Jak ująć zamianę nieruchomości w księgach urzędu gminy

Biorąc pod uwagę ustalenia wynikające z aktu notarialnego, wskazujące wyłącznie na obowiązek spółki gminnej do uregulowania różnicy w cenach nieruchomości podlegających zamianie, obrót środkami pieniężnymi wynikający z powyższego odbędzie się wyłącznie na zasadzie przepływu środków z rachunku bankowego spółki na rachunek UG w kwocie stanowiącej różnicę pomiędzy ceną zamienianych nieruchomości. Stąd też gmina powinna dokonać zmian w budżecie wyłącznie w zakresie dochodów budżetu.

Gmina posiada status samodzielnego podmiotu wyposażonego we własny majątek i dochody oraz odpowiednie uprawnienia. Nadzór nad wykonywaniem przez nią zadań własnych został ograniczony do nadzoru sprawowanego na podstawie kryterium legalności. Oznacza to, że ocena jej działań w zakresie pobierania i dochodzenia należności z tytułu zawieranych umów nie może być dokonywana wyłącznie w oparciu o przepisy ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (t.j. Dz.U. z 2013 r., poz. 885 ze zm.). W stosunku do gminy jako osoby prawnej będzie miała również w omawianym zakresie zastosowanie ustawa z 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (t.j. Dz.U. z 2014 r. poz. 121). Z art. 353 k.c. wynika zasada swobody zawierania umów, tj. ułożenia stosunku prawnego według własnego uznania, byleby jego treść nie sprzeciwiałyby się właściwości stosownej ustawy ani zasadom współżycia społecznego. K.c. przewiduje również możliwość potrącania swojej wierzytelności z wierzytelności drugiej strony, pod warunkiem że przedmiotem obu wierzytelności są pieniądze lub rzeczy tej samej jakości oznaczone tylko co do gatunku, a obie wierzytelności są wymagalne oraz mogą być dochodzone przed sądem lub innymi organami państwowymi. Ustalenie w akcie notarialnym obowiązku zapłaty przez spółkę wyłącznie różnicy pomiędzy cenami nieruchomości będących przedmiotem zamiany jest możliwe i nie pozostaje w sprzeczności z przepisami.

Przyjęte rozwiązania z tytułu tej transakcji nie powinny być także przyczyną do postawienia zarzutu naruszenia dyscypliny, o którym mowa w art. 5 ust. 1 oraz art. 7 ustawy z 17 grudnia o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych (t.j. Dz.U z 2013 r. poz. 168). W pierwszym przypadku zarzut taki można byłoby postawić tylko w przypadku istnienia należności gminy. Ponieważ akt notarialny w swej treści wprowadza instytucję potrącenia swojej wierzytelności z wierzytelnością drugiej strony, należność w gminie nie wystąpi i art. 5 ust. 1 nie będzie miał zastosowania. W drugim przypadku postawienie zarzutu przeznaczenia dochodów na realizację wydatków mogłoby mieć miejsce wyłącznie w przypadku wpływu na rachunek UG środków w pełnej wysokości, tj. 80 000 zł plus VAT, a następnie przeznaczenia ich na realizację wydatku w kwocie 50 000 zł plus VAT tytułem zapłaty za nieruchomość spółki, poprzez dokonanie przez gminę przelewu tych środków na rachunek spółki.

Schemat

Objaśnienia do schematu:

1. Faktura VAT wystawiona przez Spółkę - zakup przez Gminę nieruchomości - 61 500 zł brutto: strona Wn konta 011 - Środki trwałe (analityka: według grup rodzajowych - kwota netto); strona Wn konta 225 - Rozrachunki z budżetami (analityka: podatek VAT); strona Ma konta 201 - Rozrachunki z odbiorcami i dostawcami (analityka: par. i kontrahent);

2. Faktura VAT wystawiona przez Gminę - sprzedaż przez Gminę nieruchomości - 98 400 zł: strona Wn konta 221 - Rozrachunki z tytułu należności z tytułu dochodów budżetowych (w analityce: rozrachunki z tytułu sprzedaży składników majątkowych i kontrahent)- kwota brutto; strona Ma konta 225 -Rozrachunki z budżetami (podatek VAT); strona Ma konta 760 - Pozostałe przychody i koszty - kwota netto;

3. PK - wyksięgowanie z ksiąg rachunkowych Gminy nieruchomości zamienianej, umorzonej w 25 proc., tj. w kwocie 20 000 zł: strona Wn konta 071 - Umorzenie środków trwałych i wartości niematerialnych i prawnych - dotychczasowe umorzenie - część umorzona; strona Wn konta 800 - Fundusz jednostki - część nie umorzona; strona Ma konta 011 - Środki trwałe - część umorzona i nieumorzona;

4. PK - kompensata należności i zobowiązań w wyniku potrącenia wzajemnych wierzytelności: strona Wn konta 201 - Rozrachunki z odbiorcami i dostawcami, strona Ma konta 221 - Rozrachunki z tytułu należności z tytułu dochodów budżetowych (w analityce: rozrachunki z tytułu czynszu);

5. WB - wplata na rachunek bankowy Urzędu Gminy różnicy w cenie zamienianych nieruchomości - 36 900 zł: strona Wn konta 130 - Rachunek bieżący jednostki (subkonto dochodów), strona Ma konta 221 - Rozrachunki z tytułu należności z tytułu dochodów budżetowych (w analityce: rozrachunki z tytułu sprzedaży składników majątkowych i kontrahent).

@RY1@i02/2014/134/i02.2014.134.00800020c.802.jpg@RY2@

Elżbieta Gaździk główna księgowa samorządowej jednostki budżetowej

Elżbieta Gaździk

główna księgowa samorządowej jednostki budżetowej

Podstawa prawna

Ustawa z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz.U z 2013 r. poz. 594 ze zm.).