Co gminy mają zrobić z odpadami budowlanymi

W świetle ustawy z 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach odpady budowlane nie powinny być uwzględniane w bilansie recyklingu.

Zgodnie z art. 1a ww. ustawy, który wchodzi w życie od 1 stycznia 2012 r., do postępowania z odpadami komunalnymi w zakresie nieuregulowanym w tej ustawie stosuje się ustawę 27 kwietnia z 2001 r. o odpadach. Dokonując wykładni celowościowej, należy stwierdzić, że "postępowanie z odpadami" jest pojęciem węższym od "gospodarowania odpadami", zdefiniowanego w art. 3 ust. 3 pkt 1 ustawy o odpadach. Gospodarowanie oznacza - wedle tego przepisu - m.in. odzysk, a więc i recykling. Zważywszy więc na to, że odpad komunalny to także odpad, dla rozstrzygnięcia wątpliwości należy odwołać się do art. 7 ust. 1 i 2 ustawy o odpadach. Posiadacz odpadów jest obowiązany do "postępowania z odpadami" w sposób zgodny z zasadami gospodarowania odpadami, wymaganiami ochrony środowiska oraz planami gospodarki odpadami. Zatem gospodarowanie odpadami stanowi zbiór zasad, wedle których należy z odpadami postępować. Jednocześnie posiadacz ma obowiązek w pierwszej kolejności do poddania ich odzyskowi. Przypomnijmy: każdy recykling to odzysk.

1 stycznia 2012 r. wchodzi w życie art. 3b ust. 1 pkt 1 ustawy o utrzymaniu czystości mówiący, że gminy będą obowiązane osiągnąć do 31 grudnia 2020 r. poziom recyklingu i przygotowania do ponownego użycia następujących frakcji odpadów komunalnych: papieru, metali, tworzyw sztucznych i szkła w wysokości co najmniej 50 proc. wagowo. W tej części przepis jest zrozumiały. Jednakże mamy i część drugą, mianowicie art. 3b ust. 1 pkt 2 stanowiący, iż w powyższym terminie gmina musi osiągnąć poziom recyklingu, przygotowania do ponownego użycia i odzysku innymi metodami innych niż niebezpieczne odpadów budowlanych i rozbiórkowych w wysokości co najmniej 70 proc. wagowo.

Skoro zatem odpady budowlane nie są odpadami komunalnymi (vide: wyrok WSA w Poznaniu z 11 lutego 2011 r., II SA/Po 707/10), to nie podlegają recyklingowi. Albo więc w ustawie o zachowaniu czystości brakuje definicji recyklingu stosowanej na użytek tej ustawy, albo art. 1a - odsyłający do ustawy o odpadach, która tę definicję zawiera - niepotrzebnie zawęża możliwość stosowania ustawy o odpadach wyłącznie do odpadów komunalnych.

Obowiązki wskazane w ustawie z 1 lipca 2011 r. nowelizującej ustawę o utrzymaniu czystości wchodzą w życie 1 stycznia 2012 r., zaś przepis art. 9z ust. 2 wprowadzający kary pieniężne za nieosiągnięcie poziomu recyklingu i przygotowania do ponownego użycia i odzysku na poziomie określonym w ww. art. 3b i 3c zacznie obowiązywać dopiero 1 stycznia 2013 r. Pytanie o przyczyny takiego rozwiązania legislacyjnego pozostanie rebusem dla chętnych, ponieważ uzasadnienie rządowego projektu ustawy nowelizującej nie udziela na nie odpowiedzi. Warto jednak zwrócić uwagę, że art. 3c ust. 1 pkt 1 wskazuje 16 lipca 2013 r. jako datę wykonania osiągnięcia ograniczenia masy odpadów komunalnych ulegających biodegradacji przekazywanych do składowania o 50 proc. w stosunku do masy tych odpadów wytworzonych w 1995 r. Zatem okres od wejścia życie przepisów o karach pieniężnych do daty wykonania obowiązków to 6 i pół miesiąca. Możliwa jest i taka wykładnia art. 9z ust. 2 ustawy o zachowaniu czystości na temat kar pieniężnych, iż sankcję należy stosować za to, że gmina nie wykonuje obowiązku, czyli nie zachowuje ciągłości procesu wykonywania obowiązku. Wydaje się jednak, że taka interpretacja byłaby contra legem, zważywszy, że dochowanie terminu jest częścią obowiązku.

@RY1@i02/2011/236/i02.2011.236.08800020b.803.jpg@RY2@

Marcin Mykowski radca prawny, Chałas i Wspólnicy Kancelaria Prawna, Oddział w Toruniu

JKG