Region w strefie Zielonych Płuc Polski

Województwo podlaskie to jeden z najbardziej atrakcyjnych turystycznie regionów Polski. Walory przyrodniczo-krajobrazowe powodują, że jest częstym miejscem odwiedzin dla osób, które lubią kontakt z naturą.

Całe województwo położone jest w strefie Zielonych Płuc Polski. Są tu unikalne w skali Europy tereny bagienne, puszcze, wielkie kompleksy leśne, jeziora, czyste powietrze. Szczególną wartość przyrodniczą, historyczną i rekreacyjną stanowią obszary i okolice parków narodowych, parków krajobrazowych, dolin rzek Narwi, Biebrzy i Bugu oraz Pojezierze Suwalsko-Augustowskie. O bogactwo środowiska naturalnego trzeba stale dbać, co powoduje, że region ma obowiązek podjęcia licznych działań w zakresie ekologii.

Walory przyrodnicze województwa podlaskiego objęto różnymi formami ochrony. Funkcjonują cztery parki narodowe: Białowieski, Biebrzański, Narwiański i Wigierski, trzy parki krajobrazowe: Łomżyński Park Krajobrazowy Doliny Narwi, Park Krajobrazowy Puszczy Knyszyńskiej oraz Suwalski Park Krajobrazowy. Jest tu 89 rezerwatów przyrody oraz 15 obszarów chronionego krajobrazu.

Z uwagi na unikatowe walory przyrodnicze Białowieski Park Narodowy został uznany przez UNESCO w 1977 roku za Światowy Rezerwat Biosfery, a od 1979 roku - jako jedyny polski obiekt przyrodniczy znajduje się na liście Światowego Dziedzictwa Ludzkości.

Lasy stanowią 30 proc. ogólnej powierzchni województwa. Powoduje to liczne zagrożenia pożarowe, potęgowane przez bardzo zmienny klimat. Pięć spośród 23 nadleśnictw kwalifikuje się do najwyższej, pierwszej kategorii zagrożenia lasu, co oznacza szczególnie wysokie ryzyko powstawania wielkoobszarowych pożarów obszarów leśnych. Średnia roczna ilość pożarów lasów w województwie wynosi 600. Największe prawdopodobieństwo przerzutu pożaru lasu przez granicę państwa istnieje w obrębie: Puszczy Augustowskiej, Puszczy Knyszyńskiej i otuliny Białowieskiego Parku Narodowego.

Województwo podlaskie należy do najsłabiej wyposażonych w sieć wodociągową. Korzysta z niej ok. 1 mln mieszkańców województwa, a najgorsza sytuacja pod tym względem jest na obszarach wiejskich. Źródłem zaopatrzenia w wodę są głównie wody podziemne, z wyjątkiem Białegostoku - w mieście pobierana jest m.in. woda powierzchniowa z rzeki Supraśl. Wody podziemne województwa są dobrej jakości i wymagają ochrony.

Infrastruktura kanalizacyjna jest lepiej rozwinięta w miastach, a znacznie słabiej na obszarach wiejskich. Długość sieci kanalizacyjnej wynosi ponad 1,8 tys. km i korzysta z niej blisko 700 tys. osób.

W regionie funkcjonuje 29 oczyszczalni przemysłowych, 24 biologicznych oraz 100 oczyszczalni komunalnych. Procent ludności korzystającej z oczyszczalni z tzw. podwyższonym usuwaniem biogenów wynosi 50 proc., a z oczyszczalni biologicznych - 12 proc.

Głównym sposobem zagospodarowania odpadów komunalnych w województwie podlaskim jest składowanie. Odpady deponuje się na 122 zalegalizowanych składowiskach, jednak ich stan techniczny i zabezpieczenie przed negatywnym oddziaływaniem na środowisko są w wielu przypadkach niewystarczające. Znaczna ich część nie spełnia norm i powinna zostać zamknięta. Do 2014 roku należy zamknąć i zrekultywować 87 składowisk, a do dalszej eksploatacji ma pozostać 21 składowisk.

Zbyt dużo komunalnych osadów ściekowych trafia na składowiska (ponad 60 proc.) lub jest magazynowanych na terenie oczyszczalni (prawie 43 proc.). Zauważalna jest także bardzo niepokojąca tendencja zmniejszania odzysku komunalnych osadów ściekowych. Odzyskowi poddaje się niecałe 33 proc. wytworzonych osadów. Podobna sytuacja występuje w przypadku osadów pochodzących z przemysłowych oczyszczalni ścieków.

www.wrotapodlasia.pl