Vademecum radnego kadencji 2024–2029

Już za kilka dni odbędą się pierwsze sesje nowo wybranych rad gmin, powiatów i sejmików województw. W tym roku będą to sesje odbywające się po nietypowo długiej kadencji, bo trwającej od 2018 r. do 30 kwietnia 2024 r. Formalnie kadencje rad nowych organów stanowiących JST już trwają. Jak bowiem wynika z art. 16 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 40; ost.zm. Dz.U. z 2023 r. poz. 1688; dalej: u.s.g.), kadencja rady gminy trwa pięć lat, „licząc od dnia wyboru”. Podobnie początek kadencji określono w art. 9 ust. 2 ustawy z 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 107; dalej: u.s.p.) oraz w art. 16 ust. 2 ustawy z 5 czerwca 1998 r. o samorządzie wojewódzkim (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 566; dalej: u.s.w.). Pierwsza tura wyborów samorządowych odbyła się 7 kwietnia br. Obecnie w każdej JST trwają zatem równoległe kadencje dwóch tych samych organów: kadencja nowych rad rozpoczęła się 7 kwietnia, kadencja starych trwa do 30 kwietnia. Nie oznacza to jednak, że każdy z tych organów jest władny podejmować skuteczne prawnie działania. Rozpoczęcie kadencji i trwanie mandatu nie oznacza bowiem podjęcia się wykonywania mandatu i możliwości podejmowania na tej podstawie działań władczych. Nowa kadencja rady czy sejmiku to okazja do przypomnienia reguł wykonywania mandatu radnego wynikających z przepisów samorządowych. Przedstawiamy krótkie vademecum dla radnego o tym, jak się poruszać po meandrach prawa. Nie sposób w tak krótkim poradniku omówić w przewidzianej formie opracowania wszystkich istotnych zagadnień. Dlatego skupiliśmy się na podstawowych zasadach funkcjonowania, które są istotne w pierwszych miesiącach działalności. Sięgamy przy tym do najnowszego orzecznictwa.W kolejnych tygodniach na łamach DGP będą się pojawiać kolejne publikacje pomocne radnym w wykonywaniu ich funkcji. Zapraszamy także do zadawania szczegółowych pytań na tematy ważne z perspektywy wykonywania obowiązków przez radnych i organy wykonawcze JST.