Jednostki samorządu i telekomunikacja

W dniu 17 lipca 2010 r. weszła w życie ustawa z 7 maja 2010 r. o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych (Dz. U. Nr 106, poz. 675), zwana dalej "Ustawą". Na jej mocy jednostki samorządu terytorialnego (JST) uzyskały wyraźną podstawę do realizacji zadań w zakresie telekomunikacji. W celu zaspokajania zbiorowych potrzeb wspólnoty samorządowej JST mogą:

● budować lub eksploatować infrastrukturę i sieci telekomunikacyjne oraz nabywać prawa do infrastruktury i sieci telekomunikacyjnych;

● dostarczać sieci telekomunikacyjne lub zapewniać dostęp do infrastruktury telekomunikacyjnej;

● świadczyć z wykorzystaniem posiadanej infrastruktury i sieci telekomunikacyjnych usługi na rzecz przedsiębiorców telekomunikacyjnych, niektórych jednostek podległych administracji rządowej oraz użytkowników końcowych.

Ustawa wskazuje, iż wykonywanie działalności telekomunikacyjnej przez JST należy do zadań własnych o charakterze użyteczności publicznej.

Jednocześnie brak w niej wyraźnego przepisu przesądzającego o dobrowolnym bądź obowiązkowym charakterze wynikających z niej zadań. Pomimo to, w naszej ocenie, uznać trzeba, iż przepisy Ustawy wprowadzają wykonywanie zadań na zasadzie dobrowolności. Przemawia za tym brzmienie art. 3 ust. 1 Ustawy, który zaczyna się od słów: "Jednostka samorządu terytorialnego może...".

Ustawa nie czyni przeszkód, aby działalność JST w zakresie telekomunikacji była prowadzona praktycznie w każdej dowolnej formie prawnej. W szczególności działalność ta może być realizowana przez:

● same JST;

● JST na podstawie porozumień i porozumień komunalnych na warunkach określonych w ustawach samorządowych;

● związki JST;

● stowarzyszenia JST;

● fundacje, w których fundatorami są JST;

● spółki kapitałowe z udziałem JST;

● spółdzielnie z udziałem JST.

Art. 2 ust. 1 wymienia dodatkowo możliwość wykonywania działalności telekomunikacyjnej dotyczącej realizacji regionalnej sieci szerokopasmowej przez udzielenie koncesji na roboty budowlane lub usługi lub w formule partnerstwa publiczno-prywatnego. Choć formy te zostały wskazane w Ustawie wyłącznie w kontekście przedsięwzięć polegających na realizacji regionalnych sieci szerokopasmowych, to gdy czyta się inne przepisy Ustawy wydaje się, że formy te znajdą zastosowanie również przy realizacji innych przedsięwzięć telekomunikacyjnych.

JST mogą wykonywać działalność telekomunikacyjną między innymi w formie porozumień oraz porozumień komunalnych określonych w ustawach samorządowych.

Ustawa o samorządzie gminnym stanowi, iż gmina może wykonywać zadania z zakresu właściwości powiatu oraz zadania z zakresu właściwości województwa na podstawie porozumień z tymi jednostkami samorządu terytorialnego. Na podstawie ustawy o samorządzie powiatowym powiat może wykonywać zadania z zakresu właściwości powiatu oraz zadania z zakresu właściwości województwa na podstawie porozumień z tymi jednostkami samorządu terytorialnego. Istotne jest to, iż w takim przypadku powiat nie może przejąć zadań gminy. Na mocy zawartego porozumienia możliwe jest jedynie przekazywanie zadań w dół, zadania powiatu nie mogą być natomiast zmniejszone poprzez przenoszenie ich w górę na szczebel administracji rządowej. Na podstawie ustawy o samorządzie województwa może ono zawierać z innymi województwami oraz jednostkami lokalnego samorządu terytorialnego z obszaru województwa porozumienia w sprawie powierzenia prowadzenia zadań publicznych.

Jedną z form, w ramach których mogą być realizowane przedsięwzięcia telekomunikacyjne, jest partnerstwo publiczno-prywatne (PPP). Forma ta wydaje się korzystna, gdyż - zgodnie z danymi pochodzącymi z państw, gdzie PPP jest mocno rozwinięte - powoduje istotne obniżenie kosztów realizacji przedsięwzięcia po stronie partnera publicznego i oszczędności w stosunku do konwencjonalnych metod realizacji inwestycji.

W Polsce problematykę związaną z PPP reguluje przede wszystkim ustawa o partnerstwie publiczno-prywatnym z 19 grudnia 2008 r., która weszła w życie 27 lutego 2009 r. Ustawa, mając charakter ramowy, jest skonstruowana inaczej niż legislacje, do których zdążyliśmy przywyknąć. Stanowi ona jedynie swoisty drogowskaz i określa minimalne uwarunkowania niezbędne do realizacji przedsięwzięć PPP. W zakresie ścieżki dojścia do wyboru partnera prywatnego ustawa o PPP korzysta z przepisów ustawy o koncesji na roboty budowlane lub usługi oraz z ustawy - Prawo zamówień publicznych - wybór odpowiedniej ścieżki uzależniony jest od formy wynagrodzenia partnera prywatnego.

Mimo iż ustawa o partnerstwie jest stosunkowo nowym aktem prawnym, doczekała się już nowelizacji. Ustawą o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych z 7 maja 2010 r. (weszła w życie 17 lipca 2010 r.) rozszerzono zakres stosowania ustawy o koncesji na roboty budowlane lub usługi oraz prawa zamówień publicznych również na umowę o partnerstwie publiczno-prywatnym (w zakresie nieuregulowanym w ustawie o PPP). Równocześnie wprowadzono zupełnie nową ścieżkę dojścia do wyboru partnera prywatnego w sytuacji, gdy nie znajdą zastosowania ustawa koncesyjna oraz prawo zamówień publicznych. Wątpliwym jest, czy powyższe zmiany będą skutkować uproszczeniem procedur i zwiększeniem transparentności postępowań o wybór partnera prywatnego. Dopiero czas pokaże, czy przyczynią się one do szerszego wykorzystania PPP przy realizacji przedsięwzięć, w tym przedsięwzięć telekomunikacyjnych.

Bożena Marciniak

radca prawny w kancelarii Wierzbowski Eversheds, kieruje zespołem komunikacji elektronicznej

Tomasz Korczyński

adwokat w kancelarii Wierzbowski Eversheds, specjalizuje się w partnerstwie publiczno-prywatnym