Jak zaklasyfikować wydatek z tytułu służebności gruntu

Ustalenie właściwej klasyfikacji budżetowej dla wydatków z tytułu poniesienia opłaty za ustanowienie służebności gruntowej przejazdu zależy od wartości tej opłaty.

Służebność gruntowa przejazdu jest rodzajem służebności gruntowej i stanowi ograniczone prawo rzeczowe. Pojęcie służebności gruntowej zostało uregulowane w art. 285 par. 1 kodeksu cywilnego, z którego wynika, iż "nieruchomość można obciążyć na rzecz właściciela innej nieruchomości (nieruchomości władnącej) prawem, którego treść polega bądź na tym, że właściciel nieruchomości władnącej może korzystać w oznaczonym zakresie z nieruchomości obciążonej, bądź na tym, że właściciel nieruchomości obciążonej ma ograniczone możliwości dysponowania nią, bądź też na tym, że właścicielowi nieruchomości obciążonej nie wolno wykonywać określonych uprawnień, które mu względem nieruchomości władnącej przysługują na podstawie przepisów o treści i wykonywaniu prawa własności (służebność gruntowa)". Ustanowienie służebności gruntowej z reguły jest odpłatne, choć praktyka wskazuje również na nieodpłatne ustanawianie takiej służebności. W przypadku gdy służebność gruntowa została ustanowiona odpłatnie, a wynagrodzenie podlegające uregulowaniu przez gminę np. na rzecz osoby fizycznej zostało ustalone:

a) na poziomie powyżej kwoty 3500 zł - to wydatek z tego tytułu powinien być zaklasyfikowany do par. 606 Wydatki na zakupy inwestycyjne jednostek budżetowych, przy czym zapłatę za ustanowienie służebności gruntowej na poziomie powyżej 3500 zł jako zapłatę za nabycie ograniczonego prawa rzeczowego należałoby uznać za nabycie prawa majątkowego i zaliczyć go dla celów bilansowych do wartości niematerialnych i prawnych, o ile ustanowiona służebność będzie spełniała cechy określone dla wartości niematerialnych i prawnych w art. 3 ust. 1 pkt 14 ustawy o rachunkowości, tj. będzie ustanowiona na okres dłuższy niż rok i będzie przeznaczona do używania na potrzeby jednostki;

b) na poziomie poniżej kwoty 3500 zł - to wydatek z tego tytułu powinien być zaklasyfikowany do par. 303 Różne wydatki na rzecz osób fizycznych, przy czym wynagrodzenie to może być zaliczone do bieżących kosztów lub do wartości niematerialnych i prawnych (umarzanych jednorazowo), o ile ustanowiona służebność będzie spełniała cechy określone dla wartości niematerialnych i prawnych w art. 3 ust. 1 pkt 14 ustawy o rachunkowości, tj. będzie ustanowiona na okres dłuższy niż rok i będzie przeznaczona do używania na potrzeby jednostki oraz o ile takie rozwiązanie przewidują ustalenia wynikające z polityki rachunkowości obowiązującej w jednostce.

Elżbieta Gaździk

główna księgowa samorządowej jednostki budżetowej

Podstawa prawna

Art. 285 par. 1 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (t.j. Dz.U. z 2014 r. poz. 121 ze zm.). Art. 3 ust. 1 pkt 14 ustawy z 29 września 1994 r. o rachunkowości (t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 330 ze zm.). Załącznik nr 4 do rozporządzenia ministra finansów z 2 marca 2010 r. w sprawie szczegółowej klasyfikacji dochodów, wydatków, przychodów i rozchodów oraz środków pochodzących ze źródeł zagranicznych (t.j. Dz.U. z 2014 r. poz. 1053 ze zm.).