Służba przygotowawcza po egzaminie

Osoba, która wcześniej nie była zatrudniona w Służbie Cywilnej na czas nieokreślony albo czas określony trwający 12 miesięcy, będzie musiała odbyć służbę przygotowawczą i zdać egzamin. Celem służby przygotowawczej jest teoretyczne i praktyczne przygotowanie pracownika Służby Cywilnej do należytego wykonywania obowiązków służbowych. O zasadności skierowania pracownika do jej odbycia rozstrzyga dyrektor generalny urzędu. Nowa ustawa o Służbie Cywilnej zachowuje możliwość zwalniania niektórych osób z jej odbywania. Wprowadza jednak obligatoryjnie egzamin dla wszystkich osób rozpoczynających pracę w administracji. Podobne rozwiązania zostały wprowadzone do nowej ustawy o pracownikach samorządowych. Obowiązkowy egzamin dla wszystkich ma sprawdzić m.in. ich wiedzę w zakresie funkcjonowania urzędu i całej administracji.

Po wejściu w życie zmian, co nastąpi 24 marca, służba przygotowawcza w Służbie Cywilnej będzie mogła trwać do czterech, a nie jak obecnie do trzech miesięcy. Ma się zakończyć nie później niż osiem miesięcy od momentu podjęcia przez pracownika zatrudnienia. Służba ta ma na celu zapoznanie pracownika z podstawowymi aktami prawnymi określającymi funkcjonowanie urzędu oraz jego strukturą i zadaniami.

Dyrektor generalny nadal będzie mógł m.in. zwalniać z przystąpienia do służby przygotowawczej osoby z wykształceniem administracyjnym oraz prawniczym. Obligatoryjnie zwolnieni z niej są absolwenci Krajowej Szkoły Administracji Publicznej.

Z takiego zwolnienia będzie korzystało mniej osób niż obecnie, bo do egzaminu będzie musiał przystąpić każdy z nich, a służba przygotowawcza pozwoli odpowiednio przygotować się do egzaminu. Zakres, sposób przeprowadzenia służby przygotowawczej oraz warunki zaliczenia egzaminu określi dyrektor generalny. Dla jej właściwego przebiegu spośród urzędników wyznaczany jest opiekun nowego pracownika, który ma za zadanie przybliżanie zasad funkcjonowania administracji państwowej.

Tak samo jak w Służbie Cywilnej również osoba, która po raz pierwszy będzie ubiegać się o stanowisko urzędnicze w samorządzie, musi odbyć służbę przygotowawczą i zdać egzamin końcowy. Oznacza to, że w samorządach zastąpi ona aplikację administracyjną.

Z pracownikiem, który pierwszy raz został zatrudniony w gminie, zawierana jest umowa na okres sześciu miesięcy. W tym czasie musi on odbyć służbę przygotowawczą. Służba przygotowawcza będzie trwać nie dłużej niż trzy miesiące. Kierownik komórki organizacyjnej w gminie może złożyć do wójta wniosek o zwolnienie swojego pracownika z jej odbycia. Musi on, tak samo jak w Służbie Cywilnej, wykazać, że wiedza i umiejętności urzędnika pozwalają mu wykonywać pracę bez potrzeby przeprowadzenia takiego przeszkolenia. Egzamin jest obligatoryjny dla wszystkich pracowników. W tym celu wójt zobowiązany jest wydać zarządzenie, w którym zostanie określony szczegółowy sposób przeprowadzenia służby przygotowawczej i organizowanie egzaminu. Uzyskanie przez pracownika pozytywnego wyniku z egzaminu daje mu możliwość kontynuowania zatrudnienia.

Obowiązkowe zaliczenie egzaminu dla osób rozpoczynających po raz pierwszy pracę w Służbie Cywilnej i samorządach pozwoli zweryfikować ich wiedzę związaną m.in. z zasadą funkcjonowania urzędu i administracji państwowej. Przyczyni się to też do podwyższenia merytorycznej jakości obsługi urzędu. Dyrektorzy generalni i kierownicy urzędów samorządowych samodzielnie decydować będą, co będzie zawierał egzamin końcowy. Oznacza to, że egzaminy w urzędach i ministerstwach będą miały różny stopień trudności.