Kiedy można nałożyć mandat na kierowcę

Policja, straż miejska i inspekcja transportu drogowego mają teraz aż 180 dni na wystawienie mandatu za wykroczenia ujawnione za pomocą przyrządu kontrolno-pomiarowego lub urządzenia rejestrującego. Chodzi o sytuacje, gdy sprawca nie został schwytany na gorącym uczynku lub bezpośrednio potem. Z kolei w przypadkach, gdy funkcjonariusz stwierdzi popełnienie wykroczenia naocznie pod nieobecność sprawcy (np. źle zaparkowany samochód), a nie zachodzi wątpliwość co do sprawcy czynu, mandat musi być wystawiony w 90 dni. W obu sytuacjach funkcjonariusze mieli wcześniej na to 30 dni.

Obowiązek wskazania osoby, której został powierzony pojazd do kierowania lub używania w oznaczonym czasie, powstaje tylko wówczas, gdy policja lub straż miejska wystąpi z takim żądaniem. Naruszenie tego obowiązku może polegać na złożeniu oświadczenia o odmowie wskazania tej osoby albo też na nieudzieleniu odpowiedzi na zadane pytanie. Po stronie osoby zobowiązanej musi istnieć świadomość żądania udzielenia takiej informacji. Nie ma przy tym znaczenia, w jakiej formie takie żądanie zostanie przekazane. W przypadku listownego doręczenia żądania wskazania sprawcy wykroczenia należy oddzielić procesowy aspekt doręczenia pisma, którego skuteczność może opierać się na domniemaniu (po wysłaniu dwukrotnego awizo), od podstaw odpowiedzialności za wykroczenie.

Obowiązująca od 31 grudnia 2010 r. nowelizacja ustawy - Prawo o ruchu drogowym przyznała strażom gminnym (miejskim) prawo do wnoszenia do sądów wniosków o ukaranie właścicieli pojazdów, którzy odmówili wskazania sprawcy wykroczenia poruszającego się ich autem. Wcześniej takie uprawnienia nie były zapisane wprost w ustawie i prowadziły do zarzutów o przekraczanie uprawnień przez strażników miejskich. Prowadziło to do umarzanie postępowań z uwagi na złożenie wniosku przez nieuprawnionego oskarżyciela.

Zgodnie z art. 17 par. 3 kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia straż gminna ma uprawnienia oskarżyciela publicznego tylko wówczas, gdy w zakresie swego działania (a więc uprawnień, które nadaje jej wprost ustawa), w tym w trakcie prowadzonych czynności wyjaśniających, ujawniła wykroczenia i wystąpiła z wnioskiem o ukaranie.

adam.makosz@infor.pl

Ustawa z 29 października 2010 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2010 r. nr 225, poz. 1466).