Czy świadek może żądać zniszczenia nagrań

Czytelnik jest świadkiem w sprawie o płatną protekcję.

- W trakcie śledztwa założono mi podsłuch. Na nagraniu znajdują się rozmowy, które mogą zrujnować moje życie rodzinne i nie są w ogóle związane ze sprawą. Prokurator powiedział, że nie wiąże go moje żądanie o zniszczenie taśm. Czy to prawda - pyta pan Adam z województwa podkarpackiego.

Tak. Obowiązujący art. 238 par. 1 kodeksu postępowania karnego stanowi, że po zakończeniu kontroli sąd zarządza zniszczenie utrwalonych zapisów, jeżeli nie mają one znaczenia dla sprawy. Podobnie jest, gdy sąd nie zatwierdził zarządzenia prokuratora o zastosowaniu podsłuchu w przypadku niecierpiącym zwłoki. Kodeks postępowania karnego milczy na temat uprawnień procesowych osób podsłuchiwanych do żądania zniszczenia tych nagrań, które nie stanowią dowodów.

Zmieni się to jednak po wejściu w życie uchwalonej 5 stycznia 2011 r. nowelizacji procedury karnej. Określa ona znacznie precyzyjniej tryb postępowania w przedmiocie zniszczenia utrwalonych w toku kontroli zapisów rozmów, które nie mają znaczenia dla postępowania karnego. Dodane w art. 238 k.p.k. przepisy normują dwie sytuacje, w których może będzie mogło nastąpić zniszczenie zbędnych w postępowaniu zapisów rozmów.

Będzie to możliwe, w przypadku gdy kontrola rozmów nie dostarczyła jakichkolwiek dowodów związanych z prowadzonym postępowaniem lub przestępstwem uzasadniającym wystąpienie o zgodę następczą na ich wykorzystanie. W tej sytuacji o zniszczeniu zapisów będzie decydował sąd na wniosek prokuratora.

Ponieważ decyzja o zniszczeniu części lub całości zapisów rozmów będzie miała doniosłe znaczenie w sądowym postępowaniu dowodowym lub odwoławczym, jak również dla zagwarantowania realizacji prawa do obrony uzasadnionych interesów, przewidziano udział stron w posiedzeniu.

Uprawnionymi podmiotami do wystąpienia z wnioskiem o zarządzenie zniszczenia zapisów będą, poza prokuratorem, również strony postępowania przygotowawczego oraz inna osoba, w stosunku do której stosowano kontrolę. Uznano bowiem, że prawo do prywatności uzasadnia stworzenie instrumentu ochrony tego prawa również osobom podsłuchiwanym, które nie kwestionują zasadności oraz legalności postanowienia o zarządzeniu kontroli i utrwalaniu rozmów.

adam.makosz@infor.pl

Art. 1 ustawy z 5 stycznia 2011 o zmianie ustawy - Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw.