Chuligani nie muszą otrzymywać obrońcy z urzędu

8 czerwca 2010 r. zmieniły się przepisy regulujące przyspieszone postępowanie karne, czyli procedurę odbywającą się przed tzw. sądem 24-godzinnym. W postępowaniu przyspieszonym mogą być rozpoznawane wszystkie sprawy o przestępstwa podlegające rozpoznaniu w trybie uproszczonym, jeżeli sprawca został ujęty na gorącym uczynku popełnienia przestępstwa lub bezpośrednio potem zatrzymany oraz w ciągu 48 godzin doprowadzony przez policję i przekazany do dyspozycji sądu wraz z wnioskiem o rozpoznanie sprawy w postępowaniu przyspieszonym. W trybie tym można także ukarać sprawców występków o charakterze chuligańskim.

Zatrzymanie i przymusowe doprowadzenie sprawcy do sądu nie jest jednak konieczne, jeżeli zobowiąże się on do tego, że stawi się w sądzie w wyznaczonym miejscu i czasie, w okresie nieprzekraczającym 72 godzin od chwili zatrzymania albo oddania go w ręce policji.

W przypadku podjęcia przez organy ścigania decyzji o prowadzeniu danej sprawy w trybie postępowania przyspieszonego skrócony zostaje czas dochodzenia. Nie trzeba gromadzić wszystkich dowodów.

Można się ograniczyć do przesłuchania osoby podejrzanej w charakterze podejrzanego oraz zabezpieczenia dowodów w niezbędnym zakresie. Nieobowiązkowe jest ponadto wydanie postanowienia o wszczęciu dochodzenia zawierającego określenie czynu będącego przedmiotem postępowania oraz jego kwalifikacji prawnej. Można także zrezygnować z zaznajamiania podejrzanego z aktami sprawy.

Przed 8 czerwca podejrzany miał zawsze obowiązek korzystania z usług obrońcy w trybie postępowania przyspieszonego. Podnosiło to znacznie koszty postępowania, które musiała ponosić osoba skazana. Dla umożliwienia oskarżonemu korzystania z pomocy obrońcy w postępowaniu przyspieszonym ustanowiono teraz wyłącznie obowiązek pełnienia przez adwokatów dyżurów w czasie i miejscu ustalonym w odrębnych przepisach.

Funkcjonariusz policji, który po przeprowadzeniu dochodzenia uzna, że istnieją podstawy do wystąpienia do sądu z wnioskiem o rozpoznanie sprawy, sporządza go i przesyła do sądu wraz ze zgromadzonym materiałem dowodowym oraz z aktami postępowania przygotowawczego. Wniosek ten zastępuje akt oskarżenia, który kierowany jest do sądu np. w postępowaniu uproszczonym lub zwyczajnym.

Po otrzymaniu przez sąd odpisu wniosku o rozpoznanie sprawy w postępowaniu przyspieszonym prezes sądu lub sąd musi doręczyć jego odpis oskarżonemu oraz jego obrońcy, jeżeli został ustanowiony. Jednocześnie wraz z doręczeniem odpisu prezes sądu lub sąd powinien wyznaczyć oskarżonemu czas potrzebny mu na przygotowanie do obrony. Realizując swoje prawo do obrony, oskarżony ma prawo m.in. do kontaktu z obrońcą bez obecności osób trzecich.

Postępowanie przyspieszone ukierunkowane jest głównie na jak najszybsze zakończenie sprawy, ale nie oznacza to, że wyrok zawsze musi zapaść już na pierwszej rozprawie. Także i w tym postępowaniu sąd może zarządzić przerwę.

Łączny czas zarządzonych przerw nie może przekroczyć 14 dni. Przerwy w postępowaniu także są więc zdecydowanie krótsze niż w innych sprawach. W postępowaniu zwyczajnym przerwa pomiędzy sprawami nie może przekroczyć bowiem 35 dni, a w postępowaniu uproszczonym 21 dni. Wraz z zarządzeniem przerwy sąd musi jednocześnie rozstrzygnąć w przedmiocie zastosowania środka zapobiegawczego (np. tymczasowego aresztowania).

Adam Makosz

adam.makosz@infor.pl

Art. 2 pkt 12 ustawy z 5 listopada 2009 r. o zmianie ustawy - Kodeks karny, ustawy - Kodeks postępowania karnego, ustawy - Kodeks karny wykonawczy, ustawy - Kodeks karny skarbowy oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2010 r. nr 206, poz. 1589).