Ekspert radzi:Jak się bronić przed praktykami oszustów

Jak poznać pismo od oszusta

Trzeba wnikliwie analizować każde otrzymane pismo i nie działać pochopnie. To, że otrzymana korespondencja jest napisana formalnym językiem, a jej układ i treść podobna do pism urzędowych, nie świadczy o tym, że pismo pochodzi od uprawnionego organu państwowego. Nazwę instytucji należy sprawdzić w internecie, w Biuletynie Informacji Publicznej oraz na stronie odpowiednich instytucji państwowych. Można sprawdzić również komentarze i pytania zamieszczone w serwisach internetowych pisanych przez inne osoby, które otrzymały podobne pisma. Wiele instytucji państwowych dysponuje infolinią, na którą dzwoniąc, można zasięgnąć informacji.

Czy warto iść na policję

W każdym przypadku warto zgłosić sprawę na policję. Zgodnie bowiem z art. 286 par. 1 kodeksu karnego - kto, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, doprowadza inną osobę do niekorzystnego rozporządzenia własnym lub cudzym mieniem za pomocą wprowadzenia jej w błąd albo wyzyskania błędu lub niezdolności do należytego pojmowania przedsiębranego działania, podlega karze pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8. Kierowanie wezwań o zapłatę w sposób ewidentnie sugerujący formą i treścią oraz powołanymi przepisami, że wezwanie pochodzi od uprawnionego organu państwowego, może powodować wprowadzenie odbiorcy korespondencji w błąd i opiera się na wyzyskaniu tego błędu. Czyn ten jest więc przestępstwem bez względu na wartość mienia, którym niekorzystnie rozporządzono. Ściganie następuje z urzędu. Poza tym zwrócić należy uwagę na dużą społeczną szkodliwość takiego czynu, gdyż podważa zaufanie do państwa i instytucji państwowych przez to, że kierowane wezwania wprowadzają odbiorców w błąd co do tego, że pochodzą od uprawnionych organów. Brak orzecznictwa w podobnych sprawach nie może zmieniać prawnej oceny takich zachowań.

Jaka jest szansa na odzyskanie pieniędzy

Odpowiednia kwota może być przyznana w wyroku karnym jako naprawienie szkody (jak również może być przyznane zadośćuczynienie za doznaną krzywdę) albo można dochodzić jej zapłaty w postępowaniu cywilnym. Odpowiedzialność za przestępstwo ponosi przede wszystkim osoba lub osoby fizyczne, a w dalszej kolejności może ją ponieść osoba prawna lub jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej, która z tego tytułu odniosła lub mogła odnieść korzyść, zgodnie z ustawą z 28 października 2002 r. o odpowiedzialności podmiotów zbiorowych za czyny zabronione pod groźbą kary (t.j. Dz.U. z 28 czerwca 2012 r. poz. 768 ze zm.).

Jak nie stać się ofiarą wyłudzenia

Warto zbadać podstawę prawną żądania zapłaty. Jeżeli w otrzymanym piśmie powołano jedynie przepisy, z których nie wynika obowiązek zapłaty konkretnej kwoty za daną czynność, nie świadczy to, że opłata jest należna. Pisma od uprawnionych organów zawierają podstawę prawną żądania zapłaty, z której wynika obowiązek uiszczenia danej kwoty. Inaczej jest w przypadku wezwań, które opisano w artykule, powoływane są zupełnie innego rodzaju przepisy, często niemające związku z sytuacją przedsiębiorcy, a w każdym razie są to normy, z których nie wynika obowiązek zapłaty. Nawet gdyby dana czynność urzędowa wymagała uiszczenia konkretnej kwoty, na stronie właściwej instytucji państwowej można sprawdzić numer konta, na który powinna być ona wpłacona, oraz znajdują się tam numery telefonów, pod którymi można uzyskać niezbędne informacje.

@RY1@i02/2013/092/i02.2013.092.18300020a.801.jpg@RY2@

Piotr Foitzik adwokat, Chałas i Wspólnicy Kancelaria Prawna

Piotr Foitzik

adwokat, Chałas i Wspólnicy Kancelaria Prawna