Jakie są skutki uznania radnego za funkcjonariusza publicznego

@RY1@i02/2011/139/i02.2011.139.207.007b.001.jpg@RY2@

Joanna Czyż-Zielińska, radca prawny, Chałas i Wspólnicy Kancelaria Prawna, Oddział we Wrocławiu

W związku z wykonywaniem mandatu radny korzysta z ochrony prawnej przewidzianej dla funkcjonariuszy publicznych. Konsekwencją tego rozwiązania jest zapewnienie radnemu ochrony zarówno na gruncie prawa karnego, jak i prawa cywilnego.

Zaliczenie radnego do kategorii funkcjonariuszy publicznych na gruncie postanowień kodeksu karnego skutkuje wzmożoną ochroną w przypadku dopuszczenia się wobec radnego przestępstwa naruszenia nietykalności cielesnej podczas lub w związku z pełnieniem obowiązków służbowych (art. 222 k.k.). Za czyn ten sprawcy grozi kara grzywny, kara ograniczenia wolności albo pozbawiania wolności do lat 3. Bardziej surowe konsekwencje przewidziane są w przypadku dopuszczenia się czynnej napaści na funkcjonariusza publicznego. W tym przypadku art. 223 k.k. przewiduje bowiem zagrożenie karą pozbawienia wolności do lat 10, a gdy w wyniku czynnej napaści nastąpił skutek w postaci ciężkiego uszczerbku na zdrowiu funkcjonariusza publicznego, sprawca podlega karze pozbawienia wolności od lat 2 do 12. W myśl art. 224 par. 2 k.k. karze pozbawienia wolności do lat 3 podlega ten, kto stosuje przemoc lub groźbę bezprawną w celu zmuszenia funkcjonariusza publicznego lub osoby do pomocy mu przybranej do przedsięwzięcia lub zaniechania prawnej czynności służbowej (np. udziału w obradach rady miejskiej czy głosowaniu). Do radnego odnosi się również szczególna ochrona w przypadku dopuszczenia się wobec niego przestępstwa znieważenia, przewidziana w art. 226 k.k. Stosownie do tego przepisu, kto znieważa funkcjonariusza publicznego albo osobę do pomocy mu przybraną podczas lub w związku z pełnieniem obowiązków służbowych, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do roku. Radny nie tylko podlega ochronie, jaką przepisy kodeksu karnego zapewniają funkcjonariuszom publicznym, ale także ponosi karę w przypadkach wskazanych ustawą. Chodzi tu w szczególności o przestępstwa: łapownictwa (art. 228 k.k.), płatnej protekcji (art. 230) czy nadużycia służbowe lub niedopełnienie obowiązków (art. 231 k.k.).

Na gruncie prawa cywilnego ochrona dla radnego jako funkcjonariusza publicznego została przewidziana w art. 417 k.c. Zgodnie z tym przepisem za szkodę wyrządzoną przez niezgodne z prawem działanie lub zaniechanie przy wykonywaniu władzy publicznej ponosi odpowiedzialność Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego, lub inna osoba prawna wykonująca tę władze z mocy prawa. Istotą tak zdefiniowanej cywilnoprawnej ochrony radnego - funkcjonariusza publicznego jest uwolnienie go od osobistej odpowiedzialności odszkodowawczej za szkodę wyrządzoną przy wykonywaniu powierzonych mu czynności. Gdyby działania podjęte przez radnego lub jego zaniechania okazały się bezprawne, a w związku z tym wyrządzona została osobie trzeciej szkoda, odpowiedzialność za radnego poniesie gmina, z zastrzeżeniem jednak, że gdyby szkoda powstała w wyniku wykonywania zadań zleconych, będzie odpowiadać solidarnie ze Skarbem Państwa.

LJ