramach kontraktu, jeżeli spełnia kryterium dochodowe uprawniające do świadczeń.

Z kolei dr Mariola Racław z Uniwersytetu Warszawskiego zwraca uwagę, że małe wykorzystanie kontraktów socjalnych przez ośrodki pomocy społecznej wynika z organizacji całego systemu.

- Jest on cały czas nastawiony na działania osłonowe, mające jeszcze zapobiegać skutkom transformacji. Dzieje się to kosztem podejmowania działań aktywizujących, które mają pomagać osobom niezaradnym życiowo i zawodowo - tłumaczy Mariola Racław.

Dodaje, że pracownicy socjalni poświęcają mało czasu na pracę z rodzinami, której elementem jest właśnie kontrakt socjalny, bo są obciążeni obowiązkami biurokratycznymi.

- Samym pracownikom socjalnym też brakuje motywacji - mówi dr Piotr Kurowski, ekspert Instytutu Pracy i Spraw Socjalnych.

To efekt tego, że nie są rozliczani ze stosowania takich kontraktów.

@RY1@i02/2010/080/i02.2010.080.183.005a.001.jpg@RY2@

Jak działa kontrakt socjalny

Michalina Topolewska

michalina.topolewska@infor.pl