Kto musi w urzędzie przystąpić do służby przygotowawczej

W przypadku pracowników samorządowych wójt, zanim zatrudni na stałe nową osobę, ma możliwość sprawdzenia jej zaangażowania w pracy. Z osobą po raz pierwszy podejmującą pracę w samorządzie na stanowisku urzędniczym nie można podpisać umowy o pracę na dłuższy okres niż pół roku. W tym czasie powinna ona też odbyć tzw. służbę przygotowawczą, która jest zakończona egzaminem. Decyzję w sprawie skierowania do służby przygotowawczej i jej zakresu podejmuje kierownik jednostki, w której pracownik jest zatrudniony. Uwzględnia przy tym poziom przygotowania pracownika do wykonywania obowiązków wynikających z opisu stanowiska oraz na podstawie opinii osoby kierującej komórką organizacyjną, w której pracownik jest zatrudniony.

Z odbycia służby przygotowawczej zwolnieni są ci pracownicy, którzy wcześniej pracowali w samorządzie dłużej niż pół roku i odbyli taką służbę zakończoną egzaminem. Wójt na umotywowany wniosek bezpośredniego przełożonego nowozatrudnionego pracownika może zwolnić z obowiązku odbywania służby pracownika, którego wiedza lub umiejętności umożliwiają należyte wykonywanie obowiązków. Zwolnienie to dotyczy tylko odbywania służby przygotowawczej, ale nie egzaminu końcowego. W związku z tym, że służba przygotowawcza zwiększa szanse na zaliczenie egzaminu, powinni być z niej zwalniani pracownicy wyłącznie w uzasadnionych przypadkach, np. osoby po ukończeniu studiów prawniczych lub posiadające doświadczenie zawodowe związane z administracją samorządową.

Służba przygotowawcza ma na celu teoretyczne i praktyczne przygotowanie pracownika do należytego wykonywania obowiązków służbowych. Powinna trwać do trzech miesięcy. Szczegółowy sposób jej przeprowadzania i organizowania egzaminu końcowego określa wójt w zarządzeniu. Kierownik wydziału powinien wyznaczyć nowemu pracownikowi tzw. opiekuna. Część teoretyczna powinna się odbywać w formie szkolenia. Nie można się ograniczać wyłącznie do wskazania nowemu pracownikowi zakresu materiału wymaganego do zaliczenia egzaminu. Gminy mogą się jednak porozumieć i zorganizować szkolenie dla nowych pracowników w kilku samorządach. Gmina może zlecić przeprowadzenie służby przygotowawczej wyspecjalizowanej firmie zewnętrznej. Mogą ją też przeprowadzić doświadczeni pracownicy.

Służba obejmuje nowych pracowników samorządowych i służby cywilnej. Dla tych pierwszych została wprowadzona od 1 stycznia 2009 r. do ustawy o pracownikach samorządowych. Sposób jej przeprowadzania określa np. wójt w zarządzeniu. Nieco inne zasady obowiązują w służbie cywilnej. Dla pracowników administracji rządowej służba przygotowawcza trwa do czterech miesięcy. Musi się zakończyć przed ósmym miesiącem pracy nowozatrudnionego pracownika. Dyrektor generalny urzędu może m.in. zwalniać z przystąpienia do tej służby osoby z wykształceniem administracyjnym oraz prawniczym. Obligatoryjnie zwolnieni z niej są absolwenci Krajowej Szkoły Administracji Publicznej. Do egzaminu końcowego muszą przystąpić wszyscy pracownicy służby cywilnej. Zakres, sposób przeprowadzenia służby przygotowawczej oraz warunki zaliczenia egzaminu określi dyrektor generalny.

artur.radwan@infor.pl