Ministerstwo Środowiska wyjaśnia, w jaki sposób od przyszłego roku stosować nowe regulacje

Gminy obawiają się kłopotów z windykacją opłat za śmieci. Czy mogą przewidzieć to w kosztach i odpowiednio wyżej ustalić opłatę? Czy można to potraktować jako koszty administracji?

Do gminy należy weryfikacja faktycznych kosztów gospodarowania odpadami, począwszy od odebrania poprzez przetworzenie, aż do unieszkodliwienia, doliczając koszty selektywnego zbierania i administrowania systemem tak, aby ustalone opłaty pokryły koszty funkcjonowania systemu. Gmina, ustalając stawkę opłaty, może więc też uwzględnić ewentualne koszty związane z windykacją należnej opłaty.

Niektóre regionalne plany gospodarki odpadami nie zostały na czas przyjęte, czy w takiej sytuacji gminy mogą opóźnić przyjmowanie uchwał i zrobić to dopiero w 2013 r.?

Gminy mają obowiązek przyjąć uchwały dotyczące opłat do końca 2012 r. Brak wojewódzkich planów gospodarki odpadami, które określają m.in. regionalne instalacje do przetwarzania odpadów komunalnych, nie zwalnia ich z konieczności prowadzenia prac mających na celu wdrożenie nowego systemu gospodarowania odpadami.

Co z tzw. gabarytami i odpadami z remontów. Czy i ich zbiórkę też będą musiały finansować gminy?

Artykuł 3 ust. 2 pkt 6 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach stanowi, iż zadaniem gminy jest tworzenie punktów selektywnego zbierania odpadów komunalnych w sposób zapewniający łatwy dostęp dla wszystkich mieszkańców gminy, w tym wskazanie miejsca, w których mogą być prowadzone zbiórki zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego pochodzącego z gospodarstw domowych. W tych miejscach mieszkańcy będą mogli pozbyć się również wszystkich tzw. problematycznych odpadów m.in. odpadów o większych gabarytach, odpadów remontowo-budowlanych itp. Do gminy więc należy tworzenie i utrzymanie punktów selektywnego zbierania, które zgodnie z ustawą mają być finansowane z opłat pobieranych od mieszkańców.

Rady w stosownych uchwałach określają zakres usług, jakie w zamian za opłaty będą świadczone mieszkańcom, w związku z powyższym należy uznać, że dodatkowe ilości odpadów wytwarzanych np. w wyniku remontu nie będą objęte standardową usługą. Natomiast gmina może określić pakiet dodatkowych usług, np. odbieranie odpadów po remontach, ale ustalając dodatkową stawkę opłaty za tę usługę.

Jak w praktyce ma wyglądać podział na tańszą dla mieszkańców zbiórkę selektywną i droższą nieselektywną, kto to sprawdzi?

Zgodnie z art. 3 ust. 2 pkt 5 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach gminy mają obowiązek ustanowienia selektywnego zbierania odpadów komunalnych, przez co należy rozumieć stworzenie niezbędnych warunków do segregacji odpadów u źródła. W celu upowszechnienia selektywnego zbierania odpadów u źródła ustawodawca nakazał również określić niższą stawkę opłaty, jaką ponosić będą mieszkańcy za odbiór odpadów, jeżeli będą one zbierane w sposób selektywny. Jeżeli więc właściciel nieruchomości będzie naruszał obowiązek selektywnego zbierania odpadów komunalnych, podmiot odbierający te odpady przyjmie je jako zmieszane odpady komunalne i powiadomi o tym gminę. W przypadku niedopełniania obowiązku selektywnego zbierania odpadów podmiot może wykorzystać wszystko, co przyczyni się do wyjaśnienia sprawy. Ponadto, wójt, burmistrz lub prezydent miasta może, zgodnie z ustawą, określić w specyfikacji istotnych warunków zamówienia, jakiego rodzaju dowody dokumentujące niewłaściwie prowadzone selektywne zbieranie odpadów może gromadzić podmiot odbierający odpady komunalne.

Gminom powinno opłacać się zachęcanie mieszkańców do kompostowania śmieci we własnym zakresie, bo będą miały mniej odpadów biodegradowalnych do odbioru. Jakie zapisy w tym zakresie mogą zawrzeć w regulaminie czystości i porządku?

Ustawa nie określa sposobów, według których gmina będzie mogła zrealizować wymagania dotyczące ograniczenia składowania odpadów komunalnych ulegających biodegradacji. Pomocne w wypełnieniu tego obowiązku może być zachęcanie mieszkańców do prowadzenia kompostowania odpadów ulegających biodegradacji w przydomowych kompostowniach. Odpady, które zostaną w nich złożone, nie będą w sprawozdaniach ujęte w odpadach odebranych, bo nie zostaną odebrane od właścicieli nieruchomości. Promowanie w gminie przydomowych kompostowników sprawi, że zmniejszy się ilość odpadów odebranych, co również wpłynie pozytywnie na osiągnięcie poziomu ograniczenia masy odpadów komunalnych ulegających biodegradacji kierowanych do składowania, a także na obniżenie kosztów systemu odbierania odpadów komunalnych.

Kto powinien wyposażyć nieruchomość w pojemniki do zbierania odpadów - mieszkańcy, gmina czy firma odbierająca śmieci?

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach właściciele nieruchomości zapewniają utrzymanie czystości i porządku przez wyposażenie nieruchomości w pojemniki służące do zbierania odpadów komunalnych oraz utrzymywanie tych pojemników w odpowiednim stanie sanitarnym, porządkowym i technicznym. Gmina nie może zatem przejąć tego zadania jako elementu organizacji odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości i pokrywać jego kosztów z pobieranej od właścicieli nieruchomości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, skoro zgodnie z ustawą jednoznacznie jest to obowiązkiem właścicieli nieruchomości. Gmina może co najwyżej ułatwić właścicielom realizację tego obowiązku, proponując wyposażenie w pojemniki jako dodatkową usługę za dodatkową opłatą. Gmina może realizować tę usługę za pośrednictwem przedsiębiorcy wyłonionego w przetargu, ale jemu również za takie dodatkowe świadczenia należy się dodatkowe wynagrodzenie. W specyfikacji istotnych warunków zamówienia może być tylko zobowiązanie przedsiębiorcy, który wygra przetarg, by oferował dodatkową usługę w postaci możliwości zakupu, wydzierżawienia lub najmu pojemników, z możliwą opcją bezpośredniego rozliczania się przedsiębiorcy z właścicielami nieruchomości.

@RY1@i02/2012/148/i02.2012.148.08800040a.802.jpg@RY2@

Magda Sikorska, rzeczniczka prasowa Ministerstwa Środowiska

Oprac. ZJ