Jak samorządy mogą współorganizować transport kolejowy

członek zarządu PKP SA

@RY1@i02/2010/096/i02.2010.096.092.003b.001.jpg@RY2@

Jacek Prześluga, członek zarządu PKP SA

Pomysł współorganizowania przewozów regionalnych przez różnego szczebla jednostki samorządu terytorialnego jest znakomity i są gminy w Polsce, które decydują się na takie rozwiązania, np. miasto Warszawa. W tym mieście przewoźnik należący do samorządu Mazowsza - Koleje Mazowieckie - ma wspólny bilet z Urzędem Miasta Warszawy. Dodatkowo Koleje Mazowieckie realizują rozkład jazdy uzgadniany nie tylko z zamawiającym pociągi, czyli samorządem wojewódzkim, ale również z gminą Warszawa. Nad podobnymi rozwiązaniami pracują samorządy Torunia i Bydgoszczy.

W maju spotykam się z burmistrzami kilkudziesięciu gmin z sześciu województw. Rozmawiamy o możliwości przejęcie dworców przez samorządy. W samym województwie wielkopolskim przygotowujemy do przekazania 23 dworce. Wspólnie z samorządami kreujemy różnorodne, często nietuzinkowe pomysły na nowe funkcje tych obiektów. Na dworcu w Luboniu powstanie komenda straży miejskiej, w Swarzędzu - Centrum Zarządzania Kryzysowego. W budynku dworca w Kole znajdzie miejsce nowa biblioteka publiczna, sala wystawowa, a nawet niewielki hostel. Do dzisiaj w sumie ponad 100 gmin skorzystało lub zamierza skorzystać z naszej oferty. Nie mam żadnych wątpliwości, że to jeden ze sposobów na wsparcie regionalnego transportu kolejowego. Gmina, właściciel dworca, może wykorzystać tereny przydworcowe do budowy parkingów na samochody i rowery. Gminie łatwiej niż PKP SA jest sięgnąć po unijne dofinansowanie takich inwestycji, np. z regionalnych programów operacyjnych województwa. Ale, przyznaję, jest spora grupa projektów, które możemy realizować wspólnie. Teraz np. toczą się rozmowy na temat organizacji dużych centrów zintegrowanego transportu w Olsztynie i Bydgoszczy, możliwy jest podobny projekt w Gliwicach, świetnie układa się współpraca z samorządem Rzeszowa. Trzeba sięgnąć po pieniądze unijne i szykować nowe projekty do realizacji od 2013 roku.

Dzięki takiej współpracy mieszkańcy poszczególnych gmin mogą liczyć na większą liczbę pociągów w rozkładzie, w godzinach dopasowanych do własnych potrzeb, ale również do potrzeb danego samorządu. Daje to okazję do realizowania celów gospodarczych i politycznych samorządu, nie tylko transportowych. Przykład? PKP S.A. oferuje gminom przejęcie na własność lub w długoterminową dzierżawę kilkuset dworców kolejowych. Tak jest w Będzinie, tak zdarzy się w grupie kilku gmin województwa dolnośląskiego. Tę samą politykę odnosimy do współpracy z samorządami wojewódzkimi, przekazując im dworce kolejowe położone przy rewitalizowanych liniach kolejowych, np. z Poznania do Gołańczy i Wolsztyna czy na odcinku Wrocław - Jedlina-Zdrój, gdzie wszystkie dworce zamierzamy przekazać samorządowi wojewódzkiemu.

Kolej lokalna może mieć świetną dynamikę wzrostu, opierając się właśnie o zmodernizowane sieci kolejowe i dworce. To przyszłość dla wielu regionalnych połączeń. Samorząd gminny może nawiązać współpracę z przewoźnikiem kolejowym na kilka sposobów. Pierwszy to zwrócenie się do zarządu województwa zamawiającego usługi regionalnego przewoźnika kolejowego i stworzenie razem z nim wspólnej oferty dla pasażerów. Drugie rozwiązanie to bezpośrednia współpraca miasta z operatorem kolejowym. Może się ona odbywać na zasadzie zamawiania przez gminę dodatkowych pociągów u przewoźnika i z wykupem biletów tego przewoźnika przez pasażerów. Wiąże się to z koniecznością dotowania przez zamawiającego, w tym przypadku gminy, różnicy między kosztami tych pociągów a przychodami z biletów. Trzecie rozwiązanie to wynajęcie bezpośrednie pociągów od przewoźnika za pełną kwotę i wprowadzenie własnego systemu opłat za przejazd.

Każde z tych rozwiązań musi być przemyślane na miarę potrzeb i możliwości każdej gminy. Przewoźnicy kolejowi są elastycznie we współpracy, nie muszą to być tylko przewoźnicy regionalni, ale może być to także operator krajowy, jak PKP Intercity.

KS