Czy straż miejska może karać za handel uliczny

Czytelnik jest komendantem jednej ze straży gminnych.

- Ostatnie zmiany w kodeksie wykroczeń pozbawiają straż miejską ważnego instrumentu do zwalczania nielegalnego handlu ulicznego. Czy istnieją inne podstawy prawne do nakładania mandatów w celu właściwej regulacji takiej formy sprzedaży - pyta pan Marcin z województwa mazowieckiego.

Tak. Z dniem 8 czerwca 2010 r. uchylony został pkt 1 i 4 w art. 99 par. 1 kodeksu wykroczeń (k.w.). Przepisy te penalizowały jako wykroczenie zajęcie bez zezwolenia drogi publicznej lub pasa drogowego, urządzenia lub budynku drogowego na cele niezwiązane z gospodarką i komunikacją drogową oraz prowadzenie robót w pasie drogowym bez zezwolenia lub nieprzywrócenie, wbrew obowiązkowi, tego pasa do stanu użyteczności.

Zachowania wyczerpujące znamiona określone w powołanych wyżej przepisach objęte są również odpowiedzialnością administracyjną przewidzianą w art. 40 ust. 12 ustawy z 21 marca 1985 r. o drogach publicznych.

Taki stan prawny, dopuszczający kumulację odpowiedzialności administracyjnej i odpowiedzialności za wykroczenia, uznany został w orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego za sprzeczny z ustawą zasadniczą.

Mimo to obecnie obowiązujące przepisy kodeksu wykroczeń przy należytym ich stosowaniu pozwalają przeciwdziałać zjawisku nielegalnego handlu. W pierwszym rzędzie należy wskazać na przepis art. 90 k.w., zgodnie z którym ten, kto tamuje lub utrudnia ruch na drodze publicznej lub w strefie zamieszkania, podlega karze grzywny albo karze nagany. Przedmiotem ochrony tego typu wykroczenia jest płynność ruchu na drodze publicznej i w strefie zamieszkania, zaś do znamion strony przedmiotowej tego typu czynu należy skutek w postaci zatamowania ruchu lub spowodowania w nim utrudnień.

Z kolei stosownie do art. 60¹ par. 1 k.w. każdy, kto wykonuje działalność gospodarczą bez wymaganego zgłoszenia do ewidencji działalności gospodarczej, wpisu do rejestru działalności regulowanej lub bez wymaganej koncesji albo pozwolenia, podlega karze ograniczenia wolności albo grzywny.

Grzywna wymierzona za wykroczenia określone w art. 90 k.w. oraz w art. 60¹ par. 1 k.w. może sięgać nawet 5 tys. zł.

Innym przepisem, który pozwala przeciwdziałać zjawisku handlu w miejscach publicznych do tego nieprzeznaczonych, jest art. 54 k.w. Przewiduje on zagrożenie karą grzywny w wysokości do 500 zł albo karą nagany za czyny polegające na wykraczaniu przeciwko wydanym z upoważnienia ustawy gminnym przepisom porządkowym o zachowaniu się w miejscach publicznych.

adam.makosz@infor.pl

Art. 60¹ par. 1, art. 90 ustawy z 20 maja 1971 r. - Kodeks wykroczeń (Dz.U. z 2007 r. nr 109, poz. 756 z późn. zm.).

Art. 40 ust. 12 ustawy z 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz.U. z 2007 r. nr 19, poz. 115 z późn. zm.).

Odpowiedź Ministerstwa Sprawiedliwości z 16 grudnia 2010 r. na interpelację nr 19112.