Kurator upomni skazanego tylko raz

Od 1 stycznia 2012 r. zawodowi kuratorzy sądowi otrzymali nowe narzędzie do dyscyplinowania skazanych, w stosunku do których warunkowo zawieszono wykonanie kary albo warunkowo umorzono postępowanie karne. W przypadku gdy w okresie próby naruszy on prawo albo uchyli się od nałożonych przez sąd obowiązków (np. dozoru, naprawienia szkody pokrzywdzonemu), funkcjonariusz nie musi od razu składać wniosku o podjęcie postępowania karnego albo zarządzenia wykonania kary. Dodane do art. 173 kodeksu karnego wykonawczego par. 3 - 5 pozwalają mu teraz na formalne odstąpienie od złożenia odpowiedniego wniosku i poprzestanie na pisemnym upomnieniu.

Odstąpienie od standardowej procedury zależy od uznania kuratora i jest możliwe, jeżeli według jego oceny za takim potraktowaniem sprawcy przestępstwa przemawia rodzaj i stopień naruszenia. Okoliczności popełnienia uchybienia muszą uzasadniać przekonanie, że pomimo odstąpienia od złożenia wniosku cele środka związanego z poddaniem skazanego lub sprawcy próbie zostaną osiągnięte.

Upomnienie powinno wskazywać skazanemu lub sprawcy rodzaj naruszenia oraz informować go o skutkach niezastosowania się do niego. Odpis upomnienia kurator musi niezwłocznie przekazać sądowi. Pozwala to sądowi na kontrolę prawidłowości takiej decyzji. Może on na podstawie okoliczności zawartych w upomnieniu wydać z urzędu stosowne orzeczenie (np. o zarządzeniu wykonania kary), nie podzielając stanowiska kuratora.

Kurator może upomnieć na piśmie podopiecznego tylko raz. Jeżeli to nie poskutkuje i nie zmobilizuje go do przestrzegania obowiązującego prawa, wniosek o podjęcie postępowania lub wykonanie kary musi trafić na biurko sędziego. W takich sytuacjach sąd po stwierdzeniu rażącego naruszenia prawa, uchylania się od nałożonych środków karnych czy innych obowiązków przez podsądnego ma obowiązek przerwać stosowanie środka probacyjnego i uruchomić procedury mające na celu wyegzekwowanie odpowiedzialności karnej. Sąd może odstąpić od karania sprawcy, tylko gdy przemawiają za tym szczególne względy.

Adam Makosz

adam.makosz@infor.pl

Podstawa prawna

Art. 1 pkt 73, art. 4 pkt 1 i 3 ustawy z 16 września 2011 r. o zmianie ustawy - Kodeks karny wykonawczy oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2011 r. nr 240, poz. 1431).