Jakie sankcje grożą za wykroczenie w postaci braku nadzoru

partner, dyrektor Działu Doradztwa Podatkowego w DLA Piper

@RY1@i02/2010/061/i02.2010.061.086.016b.001.jpg@RY2@

Marcin Matyka, partner, dyrektor Działu Doradztwa Podatkowego w DLA Piper

Przepis ten wskazuje, że kto, niedopełniając obowiązku nadzoru nad przestrzeganiem reguł obowiązujących w działalności danego przedsiębiorcy lub innej jednostki organizacyjnej, dopuszcza, chociażby nieumyślnie, do popełnienia czynu zabronionego określonego w tym rozdziale (przestępstwa i wykroczenia skarbowe przeciwko obowiązkom celnym) podlega karze grzywny. Przepisu tego nie stosuje się, jeżeli czyn sprawcy wyczerpuje znamiona innego przestępstwa skarbowego lub wykroczenia skarbowego albo jeżeli niedopełnienie obowiązku nadzoru należy do ich znamion.

Tak samo sformułowane przepisy zawiera każdy z rozdziałów k.k.s. opisujący czyny zabronione dotyczące obowiązków podatkowych, dewizowych, organizacji gier i zakładów wzajemnych. Tylko te czyny zabronione mogą być popełnione także z winy nieumyślnej.

W przypadku tych wykroczeń przedmiotem ochrony będą reguły obowiązujące w działalności danego przedsiębiorcy lub innej jednostki organizacyjnej w zakresie: obowiązków podatkowych (art. 84), celnych (art. 96), dewizowych (art. 106ł) oraz organizacji gier i zakładów wzajemnych (art. 111). Tak więc w każdym przypadku obowiązki, które nie zostały dopełnione, muszą dotyczyć określonej sfery podatkowej. Niedopełnienie obowiązku nadzoru może polegać na całkowitym zaniechaniu lub jedynie częściowym wypełnianiu takich obowiązków bądź na ich niedbałym wykonywaniu. Oczywiście skutkiem takich zaniedbań musi być dokonanie przez inną osobę czynu zabronionego określonego w przepisach szczególnych k.k.s.

Wykroczenia te mogą być popełnione jedynie przez taką osobę, której obowiązek nadzoru wynika z zakresu obowiązków służbowych, funkcji czy też z zajmowanego stanowiska.

Każdy z omawianych przepisów zawiera tzw. klauzulę subsydiarności, która oznacza, że przepisy te nie będą miały zastosowania wówczas, gdy sprawca może odpowiadać na podstawie innego przepisu.

Reguły, nad których przestrzeganiem ma czuwać sprawca wykroczenia, to nie tylko reguły, które wynikają z przepisów podatkowych czy celnych, to bardzo często także reguły wynikające z właściwego zarządzania podległymi sobie pracownikami, regulaminu pracy, transparentności zasad postępowania. Narusza takie reguły także błąd w wyborze pracownika, który będzie odpowiedzialny za wypełnianie określonych obowiązków podatkowych. Tego zdania był także Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 1 października 1999 r. (sygn. akt III SA 7498/98), który stwierdził, że pracodawca ponosi odpowiedzialność za działania podejmowane przez pracowników, które mają wpływ na wywiązywanie się przez niego ze zobowiązań. Od władz spółki zależy bowiem dobór pracowników do wykonywania poszczególnych zadań i bieżący nadzór nad ich pracą.

Oczywiście, żeby ktoś mógł odpowiadać za któreś z omawianych wykroczeń braku nadzoru, wcześniej inna osoba musi być skazana za popełnienie czynu zabronionego opisanego w części szczególnej k.k.s. Nie może też wystąpić taka sytuacja, że nastąpi skazanie za wykroczenie braku nadzoru w przypadku, w którym nie można znaleźć winnego przestępstwa czy wykroczenia właściwego.