Poradnia z prawa pracy

Pracownica nie może zostać kierownikiem ośrodka, ponieważ nie spełnia wymogów, o których mowa w art. 122 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej (dalej: u.p.s.). Zgodnie z tym przepisem osoby kierujące jednostkami organizacyjnymi pomocy społecznej muszą mieć co najmniej trzyletni staż pracy w pomocy społecznej oraz specjalizację z zakresu organizacji pomocy społecznej. Przepis ten ma charakter bezwzględnie obowiązujący. Oznacza to, że osoba obejmująca stanowisko kierownika jednostki organizacyjnej pomocy społecznej musi spełniać wszystkie określone w nim wymagania kwalifikacyjne. Co ważne, wykonywania zadań z zakresu realizacji świadczeń z funduszu alimentacyjnego nie można zaliczać do stażu pracy w pomocy społecznej, o którym mowa w art. 122 ust. 1 u.p.s., ponieważ praca na tym stanowisku nie wiąże się z wykonywaniem zadań pomocy społecznej. Świadczenia z funduszu alimentacyjnego są przyznawane na warunkach określonych w odrębnej regulacji, a mianowicie w ustawie o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. Pracownica nie spełnia warunku dotyczącego co najmniej trzyletniego stażu pracy w pomocy społecznej. Jak wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w wyroku z 26 stycznia 2023 r. (sygn. akt III SA/Gl 890/22), pod terminem „staż pracy w pomocy społecznej” rozumie się okres zatrudnienia w jednostkach organizacyjnych pomocy społecznej, których katalog zawarto w art. 6 pkt 5 u.p.s. oraz pracę w organizacjach pozarządowych działających w obszarze pomocy społecznej czy też pracę w wydziale polityki społecznej urzędu wojewódzkiego (por. wyroki WSA w Gliwicach z: 3 czerwca 2014 r., sygn. akt IV SA/Gl 983/13, i z 20 maja 2013 r., sygn. akt IV SA/Gl 196/13, oraz wyrok WSA we Wrocławiu z 18 listopada 2009 r., sygn. akt IV SA/Wr 428/09). Do jednostek organizacyjnych pomocy społecznej zalicza się: regionalny ośrodek polityki społecznej, powiatowe centrum pomocy rodzinie, ośrodek pomocy społecznej, centrum usług społecznych ‒ w przypadku przekształcenia ośrodka pomocy społecznej w centrum usług społecznych na podstawie przepisów ustawy o realizowaniu usług społecznych przez centrum usług społecznych, dom pomocy społecznej, placówkę specjalistycznego poradnictwa, w tym rodzinnego, ośrodek wsparcia i ośrodek interwencji kryzysowej. Przy czym termin „staż pracy w pomocy społecznej” powinien być interpretowany jako świadczenie pracy na stanowiskach w podmiotach związanych z bezpośrednim wykonywaniem zadań określonych w ustawie o pomocy społecznej (tak uznał WSA w Kielcach w wyroku z 12 kwietnia 2017 r., sygn. akt. II SA/Ke 127/17).

Ponadto należy wskazać, że art. 20 ustawy o świadczeniach rodzinnych (dalej: u.ś.r.) stanowi, że wykonywanie zadań związanych z realizacją świadczeń rodzinnych przez pracownika ośrodka pomocy społecznej nie może zostać uznane jako staż pracy w pomocy społecznej w rozumieniu art. 122 ust. 1 u.p.s. Zadania pomocy społecznej i zadania związane z realizacją świadczeń rodzinnych, mimo zbliżonej funkcji, są jednak odmiennymi systemami pomocy dla osób znajdujących się w trudnej sytuacji. Zasiłki z pomocy społecznej i świadczenia rodzinne to dwa oddzielne, choć uzupełniające się systemy. Odrębność tych systemów potwierdza też ich uregulowania w dwóch różnych aktach rangi ustawowej. Wyraźne rozdzielenie obu systemów wynika wprost z art. 20 ust. 4 u.ś.r., w świetle którego w przypadku upoważnienia kierownika ośrodka pomocy społecznej, w ośrodku tym tworzy się komórkę organizacyjną do realizacji świadczeń rodzinnych. Realizacja świadczeń rodzinnych nie może powodować nieprawidłowości w wykonywaniu zadań pomocy społecznej, a także nie może naruszać norm zatrudnienia pracowników socjalnych określonych w przepisach o pomocy społecznej. Podobnie wykonywania zadań z zakresu realizacji świadczeń z funduszu alimentacyjnego nie można zaliczać do stażu pracy w pomocy społecznej, o którym mowa w art. 122 ust. 1 u.p.s., ponieważ praca na tym stanowisku nie wiąże się z wykonywaniem zadań pomocy społecznej określonych w u.p.s.