Maksymalne wynagrodzenie określi regulamin

Pensja pracownika samorządowego składa się z wynagrodzenia zasadniczego, dodatku za wieloletnią pracę, nagrody jubileuszowej oraz jednorazowej odprawy w związku z przejściem na emeryturę lub rentę z tytułu niezdolności do pracy oraz dodatkowe wynagrodzenie roczne. Wysokość wynagrodzenia zasadniczego musi zawierać się w przedziale płac dla zajmowanego stanowiska i nie może być wyższa od maksymalnej kwoty zaszeregowania. Dodatek za wieloletnią pracę przysługuje po pięciu latach pracy w wysokości wynoszącej 5 proc. miesięcznego wynagrodzenia zasadniczego. Wzrasta on o 1 proc. za każdy kolejny rok pracy, aż do osiągnięcia 20 proc. miesięcznego wynagrodzenia zasadniczego. Wypłacany jest w tym samym terminie co pensja zasadnicza, począwszy od pierwszego miesiąca kalendarzowego następującego po miesiącu, w którym pracownik nabył prawo do dodatku. Dodatek ten przysługuje za dni, za które otrzymywał on wynagrodzenie oraz dni nieobecności w pracy z powodu niezdolności wskutek choroby albo konieczności sprawowania opieki nad dzieckiem lub chorym członkiem rodziny. Natomiast pierwsza nagroda jubileuszowa przysługuje po 20 latach pracy i wynosi 75 proc. wynagrodzenia miesięcznego (wszystkich składników wynagrodzenia, jakie przysługują pracownikowi). Im większy staż pracy, tym nagroda jest wyższa i może osiągnąć nawet 400 proc. pensji. W przypadku gdy pracownikowi brakuje 12 miesięcy do nagrody jubileuszowej, a przechodzi on na emeryturę lub rentę, również nabywa prawo do jej otrzymania. Osobie, która ze względu na długotrwałą chorobę lub osiągnięcie wieku emerytalnego odchodzi z pracy, przysługuje odprawa po dziesięciu latach pracy w wysokości dwumiesięcznego wynagrodzenia. Wzrasta ona proporcjonalnie do stażu pracy i może wynieść po 15 latach trzymiesięczną, a po 20 sześciomiesięczną równowartość pensji. Do okresów pracy uprawniających do dodatku za wieloletnią pracę nagrody jubileuszowej i jednorazowej odprawy wlicza się wszystkie poprzednio zakończone okresy zatrudnienia w innych instytucjach administracji państwowej. Tak więc staż pracy na przykład w służbie cywilnej będzie uwzględniony przy przyznaniu tych dodatków do pensji.

Trzynastka za pracę

Pracownikom samorządowym przysługuje również dodatkowe wynagrodzenie roczne, tzw. trzynasta pensja. Szczegółowe zasady wypłacania trzynastki określa ustawa z 12 grudnia 1997 r. o dodatkowym wynagrodzeniu rocznym dla pracowników jednostek sfery budżetowej (Dz.U. nr 160, poz. 1080 z późn. zm.). Wynagrodzenie roczne ustala się w wysokości 8,5 proc. sumy wynagrodzenia za pracę otrzymaną przez pracownika w ciągu roku kalendarzowego.

Pracownik to też wójt

Obowiązująca od stycznia nowa ustawa z 21 listopada 2008 r. o pracownikach samorządowych (Dz.U. nr 223, poz. 1458) dzieli pracowników samorządowych ze względu na formę zatrudnienia. Pracownikiem zatrudnionym na podstawie wyboru jest marszałek województwa, jego zastępca oraz pozostali członkowie zarządu. Podobnie jest w starostwie. Natomiast w gminie zatrudniony na podstawie wyboru jest wójt, burmistrz i prezydent miasta. A na podstawie powołania zatrudniani są zastępcy wójta, burmistrz, prezydent miasta i skarbnik gminy, powiatu i województwa. Pozostali pracownicy samorządowi zatrudniani są na podstawie umowy o pracę. Stosunek pracy dotychczasowych urzędników mianowanych przekształca się 1 stycznia 2012 r. w umowy o pracę na czas nieokreślony. Na umowy o pracę jest też zatrudniany sekretarz. Do tej pory jego zatrudnienie następowało na podstawie powołania. Nowa ustawa o pracownikach samorządowych wprowadziła obowiązek zatrudnienia sekretarza na wszystkich szczeblach samorządu terytorialnego.

To właśnie dla pracowników zatrudnianych na podstawie umowy o pracę zostały określone przez rząd minimalne stawki wynagrodzenia zasadniczego. Do tej pory Rada Ministrów określała nie tylko stawki minimalne, ale też maksymalne. Dlatego to wójt musi m.in. określić w regulaminie wynagradzania dla pracowników samorządowych, zatrudnionych na podstawie umowy o pracę, maksymalne stawki wynagrodzenia zasadniczego. Do jego wydania niezbędne jest rozporządzenie Rady Ministrów z 18 marca 2009 r. w sprawie wynagradzania pracowników samorządowych (Dz.U. nr 50, poz. 398). Gminy do 30 czerwca tego roku mają czas na dostosowanie statutów i regulaminów do przepisów nowej ustawy o pracownikach samorządowych. Sposób określania przez samorządy maksymalnych stawek nie jest wskazany przez ustawę. Dlatego samorządy mogą ich wysokość ustalać w dowolny sposób. Może być ona ustalana kwotowo lub od wielokrotności minimalnego wynagrodzenia.

Określone w rozporządzeniu płace zasadnicze pracowników samorządowych pozostały na dotychczasowym poziomie. Rada Ministrów zdecydowała jedynie o podwyższeniu wynagrodzenia zasadniczego dla sekretarzy - z 1,9 tys. do 2 tys. zł. W przypadku sekretarza Urzędu Miasta Warszawy i miast na prawach powiatu powyżej 300 tys. mieszkańców - z 2,4 tys. do 2,6 tys. zł. W większości samorządów pensje sekretarzy są wyższe od minimalnych stawek i są zbliżone do pensji skarbników. Dla tej grupy osób zatrudnionych na podstawie powołania i wyboru Rada Ministrów określiła minimalne i maksymalne stawki wynagrodzenia zasadniczego oraz maksymalny poziom dodatku funkcyjnego. I tak na przykład wynagrodzenie zasadnicze wójta gminy do 15 tys. mieszkańców może wynosić od 4,2 tys. do 5,9 tys. zł, a jego dodatek funkcyjny nie może przekroczyć 1,9 tys. zł.

Dodatek z ustawy

Wójtowi, burmistrzowi, prezydentowi miasta, staroście oraz marszałkowi województwa przysługuje obligatoryjnie z mocy ustawy dodatek specjalny. Jego wysokość ma wynosić co najmniej 20 i nie może przekroczyć 40 proc. wynagrodzenia zasadniczego i dodatku funkcyjnego. Z tym że w urzędach miasta stołecznego Warszawy i miast na prawach powiatu powyżej 300 tys. mieszkańców dodatek ten może wzrosnąć do 50 proc. W rozporządzeniu po raz pierwszy zostały kwotowo określone minimalne stawki wynagrodzenia zasadniczego pracowników samorządowych zatrudnionych w jednostkach organizacyjnych jednostek samorządu terytorialnego.

Bez doświadczenia

W rozporządzeniu zostały też określone minimalne wymagania kwalifikacyjne niezbędne do wykonywania pracy na poszczególnych stanowiskach. Jednak zdaniem niektórych samorządowców rozporządzenie jest niespójne z ustawą pod względem wymagań stażowych na poszczególnych stanowiskach. Na stanowisko kierownicze wymagany jest trzyletni staż pracy, a w przypadku stanowiska urzędniczego, np. inspektora, staż pracy musi wynosić pięć lat. Według nich osoba, która ma zostać kierownikiem w urzędzie, powinna mieć większe doświadczenie od podległych mu pracowników. Nowa ustawa wprowadziła możliwość ubiegania się o stanowiska kierownicze osób z trzyletnim stażem pracy lub prowadzących przez trzy lata działalność gospodarczą zgodną z wymaganiami na danym stanowisku. Tak więc wobec kandydatów ubiegających się o takie stanowisko nie jest już wymagne dwuletnie doświadczenie w administracji państwowej.

PRZYKŁAD